Türkiye'de milyonlarca işçinin dinlenme hakkını doğrudan ilgilendiren yıllık ücretli izin sürelerinde artış öngören yasa değişikliği gündemdeki yerini koruyor.
Cumhuriyet Halk Partisi (CHP) Ankara Milletvekili Deniz Demir tarafından hazırlanan ve 7 Ocak 2025 tarihinde Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) Başkanlığına sunulan 'İş Kanununda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi', ilgili Meclis komisyonunda sırasını bekliyor.
Hazırlanan yasal düzenleme, çalışanların kıdem sürelerine bağlı olarak yıllık izin haklarını kademeli biçimde 20, 25 ve 30 güne yükseltmeyi amaçlıyor.
Uluslararası raporda ortaya çıktı: Türkiye, çalışanlar için dünyanın en karanlık 10 ülkesinden biri
KIDEME GÖRE İZİN HAKLARINDA YENİ TABAN DÖNEMİ
Hazırlanan yasa metni, 4857 sayılı İş Kanunu'nun yıllık ücretli izin sürelerini düzenleyen 53. maddesini sil baştan değiştirmeyi hedefliyor.
Komisyonda değerlendirilen madde metnine göre, bir yıldan 5 yıla kadar kıdemi olan emekçilere en az 20 gün tatil hakkı tanınması planlanıyor.
Çalışma süresi 5 yıldan fazla ve 15 yıldan az süren personelin yıllık izninin en az 25 gün olması istenirken, aynı iş yerinde 15 yıl ve üzeri kıdeme ulaşan kıdemli çalışanların ise senede en az 30 gün ücretli dinlenme hakkı elde etmesi teklif ediliyor.
GENÇLERE, KIDEMLİLERE VE YER ALTINA ÖZEL GÜVENCE
Meclis komisyonundaki yasa teklifi, yalnızca standart kıdem dilimlerini yukarı çekmekle kalmıyor; özel koruma gerektiren çalışan grupları için de ilave haklar getiriyor.
Yeni formüle göre 18 yaş ve altındaki genç çalışanlar ile 50 yaş ve üzerindeki kıdemli işçilerin yıllık ücretli izin hakkı 25 günün altına inemeyecek.
Ağır ve riskli koşullarda faaliyet gösteren yer altı işlerinde çalışan emekçilerin mevcut izin sürelerine ise doğrudan dört gün eklenmesi şartı konuluyor.
Böylece maden ve tünel işçilerinin yıpranma payları dinlenme sürelerine doğrudan yansıtılıyor.
İstanbul'da çalışanların gizli feryadı: Herkes aynı dertten tükeniyor
YÜRÜRLÜKTEKİ MEVCUT İŞ KANUNU HANGİ HAKLARI TANIYOR?
Uygulamadaki mevcut mevzuat incelendiğinde, bir iş yerinde en az bir tam yıl çalışanlar yıllık ücretli izne hak kazanıyor.
Halihazırda yürürlükte bulunan sisteme göre bir yıldan 5 yıla kadar hizmeti olanlara en az 14 gün, 5 yıldan 15 yıla kadar hizmet verenlere en az 20 gün, 15 yıl ve üzerinde kıdeme sahip olanlara ise asgari 26 gün yasal izin kullandırılıyor.
Ayrıca mevcut uygulamada 18 yaş altı ile 50 yaş üstü çalışanlar için alt sınır 20 gün olarak uygulanırken, yer altı işlerinde çalışanların izin süreleri ise mevcut sürelere ek olarak dört gün artırılıyor.
AVRUPA'NIN EN UZUN MESAİSİ VE YETERSİZ DİNLENME GEREKÇESİ
Kanun teklifinin gerekçe bölümünde, çalışanların temel dinlenme haklarının korunması gerektiği vurgulanırken, Türkiye'deki ağır çalışma şartlarına dikkat çekildi.
Metinde şu resmi gerekçeye yer verildi:
"Türkiye'nin haftalık ortalama 44,2 saatlik çalışma süresiyle Avrupa ülkeleri arasında en uzun çalışma saatlerine sahip ülkelerden biri olduğu belirtilirken, yıllık ücretli izin sürelerinin de Avrupa'daki uygulamaların gerisinde kaldığı ifade ediliyor."
Komisyonda bekleyen yasa teklifi henüz yasalaşmadı; fakat Meclis Genel Kurulu onayından geçip Resmi Gazete'de yayımlanması halinde aynı gün yürürlüğe girecek.
Şirketlerin farkında olmadığı dev performans kaybı: Türkiye'de çalışan bağlılığı yüzde 10'a düştü
