Almanya merkezli Goethe Üniversitesi Frankfurt bünyesindeki araştırmacıların gerçekleştirdiği kapsamlı laboratuvar çalışmasında, Türkiye ve Almanya pazarlarından temin edilen sigaraların hava kalitesine ve insan sağlığına etkileri mercek altına alındı.
Araştırma kapsamında Türkiye piyasasından 11, Almanya piyasasından dört farklı ürün grubu ile ABD menşeli bir referans ürün olmak üzere toplam 402 sigara test edildi. Deneylerde sigara dumanının yaydığı kaba, ince ve ultra ince parçacıklar (PM10, PM2.5 ve PM1) ölçüldü.
EN YÜKSEK DEĞERLER TÜRKİYE’DEN ALINAN ÜRÜNLERDE GÖRÜLDÜ
Laboratuvar ortamında yapılan hassas ölçümlerde, en yüksek parçacık yoğunluklarının Türkiye’den alınan tütün mamullerinde çıktığı kaydedildi.
Çalışma verilerine göre;
Türkiye piyasasından temin edilen popüler bir tütün ürününde ortalama PM2.5 değeri metreküp başına 1675 mikrogram ile araştırmanın en yüksek seviyesine ulaştı.
Almanya pazarından alınan en düşük emisyonlu üründe ise bu değer metreküp başına 1043 mikrogram olarak ölçüldü.
Her iki ülkede de aynı marka adı altında tüketiciye sunulan dört farklı ürünün birebir karşılaştırmasında, Almanya’daki ürünlerin tamamının Türkiye’dekilerden daha düşük emisyon ürettiği belirlendi. Ürün bazındaki farkın yaklaşık yüzde 3,6 ile yüzde 51 arasında değiştiği vurgulandı.
Araştırmada en dikkat çekici sapma, iki ülkede de yaygın biçimde satılan küresel bir markanın standart paketinde görüldü. Söz konusu markanın Türkiye’de satılan versiyonunun ürettiği PM2.5 emisyonunun, Almanya’daki aynı isimli muadilinden yaklaşık yüzde 50 daha fazla olduğu tespit edildi.
ÜRETİM FARKLILIKLARI VE MEVZUAT GÜNDEMDE
Bilim insanları, iki ülke arasında kaydedilen bu emisyon farkının tütün harmanı, kullanılan kimyasal katkı maddeleri, sigara kağıdının yapısı veya filtre teknolojisi gibi üretim parametrelerinden kaynaklanabileceğini ifade ediyor. Ancak mevcut çalışma, emisyon farklılığına doğrudan hangi bileşenin yol açtığını kesin olarak ayırt etmiyor.
Uzmanlar, uluslararası tütün şirketlerinin aynı marka adı altında farklı coğrafyalarda yerel mevzuatlara ve tedarik zincirine göre farklı içeriklerle üretim yapabildiğine dikkat çekiyor. Türkiye’deki yasal düzenlemeler üreticilerin iç piyasaya sundukları tütün mamullerinde belirli oranda yerli tütün kullanmasını zorunlu kılarken, Almanya’da benzer bir yerli kota uygulaması bulunmuyor. Araştırmacılar harman yapısındaki olası farklara işaret etse de, yerli tütün kotası ile yüksek parçacık salımı arasında doğrudan bir neden-sonuç ilişkisinin kesin olarak kurulamayacağının altını çiziyor.
PARÇACIKLARIN YÜZDE 90’INDAN FAZLASI EN TEHLİKELİ GRUPTA
Çalışmanın halk sağlığı açısından en kritik bulgularından biri parçacık boyutlarına ilişkin oldu. Analizlerde sigara dumanındaki partiküllerin yüzde 92,3 ila yüzde 95,3’lük devasa bölümünün 1 mikrometreden küçük olan PM1 (ultra ince parçacık) kategorisinde yer aldığı ortaya kondu.
Boyutları son derece küçük olan bu parçacıklar, solunum yollarındaki doğal filtreleme mekanizmalarını aşarak doğrudan akciğerlerin en derin hava keseciklerine (alveollere) ve oradan da kan dolaşımına kadar ulaşabiliyor. Bu mikro parçacıkların yüksek oranda toksik ve kanserojen kimyasallar taşıdığına dikkat çeken uzmanlar; ev, iş yeri ve özellikle araç içi gibi dar ve havalandırması yetersiz kapalı alanlarda tütün dumanına maruz kalınmasının pasif içiciler için ağır sağlık riskleri doğurduğu konusunda uyarıda bulunuyor.
