Jeolojik tarihin en büyük sırlarından biri aydınlanıyor: Kayıp zaman nereye gitti?

Jeolojik tarihin en büyük sırlarından biri aydınlanıyor: Kayıp zaman nereye gitti?

Dünya'nın jeolojik geçmişinde milyonlarca yıllık kaya kayıtlarının eksik olmasının nedeni uzun süredir araştırılıyor. Avustralyalı bilim insanlarının yeni çalışması, kıtaların derinlerdeki hareketler nedeniyle önce yükselip ardından alçalmasının bu büyük zaman boşluğunu açıklayabileceğini ortaya koydu.

Dünya'nın geçmişine ilişkin en büyük gizemlerden biri olan 'Büyük Uyumsuzluk', bilim dünyasında yeniden gündemde. Eski kristal kayaçlarla çok daha genç tortul kayaçlar arasında yüz milyonlarca, bazı bölgelerde ise 1 milyar yılı aşan zaman boşlukları bulunuyor.

İlk kez 19. yüzyılda Amerikalı kaşif John Wesley Powell tarafından tanımlanan bu jeolojik oluşumun nedeni üzerine bugüne kadar farklı teoriler ortaya atıldı.

Avustralya'daki Wollongong Üniversitesi araştırmacıları ise yeni çalışmalarında, cevabın Dünya'nın derinliklerindeki hareketlerde saklı olabileceğini belirtti. 4 Kasım 2026'da Nature dergisinde yayımlanan araştırmaya göre, mantodaki sıcaklık ve yoğunluk farklılıkları eski kıtaların geniş alanlar halinde yükselmesine, ardından da uzun bir süreçte alçalmasına neden olmuş olabilir.

KITALARIN HAREKETİ KAYIP KATMANLARI AÇIKLAYABİLİR

Bilgisayar modelleri üzerinde yapılan incelemeler, yaklaşık 1 milyar yıl önce bazı kıtasal bölgelerin yükseldiğini, daha sonra ise deniz seviyesinin altına doğru alçaldığını gösterdi.

Araştırmacılara göre bu süreçte yüzeydeki kayaçlar aşınırken geride kalan alanlar tortul tabakalarla örtüldü. Böylece jeolojik kayıtlarda büyük zaman boşlukları oluştu.

Büyük Uyumsuzluk'un önemli örnekleri ABD'deki Büyük Kanyon ve New Mexico'da görülüyor. Benzer jeolojik izlere Avrupa, Asya, Afrika ve Avustralya'da da rastlanıyor.

'KARTOPU DÜNYA' TEORİSİ DE GÜNDEMDE

Independent Türkçe'de yer alan habere göre, bilim insanlarının değerlendirdiği tek açıklama kıtaların hareketleri değil. Daha önce ortaya atılan teorilerden biri, yaklaşık 720 milyon ila 635 milyon yıl önce Dünya'nın büyük bölümünün buzullarla kaplandığı 'Kartopu Dünya' dönemini işaret ediyor.

Bu görüşe göre devasa buzullar, yeryüzündeki kaya katmanlarını aşındırarak Büyük Uyumsuzluk'un oluşumuna katkıda bulundu.

Ancak 2020 yılında Colorado'dan alınan granit örnekleri üzerinde yapılan incelemeler, bazı aşınma süreçlerinin Kartopu Dünya döneminden daha önce gerçekleştiğini gösterdi. Bu bulgu, Rodinya adlı eski süperkıtanın oluşumu ve parçalanmasının da etkili olabileceği görüşünü güçlendirdi.

Araştırmacılar, yeni çalışmanın Büyük Uyumsuzluk'un oluşumuna ilişkin önemli bir açıklama sunduğunu ancak konunun kesin olarak aydınlatılması için dünyanın farklı bölgelerinde daha fazla jeolojik inceleme yapılması gerektiğini vurguluyorb

YORUMLAR
YORUM YAZ
İÇERİK VE ONAY KURALLARI: KARAR Gazetesi yorum sütunları ifade hürriyetinin kullanımı için vardır. Sayfalarımız, temel insan haklarına, hukuka, inanca ve farklı fikirlere saygı temelinde ve demokratik değerler çerçevesinde yazılan yorumlara açıktır. Yorumların içerik ve imla kalitesi gazete kadar okurların da sorumluluğundadır. Hakaret, küfür, rencide edici cümleler veya imalar, imla kuralları ile yazılmamış, Türkçe karakter kullanılmayan ve büyük harflerle yazılmış yorumlar içeriğine bakılmaksızın onaylanmamaktadır. Özensizce belirlenmiş kullanıcı adlarıyla gönderilen veya haber ve yazının bağlamının dışında yazılan yorumlar da içeriğine bakılmaksızın onaylanmamaktadır.
Diğer Haberler
Son Dakika Haberleri
KARAR.COM’DAN