Uluslararası Enerji Ajansı'nın (IEA) analizine göre, dünya genelindeki veri merkezlerinin elektrik tüketimi 2030 yılına kadar mevcut seviyesinin iki katına ulaşacak. Bu artışın yaklaşık dörtte üçünün, yapay zeka teknolojilerinin küresel ölçekte yaygınlaşmasından kaynaklanacağı tahmin ediliyor.
Paris merkezli kuruluş, özellikle yapay zeka uygulamaları için geliştirilen veri merkezlerinin enerji ihtiyacındaki büyümeye dikkat çekti. Buna göre bu merkezlerin yıllık elektrik tüketimi önümüzdeki dört yılda 350 teravatsaat artacak. Söz konusu miktar, İngiltere'nin bir yılda tükettiği toplam elektrik enerjisinden daha fazla.
Veri merkezi geliştiricileri, sunucuların artan enerji ihtiyacını karşılamak amacıyla yenilenebilir enerji sektörünün en büyük kurumsal alıcıları arasında bulunuyor. Ancak IEA'nın değerlendirmesi, özellikle ABD ve Çin'de fosil yakıt kaynaklı elektrik üretimine yönelik talebin de hızla artacağını gösteriyor.
ABD'DE DOĞAL GAZ, ÇİN'DE KÖMÜR ÖNE ÇIKIYOR
IEA'nın tahminlerine göre, 2030 yılına kadar Çin'deki yapay zeka veri merkezlerinin elektrik ihtiyacının yaklaşık yarısı kömür santrallerinden karşılanacak. Geri kalan enerjinin büyük bölümünün yenilenebilir kaynaklardan, daha küçük bir kısmının ise nükleer santrallerden sağlanması bekleniyor. Doğal gazın payının düşük kalacağı öngörülüyor.
ABD'de ise tablo farklı. Veri merkezlerinin 2030 yılına kadar ihtiyaç duyacağı elektriğin yaklaşık yüzde 60'ının doğal gaz santrallerinden elde edilmesi bekleniyor. Kurum, ülkede veri merkezleriyle bağlantılı yaklaşık 180 gigavat kapasiteli yeni doğal gaz santrali projesi bulunduğunu bildirdi. Bu kapasite, Avrupa Birliği genelinde halihazırda kurulu doğal gaz santrallerinin toplam kapasitesine yakın.
ABD'deki veri merkezi geliştiricilerinin doğal gaz kullanımına yönelik talebi, Kanada'daki talebin 16 katından fazla. Kanada'da sunucuların enerji ihtiyacını karşılamak üzere 11 gigavatlık doğal gaz üretim kapasitesi planlanırken, dünyanın geri kalanında yapay zeka geliştiricilerinin açıkladığı yeni doğal gaz santrali projelerinin toplam kapasitesi 4 gigavat düzeyinde bulunuyor.
Avrupa Birliği'nde ise veri merkezlerinin elektrik ihtiyacının 2030'a kadar yaklaşık yüzde 70'inin yenilenebilir enerji kaynaklarından karşılanması bekleniyor. Yenilenebilir kaynakları nükleer enerji ve doğal gaz izleyecek; kömürün payının ise oldukça düşük kalacağı tahmin ediliyor.
Fosil yakıtlarla elektrik üretiminin artması nedeniyle IEA, veri merkezlerinden kaynaklanan karbon emisyonlarının 2030 yılına kadar yüzde 70 yükseleceğini öngörüyor.
VERİ MERKEZİ KAPASİTESİ İKİ YILDA 10 KATINA ÇIKTI
IEA, yeterince şeffaf olmayan veri merkezi sektörünün büyümesini değerlendirmek için yapay zeka sunucularının yıllık küresel sevkiyat verilerinden yararlandı. Bu verilere göre, yapay zeka sunucularının sevkiyatı 2020 yılından bu yana 18 kat arttı.
Kurum, uydu görüntülerini kullanarak dünya genelindeki 93 büyük yapay zeka veri merkezi projesinin gelişimini de takip etti. Analiz sonucunda, küresel veri merkezi kapasitesinin son 24 ayda 10 kat büyüyerek 17 gigavata ulaştığı belirlendi.
İnşaatı süren yapay zeka veri merkezlerinin tamamlanmasıyla bu kapasitenin yaklaşık 50 gigavata çıkacağı tahmin ediliyor. Yapay zeka sunucularına göre optimize edilmiş merkezlerin de dahil olduğu mevcut küresel veri merkezi kapasitesi ise 120 gigavat seviyesinde. Bu kapasitenin yüzde 80'i Çin, ABD ve Avrupa Birliği'nde bulunuyor.
IEA'nın temel senaryosuna göre, 2030 yılı sonuna kadar dünya genelinde 120 gigavatlık yeni veri merkezi kapasitesi daha kurulacak. Yeni kapasitenin yaklaşık dörtte üçünün yapay zeka veri merkezlerinden oluşması bekleniyor.
