Günlük hayatın vazgeçilmez parçası haline gelen akıllı telefonların kullanıcılarını dinleyerek reklam gösterdiği iddiası uzun süredir tartışılıyor. Ancak uzmanlara göre, konuştuğumuz bir konuyla ilgili kısa süre sonra reklam görmek, telefonun bizi dinlediği anlamına gelmeyebilir.
REKLAMLAR NEDEN KONUŞTUĞUMUZ KONULARLA ÖRTÜŞÜYOR?
Örneğin arkadaşınızla bir ürün hakkında konuştuktan sonra aynı ürünün reklamını sosyal medyada görmeniz, telefonunuzun konuşmayı kaydettiği düşüncesine yol açabiliyor.
Ancak bunun başka açıklamaları da var. Kullanıcıların geçmiş aramaları, internet üzerindeki davranışları, konum bilgileri ve sosyal medya etkileşimleri reklam sistemlerinin oldukça ayrıntılı profiller oluşturmasına imkan tanıyor.
Algoritmalar ayrıca daha önce ilgilendiğiniz içeriklere benzer paylaşımları önünüze çıkarabiliyor. Arkadaşlarınızın davranışları da reklam hedeflemesinde dolaylı olarak rol oynayabiliyor.
TELEFONLAR HANGİ DURUMDA BİZİ DİNLİYOR?
BBC Türkçe'de yer alan habere göre akıllı telefonlar, Siri ve Google Assistant gibi sesli asistanların çalışabilmesi için belirli komutları bekleyebiliyor. Ancak bu durum, telefonun çevredeki bütün konuşmaları kaydedip reklam amacıyla şirketlere gönderdiği anlamına gelmiyor.
Instagram Direktörü Adam Mosseri de 2025'te yaptığı açıklamada, platformun kullanıcılarını reklam hedeflemek amacıyla dinlediği iddiasını reddetti. Mosseri, kullanıcıların konuştukları bir şeyle ilgili içerik görmesinin tesadüf, önceki etkileşimler veya yapılan aramalar gibi farklı nedenleri olabileceğini söyledi.
Bununla birlikte geçmişte bazı uygulamaların kullanıcı faaliyetlerini izinsiz şekilde kaydettiği örnekler de ortaya çıktı.
2019'da Northeastern Üniversitesi araştırmacıları yaklaşık 17 bin Android uygulamasını inceledi. Çalışmada telefonların gizlice ses kaydettiğine dair kanıt bulunmadı ancak bazı küçük uygulamaların ekran görüntüsü ve video gibi kullanıcı faaliyetlerini üçüncü taraflara gönderdiği tespit edildi. Araştırmacılar bunun reklam amacıyla yapıldığına dair kanıt bulmadı.
GİZLİLİĞİMİZİ NASIL KORUYABİLİRİZ?
İngiltere Bilim, Yenilik ve Teknoloji Bakanlığı'na göre uygulamalar, kullanıcı tarafından verilen izinler kapsamında kamera, konum veya fotoğraf gibi telefon özelliklerine erişebiliyor. Kullanıcılar bu izinleri telefonlarının ayarlarından değiştirebiliyor.
Uzmanların önerileri arasında güçlü ve benzersiz şifreler kullanmak, iki aşamalı doğrulamayı veya geçiş anahtarlarını etkinleştirmek, uygulama izinlerini kontrol etmek ve sosyal medya gizlilik ayarlarını düzenlemek bulunuyor.
Kişisel bilgilerin internette paylaşılmadan önce ne amaçla kullanılabileceğinin değerlendirilmesi de öneriliyor.
