EDA SANĞU
Sağlık Bakanlığı'nın açıkladığı koronavirüs (Kovid-19) tablosuna göre Türkiye'de son 24 saatte 110 bin kişinin testi pozitif çıktı, 217 kişi hayatını kaybetti. Sağlık Bakanı Fahrettin Koca, sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada ilk kez günlük vaka sayısının 100 binin üzerine çıktığını belirterek, vakaların koronavirüsün yeni varyantı Omicron kaynaklı olup hafif seyrettiğinin altını çizdi.
Salgının seyri, hastane kapasitelerinin etkin kullanımı, yatak doluluk oranları, yeni tedavi seçenekleri doğrultusunda toplanan Bilim Kurulu dün kritik bir karar aldı. Buna göre, Molnupiravir etken maddeli antiviral ilacın kullanımına gelecek hafta itibarıyla başlanacak.
''OMİCRONA ÇARE OLMAKTAN ÇOK UZAK''
Bilim Kurulu'nun Molnupiravir kararını KARAR'a değerlendiren İstanbul Tabipler Odası Genel Sekreteri ve Yönetim Kurulu üyesi Prof. Dr. Osman Küçükosmanoğlu, ''Hastalığın tedavisi bulundu, artık aşının dışında tedavi olabileceğiniz bir ilaç var' şeklinde anlaşılması açıkçası doğru olmaz. Daha önce bunu iki defa yaşadık. Salgının başında sıtma ilacı 'hidroksiklorokin' tüm hastalara verildi. Sonraki süreçte yine 'favipiravir' antiviral ilaç verildi. Molnupiravir aşının yaygınlaşmasıyla birlikte işe yarayabilir ancak hastalığın yönetimini kökünden değiştirecek mucize bir ilaç olarak yorumlanmamalı. Omicrona çare olmaktan ise çok uzak, sadece destek sağlayabilir'' dedi.
İTO Genel Sekreteri ve Yönetim Kurulu üyesi Prof. Dr. Osman Küçükosmanoğlu
''MUCİZE BEKLEMEYİN''
Dr. Küçükosmanoğlu'nun açıklamalarından öne çıkanlar şöyle:
Molnupiravir ilacının klinik çalışmalarının sonucuna baktığımızda hastaneye yatan vakaların ölüm oranını ve hastaneye yatışı azalttığını söylüyor. Dolayısıyla risk altındaki hastaların 65 yaş üzerindeki ve kronik rahatsızlığı olan hastalarda erken dönemde kullanılması etkili olabilir. Ama şöyle bir yanlış anlaşılma olması da açıkçası riskli olur.
'Hastalığın tedavisi bulundu, artık aşının dışında tedavi olabileceğiniz bir ilaç var' şeklinde anlaşılması açıkçası doğru olmaz. Daha önce bunu iki defa yaşadık. Salgının başında sıtma ilacı 'hidroksiklorokin' tüm hastalara verildi. Sonraki süreçte yine 'favipiravir' antiviral ilaç verildi. Bunlar tüm dünyada uygulanan ilaçlar değil. Çok kısa sürelerde uygulandı, çalışmalar daha sonraları bu ilaçların çok fazla işe yaramadığını açıkça gösterdi ve kullanımı kalktı. Bizim ülkemizde de uzun süre kullanımı devam edildi.
Filyasyon ekipleri torba torba ilaç bırakır insanların kapılarına, insanlarda hastalığın tedavisi var gibi bir algıya kapıldı. Halbuki hastalığın tedavisini sağlayan bir ilaç değildi bunlar. Molnupiravir daha yeni bir ilaç ve bununla ilgili klinik çalışmalar ciddi dergilerde yayınlanmış ancak hastalığın tedavisi erken dönemde tanınmış olsa bile hastalığı tedavi etme konusundaki verileri tartışılabilir sonuçta.
Dolayısıyla Bilim Kurulu'nun aldığı karar yanlış olmasa da mucize sonuçlar beklememek lazım. Alınan karar 'Nasıl olsa hastalığın tedavisi var artık aşı olmam gerekmiyor' duygusu yaratmasın. Aşının yaygınlaşmasıyla birlikte işe yarayabilir. İlacın kullanıma alınmasını olumlu buluyoruz ancak hastalığın yönetimini kökünden değiştirecek bir ilaç olarak da yorumlanmamalı. Tedbirlere ve hatırlatma dozu zamanı gelmiş vatandaşların aşılarını ertelemesine neden olmamalı bu ilaç. Öte yandan bu ilaç Omicrona çare olmaktan çok uzak, sadece destek sağlayabilir'' dedi.
''SADECE DESTEK OLABİLİR''
Pandemi devam ettiği için bu gibi ilaçlar çok geniş çalışmalar yapılmadan kullanıma alınıyor. Dolayısıyla güvenilirlikle ilgili bir şüphe olmasa bile etkinliğiyle ilgili verilerin daha yakından takip edilmesi gerekiyor. Öte yandan bu ilaçlar oldukça pahalı ilaçlar. İlaç endüstrisi silah endüstrisi gibi çok geniş olanakları olan bir alan. Dolayısıyla bunları yakından değerlendirmek gerekiyor. Klinik çalışmaları faz-1 faz-2 faz-3 diye ayırıyoruz. Bir de Faz 4 dediğimiz sahada kullanımı var. Bu ilaçların sahada yaygın olarak kullanımındaki sonuçları da önemli. Bu yüzden kullanılan sonuçların bir klinik çalışma şeklinde değerlendirilmesi sonrası sonuç alınabilir. Endüstrinin kendi verdiği sonuçlarda bile bu ilacın hastalığın tedavisinde hastaneye ve yoğun bakıma yatışları azalttığı gibi veriler var. Bunlar açıkçası çok yeterli sonuçlar değil.''
''TEHLİKE GEÇTİ' HAVASININ VERİLMESİ ÇOK RİSKLİ''
Hastalığın sonunu getirecek mucize ilaçlar olarak yorumlanmaması gerekiyor.
Özellikle son günlerde Sağlık Bakanlığının tutumunu kaygı verici buluyoruz. Hastalığın etkisini yitirdiği, adeta grip düzeyinde olduğu, ölen insan sayısının griple karşılaştırılabileceğini söylüyor ki bu veri gerçekten doğru değil. Vaka sayısı rekor üstüne rekor kırıyor. Hastanelerde ve yoğunbakımlarda büyük bir doluluk var. Özellikle kırılgan dediğimiz ek hastalığı olan ileri yaşta olan hastalarımızda çok sayıda ölüm vakası görüyoruz.
Dünkü ölüm sayısı 217 idi. 'Tehlike geçti, geçiyor' havasının verilmesi çok riskli. Aşının Omicron varyantına karşı yüzde 100 etkili olmadığını biliyoruz ancak ölümleri ve hastaneye yatışları azalttığı konusunda kovid-19 ilaçlarına göre koruma anlamında çok daha etkili olduğu görülüyor. Aşı ile ilgili insanları tereddüte düşürmeden bir tavır alınması gerekiyor. Sağlık Bakanlığının son dönemdeki tutumu Omicron kadar kaygı verici.''
Prof. Dr. Mehmet Ceyhan
''MOLNUPİRAVİR'İN ETKİNLİK ORANI YÜZDE 30''
Prof. Dr. Mehmet Ceyhan ise, Molnupiravir ilacının etkinlik oranının son derece düşük olduğunu belirterek, 'Paxlovid' ilacını işaret etti. Ceyhan'ın açıklamaları şöyle:
''Molnupiravir ilk başta üretici firma tarafından ilk yapılan çalışmalarda yüzde 50 enfeksiyonların ağırlaşmasını önlediği rapor edildi. Ama her zaman söylediğimiz şu; aynı şey TURKOVAC için de geçerli yeterli sayıda insan üzerinde yapılan çalışma yoksa elinizdeki veriler yanıltır sizi. Nitekim Molnupiravir'de Hindistan'da iki araştırmada ilacın hiçbir etkisinin olmadığı rapor edildi. Hatta proje sonlandırıldı o yüzden. Daha sonra yapılan çalışmalarda etkinlik oranı yüzde 50'den yüzde 30'a indirildi. Bunun üzerine Fransa başta olmak üzere bazı ülkeler alımlarını iptal ettiler. Yani şuanda görünen etkisi varsa bile çok düşük düzeyde etkisi olan bir ilaç. Siz bunu erken dönemde, hastalık yeni başladığı sıra vermek zorundasınız. Dolayısıyla çok sayıda insana bu ilacı vermek gerekiyor.
''EĞER ALINACAKSA 'PAXLOVİD' İÇİN BAŞVURUDA BULUNULMALI''
Avantajlı görünen tarafı, bu firma diğer ülkelere de isterseniz bilgileri koruma hakkında feragat ediyorum, formülü veririm üretirsiniz diyor. Bu kadar az etkili olan ilaç çok rağbet görmedi. Çünkü arkasından başka bir firma 'Paxlovid' diye bir ilaç geliştirdi. O çok daha etkili görünüyor. Avrupa ülkeleri Paxlovid'e yöneldi. Dolayısıyla Molnupiravir etkisi olduğu bile tartışılır. Bu kadar düşük etkili bir ilacı Bakanlık risk gruplarına verecek, onların içinde de gebeler yok; çünkü gebelikte yeterli veri yok. Aşının yüzde 90 etkisini bile tartışırken burda etkisi var mı yok mu diye tartışılan bir ilacın verilmesini çok uygun bulmuyor.
Kaldı ki ilacın yapıldığı dönemde Omicron yoktu. Eğer alınacaksa etkili olarak bilinen Paxlovid ilaç için başvuruda bulunulmalı, firma ile görüşülmeli. Etkisi şüpheli olan bir ilacı uygulamayı doğru bulmuyorum.''
