Bilim insanlarına göre Güneş, yaşamının son evresinde mevcut kütlesinin önemli bir bölümünü kaybederek beyaz cüceye dönüşecek. Geleneksel modellere göre bu değişim uzun bir döneme yayılarak gerçekleşecek ve gezegenlerin yörüngeleri de Güneş'in kütlesindeki azalmaya bağlı olarak genişleyecek.
Ancak yeni araştırmada ele alınan senaryolar, Güneş'in yaşlanma sürecindeki kütle kayıplarının her zaman düzenli olmayabileceğine işaret ediyor. Binlerce püskürme ve madde fırlatmasının yaşanması, Güneş'in kütle çekim alanında küçük değişimlere neden olabilir. Bu değişimlerin uzun vadede birikmesi, özellikle dış gezegenlerin hareketlerini etkileyebilir.
Ötegezegenlerde su keşfi için yeni adım
DEV GEZEGENLERİN YÖRÜNGELERİ DEĞİŞEBİLİR
Gaia uzay gözlemevinden elde edilen veriler ışığında gerçekleştirilen simülasyonlar, Güneş Sistemi'nin uzak geleceğine ilişkin farklı olasılıkları ortaya koyuyor.
Modellerin önemli bir bölümünde, Güneş dış katmanlarını tamamen kaybetmeden önce gezegenlerin yörüngelerinde istikrarsızlık belirtileri görülüyor. Yörüngelerin birbirine yaklaşması veya kesişmesi, gezegenler arasındaki kütle çekimsel etkileşimleri güçlendirerek sistemin mevcut düzenini bozabiliyor.
Bu süreçten özellikle Uranüs ve Neptün gibi dış gezegenler etkilenebiliyor. Simülasyonlarda Satürn gibi dev gezegenlerin de kütle çekimsel etkileşimler sonucunda Güneş Sistemi'nden koparak yıldızlararası uzayda dolaşan başıboş gezegenlere dönüşmesi olasılığı değerlendiriliyor.
GÜNEŞ SİSTEMİ NE ZAMAN İSTİKRARSIZLAŞABİLİR?
Araştırmada ele alınan bazı senaryolar, Güneş beyaz cüceye dönüştükten sonraki yaklaşık 3 milyar yıl içinde sistemin dinamik dengesinin ciddi biçimde bozulabileceğine işaret ediyor. Buna göre Güneş Sistemi'nin bugünkü yapısı, önümüzdeki 10 milyar yıldan daha kısa bir süre içinde değişebilir.
Burada gezegenlerin tamamının yok olması söz konusu değil. Asıl risk, yörüngelerin değişmesi, gök cisimlerinin birbirleriyle etkileşime girmesi ve bazı gezegenlerin Güneş Sistemi'nin dışına savrulmasıyla bugünkü düzenin ortadan kalkması.
Mars'ta daha önce görülmemiş bir oluşum: Dev bulutun sırrı çözüldü
NEWTON'DAN BU YANA TARTIŞILAN SORU
Gezegenlerin yörüngelerinin milyarlarca yıl boyunca ne ölçüde kararlı kalacağı, gök mekaniğinin uzun süredir araştırılan konuları arasında yer alıyor. Yeni simülasyonlar da Güneş Sistemi'nin geleceğini yalnızca başka yıldızların olası etkileriyle değil, Güneş'in kendi evrimiyle birlikte değerlendirmek gerektiğini ortaya koyuyor.
Bununla birlikte, araştırmanın sonuçları bilgisayar modellerine dayanıyor. Güneş Sistemi'nin tam olarak ne zaman istikrarsızlaşacağı veya hangi gezegenlerin sistem dışına çıkacağı kesin olarak bilinmiyor. Olası sonuçlar, simülasyonlarda kullanılan başlangıç koşullarına ve varsayımlara göre değişebiliyor.
