Japonya'da yapılan bir araştırma, oksitosinin yalnızca sosyal bağlar ve yakınlıkla ilişkili olmadığını, beynin tehlikenin sona erdiğini öğrenmesinde de rol oynayabileceğini ortaya koydu. Bilim insanları, talamusun paraventriküler talamus (PVT) olarak bilinen bölümündeki oksitosine duyarlı nöronların hem sosyal davranışlarda hem de korkunun zamanla azalmasında görev yaptığını belirledi.
Araştırmada, stres ve duygusal tepkilerin düzenlenmesinde rol oynayan PVT bölgesine odaklanıldı. Genetik olarak değiştirilen farelerle gerçekleştirilen deneylerde, oksitosin reseptörü taşıyan belirli bir nöron grubunun işlevi incelendi.
Beyin yaşlandıkça ne oluyor? Araştırmadan ezber bozan sonuç
NÖRONLARIN BASKILANMASI KORKUNUN SÜRMESİNE YOL AÇTI
Deneylerin ilk bölümünde, PVT'deki oksitosine duyarlı nöronların baskılanmasının farelerin sosyal davranışlarını etkilediği görüldü. Nöronları devre dışı bırakılan hayvanların yabancı farelerle etkileşime girme eğiliminin azaldığı gözlendi.
Araştırmacılar daha sonra hayvanlara korku şartlandırması uyguladı. Fareler, hafif elektrik şokuyla ilişkilendirilen bir ortamda tutuldu; daha sonra şok uygulanmadan aynı ortam yeniden sunuldu.
Normal koşullarda hayvanların zaman içinde ortamın artık güvenli olduğunu öğrenmesi beklenirken, oksitosine duyarlı nöronları baskılanan farelerin korku tepkisini daha uzun süre sürdürdüğü görüldü. Hayvanların uzun süre hareketsiz kalması, tehlikenin sona erdiğini öğrenmekte zorlandıklarına işaret etti.
Buna karşılık, aynı nöronların uyarılması korku tepkisinin azalmasına yardımcı oldu. Araştırmacılar, beynin başka bölgelerindeki benzer nöronların manipüle edilmesiyle aynı sonucun ortaya çıkmadığını da belirledi.
Beyin eski anıları nasıl koruyor? Yeni bilgilerin hafızaya nasıl eklendiği ortaya çıktı
OKSİTOSİN TEK BAŞINA "GÜVEN HORMONU" DEĞİL
Bulgular, oksitosinin beyinde tek bir işleve sahip olmadığını ve etkisinin bulunduğu sinir devresine göre değişebileceğini gösteriyor. Hormon, bazı devrelerde sosyal yakınlaşmayı desteklerken, PVT'deki belirli nöronlar üzerinden tehlikenin sona erdiğini öğrenme sürecini de etkileyebiliyor.
Araştırmacılara göre bu mekanizma, sosyal geri çekilme ile korku tepkilerinin düzenlenmesinde yaşanan sorunların bir arada görülebildiği bazı nöropsikiyatrik durumların anlaşılması açısından önem taşıyor.
Özellikle otizm spektrum bozukluğu, anksiyete ve travma sonrası stres bozukluğu gibi durumlarda oksitosinle ilişkili bu nöronal devrenin daha ayrıntılı incelenmesinin, gelecekte yeni tedavi hedeflerinin belirlenmesine katkı sağlayabileceği değerlendiriliyor.
