Bahçeli, Türkgün gazetesindeki Terörsüz Türkiye söyleşisinde siyasi partiler ve seçim sistemi değişikliğini de tartışmaya açtı.

Tam ifadesi şöyle:

“Önümüzdeki süreçte sistemin ruhuna uygun, siyasi istikrarı ve demokratik gelişimi esas alan bir anlayışla siyasi partiler ve seçim sisteminin de yeniden düzenlenmesi gerekmektedir.”

Yoksa cumhurbaşkanlığı seçiminde yüzde 50+1 şartını kaldırmayı mı planlıyorlar? Çoğu kimsenin aklına hemen bu ihtimalin gelmesi doğal.

Çünkü Cumhurbaşkanı Erdoğan, yüzde 50+1 şartını kaldırmaktan yana olduğunu açıklamıştı. En fazla oyu alan tek turda kazanır, hızlı biter, uğraştırmaz, partileri de yanlış ittifaklara itmez diye.

Fakat MHP lideri aynı fikirde değildi. Bahçeli, yüzde 50+1 kuralını yeni sistemin demokratik meşruiyet şartı olarak görüyordu. Bu fikrinden vazgeçtiğine dair bir beyanı da yok.

Ayrıca Cumhurbaşkanlığı Başdanışmanı Mehmet Uçum, Bahçeli gibi düşünüyordu. Uçum, bu sistemde yüzde 50+1’in neden gerekli ve önemli olduğunu daha geçenlerde bile X’te tekrarladı.

Peki Anayasa’daki yüzde 50+1 şartını kaldırmayacaklarsa neden seçim kanunuyla oynamak istiyorlar, hangi ihtiyaçlarını görecek ve bunun Terörsüz Türkiye’yle ne alâkası var?

Sondan başlarsak... Meclis Komisyonu’nun ortak raporunda şeffaflık, parti içi demokrasi ve temsilde adâlet ilkeleri doğrultusunda yeni bir siyasi partiler, yeni bir seçim kanununun uzlaşıyla hazırlanması da öneriliyor. Yani alâkasız değil ama ondan önce ne öneriler var raporda.

İkincisi ise AK Parti ile MHP, seçim ve siyasi partiler yasasını en son 2022’de niye değiştirdiyse şimdi de onun için değiştirmek istiyorlardır.

2023 seçimlerinde uygulananan seçim ve siyasi partiler yasası değişikliği, 2022’de yapılmıştı. Yüzde 10’luk seçim barajı yüzde 7’ye indirilmiş, seçim kurullarının yapısı değiştirilmiş, ittifak partilerinin milletvekili hesaplama yöntemiyle oynanmış, partilerin seçime katılma yeterliliği zorlaştırılmıştı. Meclis seçimleriyle ilgiliydi.

Muhalefet, iktidarı oyunun kurallarını kendi lehine değiştirmek ve seçim mühendisliği yapmakla suçluyordu.

Bu sefer uzlaşıyla ve demokrasiyi güçlendirip temsilde adâleti sağlamak için yapacaklarsa öncekinin yanlışlarını düzeltebilir. Ama niyet gerçekten bu mu?

MİLLİ İRADENİN ÖNÜNE YENİ BARAJ MI KONACAK?

Sanırım en doğrusu, 2022 değişikliklerinde bıraktığımız yerden tartışmaya devam etmek.

Cumhurbaşkanlığı sisteminde kişi hükümeti seçiliyor. Tek başlılık esas.

Dolayısıyla seçim barajının, yönetimde istikrara eskisi gibi bir etkisi yok.

Geriye temsilde adâlet kalıyor.

Muhalefet partilerini temsilde adâleti sağlamaya iknâ kolay. Seçime girmelerinin zorlaştırılmasını, kendilerine atılan oyların iktidar partilerine yazılmasını, seçim güvenliğine gölge düşmesini, sandığı korumalarının engellenmesini ve şaibeyle seçim kaybetmeyi zaten istemezler.

2023’te, baraja takılan oylar başka bir partiye sandalye kazandırdı.

Güya yönetimde istikrar için seçim barajına katlanılıyordu.

2002’de, yalnızca iki parti barajı aşınca Meclis’te temsil edilmeyen oy oranı rekor kırmıştı. Geçerli oyların yüzde 46’sı Meclis dışında kalmış, 550 sandalye AK Parti’yle CHP arasında bölüştürülmüştü.

Yüzde 10 barajı, yönetimde istikrar uğruna temsilde adâletin canına böyle okuyordu.

Oysa cumhurbaşkanlığı sistemi, koalisyonları ve yönetimde istikrarsızlığı imkansızlaştırmak için getirildi. Artık o tehlike ortadan kaltığına göre yüzde 7 gibi, hâlâ dünyanın en yüksek seçim barajı neyle savunulacak?

Yönetimde istikrara etkisi sıfırdı. Yine de seçim barajı 2022’de sıfırlanmadı.

Barajı kaldıracaklarına ‘artık oy’ları dağıtma formülünü değiştirmişlerdi. İttifakların artık oyları kendi içinde paylaştırılacağı yerde, muhalefetten iktidara kaydırılabilecek şekilde düzenlendi.

En çok oy alan partinin avantajını, küçük partilerinse kendi listeleriyle milletvekili çıkarma riskini büyütüyordu.

Şimdi seçim sistemi bir daha yenilenecekse niyetten şüphe ettirmemenin yolu belli. İktidar partilerinin çıkarına göre dizayn edilmeyeceği, milli iradeyi Meclis’e daha âdil yansıtmayı amaçlayacağı baştan ortaya konsun.