“Kısa yazmak ustalık ister” ancak her kısa yazı ustalık eseri değildir.
Bazı uzmanlara göre, sözü gereksiz yere uzatmak, özgüven yetersizliğinin işaretidir.
Yazıları süsleyerek uzatmak, üzerinde yeterince çalışılmamış bir fikrin eksikliğini telafi edemez. Bir metin ne kadar kısaysa, o kadar güçlü olmak zorundadır. Bu güçlük sebebiyle ustalık gerekir.
Kısa yazmanın faydaları ve mahsurları
Kısa yazmanın bazı faydaları şunlardır:
· Zihinsel ekonomi sağlar. Okuyucu, dağınık bir anlatım yerine ana fikre hızla ulaşır. Günümüz dikkat süresinin kısalığı düşünüldüğünde bu ciddi bir avantajdır.
· Yazarın meseleyi gerçekten kavradığını gösterir. Konuyu içselleştirmeyen biri uzun yazar; bilen kişi seçerek yazar.
· Yanlış anlamayı azaltır. Fazla detay bazen açıklık değil, bulanıklık üretir.
· Karar vericiler için kısa metinler etkilidir, karar vermeyi kolaylaştırır.
Kısa yazmak bazen de mahsurludur:
· Duygusal bağ ve derinlik zayıflayabilir. Özellikle motivasyon amaçlı, insani ve ahlaki konularda bu önemlidir.
· Yanlış genellemelere açık hâle gelebilir. Detay olmadığı için yazı konusu ile ilgisi olmayan alanlarla da bağ kurulabilir.
· Yazı keskin, sert veya buyurgan algılanabilir. Çünkü kısa metinler çoğu zaman “sonuç” cümlelerinden oluşur.
Yazılarda duygusal bağ
Kısa yazılarda okuyucular duygusal bağ kuramayabilirler.
Her metinde duygusal bağ kurulması gerekmediği gibi, kısa yazmak amacıyla duygusal bağın ihmal edilmesi de gerekmez.
Yazının amacına ve muhataplara göre duygusallık ihtiyacı farklılaşır.
Roman, hikâye, deneme, şiir gibi metinlerde duygusallık olmazsa olmaz koşuldur.
Sosyal sorunlar, ahlaki, insani tartışmalar, güncel olay yorumlarında okuyucu yazarla duygusal bir bağ kurabilmelidir.
Kurumsal vizyon yazıları, değişim çağrıları, motivasyon etkinliklerinde duygusal etkileşim başarıyı olumlu etkiler.
Yönetim, ekonomi, kurum kültürü gibi analitik ama insani boyutu olan yazılarda soğuk analizler okuyucuyu uzaklaştırır, aşırı duygu ise ciddiyeti zedeler.
Kullanım kılavuzları, prosedürler, hukuki sözleşmeler ve resmi yazışmalarda duygusallığa yer olmaz. Akademik metinlerde, denetim ve kontrol raporlarında, acil durum dokümanlarında da duygulara yer verilmez.
Kısa yazmanın kuralları
Doğadaki varlıklar, kısa yol alternatifi varken uzun yolu seçmezler. Bir metin oluştururken de doğal olan tercih edilmelidir. Üç cümleyle anlatılabilecek bir konu beş cümleye yayılmamalıdır.
Şu özellikler yazının etkisini artırır:
İyi bir hazırlık yapın.
Yazacağınız konu muhatapların ihtiyaç ve beklentilerine cevap veriyor mu? Muhataplarınız sizin ne kadar zekice bir bakış açınız olduğunu takdir etmek için okumaz. Onların asıl amacı; bir ihtiyaçlarının giderilmesi, bir sorunun çözümü, eksik bir bilginin tamamlanmasıdır.
Basit şekilde anlatın. Fikirlerinizi mümkün olduğunca basit hâlde anlatın. Karmaşık ve uzun anlatımlar, görüşlerinizin uygulanamaz olarak anlaşılmasına yol açabilir.
Odağı kaybetmeyin. “Hangisini severlerse” mantığıyla masaya hem et hem tavuk hem balık konulmaz. Bir ana fikrin üzerinde yoğunlaşın.
Yazıyı mümkün olduğunca kısaltın. Günümüz iş yaşantısında iş yoğunluğu oldukça fazla. İnsanlar yazıları okumak için fazla zaman ayıramazlar. Okuyucular, kendi zihinlerinde bir sonraki işlerinin detaylarını düşünüyorlardır. Bu sebeple, yazılarda gereksiz fazlalıklardan kaçının. Her cümle bir iş yapmalı, gereksiz cümleler bulunmamalıdır.
Temsil gücü olan örneklere yer verin.
Okuyucunun zihninin tamamlayacağı sessiz boşluk alanları bırakın.
…
Uzun yazı anlatmayı, kısa yazı seçmeyi gerektirir. Seçmek anlatmaktan daha zordur. Bu sebeple “kısa yazmak ustalık ister” sözü doğru olmakla beraber duygusal bağ gerektiren konularda mekanik, soğuk anlatımlar amaca ulaştırmaz. Asıl ustalar kısa yazmakla beraber akıl ve duygu dengesini de kurabilenlerdir. Bu dengeyi kurabilen ustalara selam olsun.
(1) Deniz Alev Suer. Brief Sanatı: Daha Az Kelime, Daha Büyük Etki. HBR Türkiye, 16.08.2022.
