Back To Top
İslam’da niye meşrutiyet oluşmadı?

İslam’da niye meşrutiyet oluşmadı?

- A +

Sekülerleşmeyi anlamadan, tepeden gelen emirle ‘laikleşmek’ Türkiye halkında travmatik sonuçlar üretti. Laikler sırf dindar olmadıkları için kendilerini aydınlanmış ve bilgili zannederken, dindarlar da sırf dindar olduklarından hareketle kendilerini hikmet ve bilgi sahibi sandı.

Ne var ki din tarihsel bir olgu… Hem belirli bir dönem, coğrafya ve kültüre doğduğu hem de olgun haliyle ortaya çıkmayıp bir ‘oluşma’ sürecinden geçerek son haline geldiği için. 12 Mart tarihli blog yazısında Sevan Nişanyan’ın sözünü ettiği kitap bu süreci anlamak açısından çok yararlı.    

***

Nişanyan’ın sunuşu ile “Patricia Crone ve Martin Hinds, God’s Caliph (adlı çalışmada) göstermişler ki Hz. Ömer’den aşağı yukarı II. Ömer’e (717-720) dek halifelerin ünvanı Halifetullah’tır, yani Allah’ın vekili… Halifetü Resulillah, yani peygamberin halifesi fikri ancak hicretin 80’inci yıllarında belirmiş, Abbasiler zamanında egemen olmuş… Emevi dönemine ait sayısız resmi ve hamasi metinde halifenin doğrudan doğruya Allah’ın iradesinin temsilcisi ve dinin temeli olduğu, dolayısıyla geçmişin peygamberlerinden üstün sayılması gerektiği vurgulanıyor... Peygamber hadislerinin derlenip etüd edilmesine ancak Emevi egemenliğinin ciddi bir şekilde sorgulanmaya başladığı 720’lerden sonra rastlıyoruz… Kuran ve hadis üzerine inşa edilmiş ve fıkıh alimleri tarafından yorumlanmış bir hukuk sistemi fikri ancak 800 dolayında, Harunürreşid iktidarında kristalize olmuşa benziyor…”

Nişanyan kitabın son bölümünden dört sayfanın da fotoğrafını eklemiş. O sayfalarda yazarlar şu soruyu soruyor: “Hukuk sisteminin siyasi otoriteden bağımsızlaşması neden bir meşruti ya da anayasal yapılanmaya yol açmadı?” Cevap ise yazarların analizi ve benim kelimelerimle şöyle…

Halifenin seçimle gelmesi, Kuran ve sünnete uyumluluk aranması, Emevi vergi düzenine itirazlar ve baskıcı yönetime karşı ayaklanma geleneği, mutlakiyetçi rejimin reddini ve danışmaya dayanan bir sistemin kurulmasını teşvik eder gözüküyor. Ancak temsili kurumların oluşmamasına da şaşırmamak lazım… Halifeler kendilerinden sonra gelecek kişinin seçimi için aşiretlerle pazarlık halinde oldular ama parasal kaynakları çok genişti ve gelir açısından onlara bağımlı değillerdi. Çünkü vergiler Gayrımüslimlerden geliyordu… Emevi döneminde önemli kişilerin geliri de aynı yoldan ve devlet süzgecinden geçerek gelmekteydi. Zaman içinde ortaya çıkan bürokrat ve asker kesim ise tamamen halifeye bağımlıydı.     

Ayrıca geniş arazi ancak imparatorluk mantığıyla yönetilebiliyordu ve aşiretler halka o denli zulüm yapıyorlardı ki düzenin sağlanması için merkezin baskıcı olması gerekebiliyordu. Öte yandan mutlakiyetçiliğe karşı olanlar gücün sınırlanması için kurumsal bir öneri getiremediler. İslami konsensüs kavramının ardında kurumsal bir yapı bulunmuyordu… Halifeliğin mutlakiyetçiliğine itiraz edenlerin önünde iki yol vardı: Ya insanlar değişirse baskıcı yönetim de değişir diye inanmak, ya da dini meseleleri halifeliğin etki sınırları dışında tutmak ve Allah’ın yasasını tanımlama yetkisini elinden almak.

***

Sonraki dönemlerde bu yola girildi, halife mutlakiyetçi kaldı ama gücü siyasi alanla sınırlandı. Ancak bu sınırlamayı koruyacak bir kurumsallaşma oluşmadı. Öte yandan kanunları belirleyemeyen bir hükümdarın, hangi kanunlara göre yaşayacağına kendi karar veren bir halkı yönetebilmesi askeri yöntemleri gerektirdi. Bu süreçte Müslümanlar kendilerini devletten uzaklaştırdılar ve devlet (ancak) yabancılarla yönetilebilir hale geldi. Pratikte hükümdara biat edilirken, onun da kanunlardan şikayet etmesine gerek kalmadı.

Sonuçta devlet köklerini toplumda aramayan, toplumun tepesine yerleşmiş bir olguya dönüştü ve siyasi gelişmenin önü de böylece kesilmiş oldu. Hanedanlar gelip gittiler ama durum değişmedi… Mücadeleyi ulema kazandı ama bunun maliyeti yüksek oldu… Hayatı tüm yönleri ile kuşatan bir din anlayışı İslamiyetin hayatta kalmasını sağladıysa da, Müslümanların kendilerini yönetme kapasitelerini sınırladı.    

 

Diğer Yazıları

Yorumlar

Yorumlar 600 Yorumların her türlü cezai ve hukuki sorumluluğu yazan kişiye aittir. Karar Yayıncılık A.Ş ve yazar, yapılan yorumlardan sorumlu değildir. Yorumların 600 karakteri (boşluklu) aşmaması gerekmektedir.
KARAR OKURU 17 Haziran 2018 09:06
Sayın Mahçupyan, ilgili kitapta ve sizin yorumlarınızda bu konuyla ilgil tarihi gerçekleri teryüz eden bilgi üzerine yorum inşa edilmiş. Emevilerle birlikte Farisi saltanat geleneği ile saltanata dönüştürülmüş hilafet anlayışı ve uygulamaları benimsenmiş, Abbasilerde bu anlayış iyice kurumsallaşmış, Endülüs devletleri ve Osmanlı Devleti dahil İslam ülkelerindeki yönetim anlayışları bunu devam ettirmişken siz maalesef tam zıddını anlatmaktasınız. Bu konuyu Arab Ahlki Aklı adlı eserinde M. Âbid Câbirî ayrıntılı olarak incelemiştir. Hoşça kalı
ramazan gün... 16 Haziran 2018 13:18
bizim emre ile konuşuyoruz: 'ne acayip işler emre, 90larda biz bunları konuştuğumuz için jop yiyorduk. şimdi bunlar konuşup para yiyorlar.' (hollanda hadiselerinden sonra hastahanede 'ibda işareti' yapan çocuk üzerinden devam ediyoruz) bunlar da bir 'gelişme' sayılır, ne diyelim.. 'abi bu ne biçim gelişme, 90 da burda cop yiyorduk, 2018 de artık holladada yiyoruz':) (emre fenadır; kim 'öğretti' ise, kafamıza inen coptan 'moral' üretmeyi biliriz) 'çeperde' olmanın, zorlamanın bedeli bu; ve birileri yapmalı!. bugün yuha, yarın yaşa..
ramazan gün... 16 Haziran 2018 13:18
bizim emre ile konuşuyoruz: 'ne acayip işler emre, 90larda biz bunları konuştuğumuz için jop yiyorduk. şimdi bunlar konuşup para yiyorlar.' (hollanda hadiselerinden sonra hastahanede 'ibda işareti' yapan çocuk üzerinden devam ediyoruz) bunlar da bir 'gelişme' sayılır, ne diyelim.. 'abi bu ne biçim gelişme, 90 da burda cop yiyorduk, 2018 de artık holladada yiyoruz':) (emre fenadır; kim 'öğretti' ise, kafamıza inen coptan 'moral' üretmeyi biliriz) 'çeperde' olmanın, zorlamanın bedeli bu; ve birileri yapmalı!. bugün yuha, yarın yaşa..
ramazan gün... 16 Haziran 2018 13:07
islami kriterlere uygun olma ve halkın taleplerini karşılama arasında 'denge' noktası olan devlet.. bunu ne kadar gerçekleştirdiği ayrı konu. bu yazarların gözden kaçırdığı, 'iktidarın dayanağı' ile 'iktidarın kaynağı' meselesi; bugünkü kafayla o güne bakıyor. haliyle soruyor; neden meşrutiyet olamadı. çünkü halkın her isteği 'meşru değildir' de ondan!. 'dinci' olan islami gelenek açısından iktidarın niteliğini belirleyen kaynak 'göklerdedir', şeklini belirleyen dayanak ise.. bak o muhtelif olabilir. ulema niteliğin taşıyıcısı idi..
B 16 Haziran 2018 00:33
Sayın yazar yazinizin ilk paragrafı o kadar muazzam bir tespit ki sizi tebrik ediyorum. Bunu keşke herkes okusa ve anlayabilse.
ramazan gün... 15 Haziran 2018 21:51
özetle, ben O'nu ve sahabilerini 'tanırım'.. sonrakiler iyi ise iyi, kötü ise kötü; iyiliği ve kötülüğü de 'bana göre' değil, yine oraya mutabakatı nisbetinde.. ben 'anlamam' halife bilmem ne; sana ne diyelim diyenlere, 'müminlerin emiri' deyin diyeni tanırım. olur, isim de değişir; vaktin icabıdır sultanda olur hadim de BAŞYÜCE de.. temsil ettiği mana duruyorsa -belki- cunhurbaşkanıda... 'pi' niye öyle biliyor musun?. bende bilmiyorum:) düşünmüştüm bir aralar; hani sana 'ideal kesinlik hükmü' ve 'mutlak'dan bahsetmiştim; asla mutlak olamayacak, yaklaşaca
ramazan gün... 15 Haziran 2018 21:44
(3) 'anlaşılmaz' bu sofistike ve 'zaman içinde tekrar ediyormuş' gibi görünen bu 'anlayış', bu teorik bakış ne işimize yarar?. tek bildiğim: iyi doğru ve güzelin fert ve topluluk açısından müşahhaslaştığı zaman-mekan noktası orası; ne yapacaksak oraya bakıp yapacağız; yapanlar olmuş, herbiri kendi mezhebi-meşrebince.. bu 'tekrar etme işi de ne?'.. çemberin çevresi: 2pi.re.. 360 derece.. 2 sabit, pi (yaklaşık sabit; bak buda esrarengiz konu) ne kaldı; re.. ne kadar büyük veya küçük olduğuna bakılmaksızın 360 derece daima; tekrar ediyor görünüyor?.
ramazan gün... 15 Haziran 2018 21:28
(2) ne yaparsak yapalım, 'zamanın ucunda' yaşadığımız hissinden kurtulamıyoruz; 'ben, şimdide varoluyor'.. ama nasılki zamani öncelik sonralık yanında mantıki öncelik ve sonralık da var.. islamda zaman ölçüsü.. zaman ve mekanın ZİRVESİ orası!. 'işte zaman yaratıldı yaratılalı devrini yapa yapa GAYE NOKTASINA ulaştı'!. anlıyorum seni, batıyı, batılıyı; ben de bu histen kurtulamıyorum çünkü; bu iklime doğduk.. iyi, doğru güzel; insanı 'toplayan' bu üç sıfat için, MİHENK orası; hatta orası olmasa bu 3 değer yargısı da yok...kriteryum...
ramazan gün... 15 Haziran 2018 21:20
(1)'Hem belirli bir dönem, coğrafya ve kültüre doğduğu hem de olgun haliyle ortaya çıkmayıp bir ‘oluşma’ sürecinden geçerek son haline geldiği için.' (..) zihniyet algılarımızında 'dibinde' bir 'alt zihniyet' halinde varolan 'aristocu zaman idrakini' aşmadan kurduğumuz cümlelerde hep 'bir tuhaflık' tortusu kalacak.. islamcı dünya, bir direnç gösterecek, ama 'anlat' desen dillendiremeyecek.. sen ise, bazen 'yanından' geçeceksin ama iliklerine işlemiş bu alt zihniyet sebebiyle söylediklerin, 'asıl metnin' kenarına iliştirilmiş 'fantazma notu' gibi kalacak..
KARAR OKURU 15 Haziran 2018 19:55
Islam sudur: Benim dinimin temeli ahlaktir. Cunku ben vaftiz olmakla yada Yahudi babadan gelmekle cennete gitmem. Yada diplomam var diye kendimi iyi insan ilan etmem. Gelirimin kirkta birini muhtaca veririm. Hiristiyan bunu unutmus Musevi yanlis anlamis, dinsiz bunu zaten hic yapmaz. Kadinlari severim, yemek yemegi severim Budist kendine bunlari yasaklamis. Evlenmeden cocuk sahibi olmam. Hata yapar olursam cocugumu kurtajla oldurmem. Sarhos olmam, kumar oynamam bunlarin ticaretini yapmam. Dinsiz bunlari yaparak insanlari bagimli yapip parasini alir.Bu yuzden Muhammedi Peygamber kabul ettim.
KARAR OKURU 15 Haziran 2018 19:40
Islam sudur: Beni var edeni ornek alirim. Olu yasayan canli cansiz hicbir seyi kendime ornek almam. Aksi takdirde onlarin yaptigi isleri yapmaya baslarim. Olumden sonra hesaba inanarim. Hesabi yalnizca Allah soracaktir. Namaz kilarim cunku yoga egomu kontrol etmekte etkisiz kaliyor. Ramazanda bir ay yemek yemem su icmem, Hiristiyan bunu yanlis yapiyor. Domuzu et yiyen hicbir hayvani yemem, Hiristiyan bunu unutmus. Sunnet derimi saglik icin keserim. Hiristiyan bunu unutmus, Musevi yanlis anlamis.
KARAR OKURU 16 Haziran 2018 08:29
0
Sizin galiba duymadıniz?Hırıstiyanlarda Sünnnet oliyorlar ABD ve Kanadada erkek cocuklar doğar doğmaz sünnet ediliyor. Öğle bizim Múslümanlar gibi içki ile düğün dernekle yapmazlar. İndipendint Bağımsız Hırıstiyanlarda bizdeki Ermeni Asilli Hırıstiyanlar gibi domuz yemezler. Yorum yaparken kulaktan duyma değilde kendi bilginizle yaparsaniz daha iyi olur.
Muhammed 15 Haziran 2018 17:30
elinize akliniza saglik, mukemmek bir yazi!
karar okuru 15 Haziran 2018 11:54
gercek islam; insanligi tum yeryuzu kaynakli dinlerin somurusunden kurtarmak ister. ama insanlar caglar boyu hep sahte ilahlar ve demokrasi gibi sahte dinlerin pesinden gitmislerdir. seytan ve adamlari uydurma hadis ve rivayetlerle gunumuzde yasanan sahte islami olusturmuslardir.bunlara gore guya; islamin sarti bestir,kelime-i sehadet getiren sonunda mutlaka cennete gider,kainat guya peygamberimiz sav. icin yaratilmistir vs. Kuran-i kerim ayetleri bu uydurmalarin hic birini onaylamaz ve yalanlar.gunluk duzenli Kuran ayet meali okumak dini dogru anlama ve yasamada hayati oneme sahiptir.
ilker 15 Haziran 2018 11:29
islamin emir ve yasaklari emperyalist,zalim yonetciler icin asla kabul edilebilir degildir. dolayisi ile tarih boyu egemenler,sozde alimlerinde katkisi ile hurafeler ve hadisler uydurarak sahte bir islam olusturdular. gercek islam Kuran-i kerim kaynaklidir.onun icin mutlaka Kuran-i kerim meali okunmasini tavsiye ederiz. gercek islamda kanun koyma yetkisi,egemenlik Allahindir.yoneticiler Kuran ayetlerini referans almak zorundadir. ama islam toplumu olusmadan,toplumun talebi olmadan islam asla tepeden inme gelmeyecektir. zaten Kuran-i kerime gore insanlarin cogu iman etmeyecek,edemeyecekt
karar okuru 15 Haziran 2018 12:13
4
Kuran meali okudukca su anda toplumda yasanan islamin ne kadar geleneksel ve orjinalinden farkli oldugu ortaya cikacaktir.
KARAR OKURU 15 Haziran 2018 11:20
Yazınız takıntılı. Sadece Muslumanlardan bahsetmenız bunun kanıtı. 19. Yuzyıla kadar Ortadoguda cok yogun hırıstıyan ve yahudi topluluklarının oldugunu ve bunların devlet yonetımıne ortak oldugunu sılmıssınız. Islam medenıyetını yok eden Haclı ve Mogol ıstalarını sılmıssınız. Oyle ya yoksa tarıhten malzeme cıkarıp konuyu AkPartıye nasıl getırecektınız. Tarıhı gunumuze getırmek ıcın ordan bırseylerı sılmek gerekır. Aksı mumkun degıldır.
Salih 15 Haziran 2018 18:01
4
Yikilan emevi - sunni "medeniyetiydi" islam degil. Kurani Islam peygamberin vefati ile dogdugu topraklara gomuldu. Peygamberin cenazesi bile kaldirilmadi... Simdi olan ise Sunni dini bile degil.. Tarikatlar, seyhler dini... Fetullah, cuubbeli, diyanet gibi... Devlet dini...
KARAR OKURU 15 Haziran 2018 19:10
0
18:01, Yani “Tanrı, kıyamete kadar koruyacağım dediği dini, peygamber öldükten sonra becerip koruyamamış” diyorsun.
KARAR OKURU 15 Haziran 2018 19:24
0
Kurani Islam mi? O ne demek? Islam Hz. Adem’den beri sudur: Gel bizi var edeni ornek alalim. O gunah islemez boylece cirkin islerimizden kurtulalim. Yemek yemis hicbir oluyu kendimize onder edinmeyelim. Bunu yaparsak bazi cirkin isleri mesrulastiririz. Olumden sonraki hayati kabul edelim. Sadece sorumsuz ahireti inkar eder. Cunku O kinanmaktan korkar.
Halit Bülbül -yazar 15 Haziran 2018 10:10
Uçurum dan atlayan koyun sürüsü nü yazsaydın da konu anlaşılmış olur du. Akıl bilim çağdaş gelişmişlik yarışı diye bir derdi olmayıp,UYDUM İMAMA deyip nere çağrılsa koşup gidenlerden, ne ümmet olur, ne millet olur.Ancak parti cemaat budalası sürü olur.Aç kalıp önden biri dağdan aylasa hepsi atlar. Anlamamak için dinleyen ve okuyanlar a başka söz gereksiz
Abdülhamit, Enver, Kemal, Kenan, Tayyib... Bu isimler devlet denilen şeyin tabileşme ve iyileşme sürecinde hem umut olmuşlar hem de bir yerden sonra yeniden devleti kutsal mevkisine iade etmişler. referanduma kadar elde var olan iyi-kötü tecrübeyi de kaybettik. saltanat meşrutiyet cumhuriyet demokrasi derken en başa mı döndük?
KARAR OKURU 15 Haziran 2018 10:06
Oryantalist Haci Abi. .sen bize Ene'l Hak'tan hele bişeyler deyiver. Ben sana mesrutiyetten deyiverem. :))..gözükmüyor, duyulmuyor sesin, yazın. Yerini hele bulalım. .:)) ..haa neredeyim sorma bende bilmiyorum arkamdan gelme bende Kayboldum ..!!!
KARAR OKURU 15 Haziran 2018 17:20
1
10:16, Seküler meczup durumun iyi değil. Bu gidişle 3. meşrutiyeti ilan edeceksin.
Kuran Ahlaki 15 Haziran 2018 08:48
Kiyamet 20-30: "Doğrusu siz, çarçabuk geçeni (dünya hayatını ve nimetlerini) seviyorsunuz da,Ahireti bırakıyorsunuz. Yüzler vardır ki, o gün ışıl ışıl parıldayacaktır. Rablerine bakacaklardır (O'nu göreceklerdir). Yüzler de vardır ki, o gün buruşacaktır; Kendilerinin, bel kemiklerini kıran bir felâkete uğratılacağını sezeceklerdir. Artık gözünüzü açın! Ne zaman ki can köprücük kemiğine dayanır, "Tedavi edebilecek kimdir?" denir. (Can çekişen) bunun gerçek bir ayrılış olduğunu anlar.Ve bacak bacağa dolaşır. İşte o gün sevkedilecek
Kuran Ahlaki 15 Haziran 2018 08:42
Kiyamet 13-19: "O gün insana, ileri götürdüğü ve geri bıraktığı ne varsa bildirilir.Artık insan, kendi kendinin şahididir. İsterse özürlerini sayıp döksün. (Resûlüm!) onu (vahyi) çarçabuk almak için dilini kımıldatma.Şüphesiz onu, toplamak (senin kalbine yerleştirmek) ve onu okutmak bize aittir. O halde, biz onu okuduğumuz zaman, sen onun okunuşunu takip et. Sonra şüphen olmasınki, onu açıklamak da bize aittir."
KARAR OKURU 15 Haziran 2018 08:41
İslamiyet yada Hristiyanlık farketmez iletişim çaģında kimsenin umrunda değil.Sizi içinde olduğunu iddia ettiğiniz irfan hiçbir şekilde yer almadı.Devlet yönetme mekanizması olarak doğdular ve silahlı yöntemlerle var oldular.Ve çoktan devireleri sona erdi.
KARAR OKURU 15 Haziran 2018 16:29
2
8:41, Yani, ben gavurum dinler beni ilgilendirmez, diyorsun. Eh, biz ne diyelim. Gavura din anlatmak eşşeğe hendek atlatmak zordur...
Kuran Ahlaki 15 Haziran 2018 08:38
Kiyamet 1-12: " Kıyamet gününe yemin ederim. Kendini kınayan nefse yemin ederim diriltilip hesaba çekileceksiniz. İnsan, kendisinin kemiklerini biraraya toplayamayacağımızı mı sanır? Evet, bizim, onun parmak uçlarını bile aynen eski haline getirmeye gücümüz yeter. Fakat insan kıyameti yalanlamak ister."Kıyamet günü ne zamanmış?" diye sorar. İşte, göz kamaştığı, Ay tutulduğu,Güneşle ay biraraya getirildiği zaman.O gün insan, "Kaçacak yer neresi!" diyecektir.Hayır, hayır! (Kaçıp) sığınacak yer yoktur!O gün varıp durulacak yer, sadece Rabbinin h
KARAR OKURU 15 Haziran 2018 07:31
Sevan Nişanya'nın kitabının tanıtımı ve merak uyandırmak için böyle bir konuyu tercih ettiğinizin farkındayım.Tercih edilen konunun değer dünyasına yabancı bir anlayışın,bu konulara dalması çok eğreti durmuş,bu bodoslama yazınızda ortaya konulan kapasitenin yetersizliği ortadadır.Seküler bakış açısıyla ancak bu alanlarda bu kadar bir kapasite ortaya konulabiliyor,sizleri de çok suçlayamıyorum.Her konuda kendinizi alleme olarak baskıladığınızda,kaçınılmaz son içine düştüğünüz durum gibi maalesef oluyor.
KARAR OKURU 15 Haziran 2018 05:59
Islam ulkelerinde demokrasiye ve insan haklarina saygili bir hukuk devleti kurulamiyor. Bu makalede bahsedilen olusma sureci tamamlanmadi islam'da henuz. Yani muslumanlarin buyuk cogunlugu ozelestiri yapabilecek, dinin kurallarini sorgulayacak olgunluga erisemediler ve bu yuzden dinin kiskacindan kurtulamadilar.
Köroğlu 15 Haziran 2018 08:15
5
Çok sığ bir antiislamist bakış. Latin Amerika'da da, Çin'de de, Rusya'da da, Tayland'da da demokrasiye ve insan haklarına saygılı hukuk devletleri kurulamıyor. Konunun dinle alakası yok, ya da zayıf. Şehirlileşmekle alakası var.
KARAR OKURU 15 Haziran 2018 17:40
1
Latin Amerika ulkeleri dinin kiskacindan tumuyle kurtulmus degil. Halkin buyuk cogunlugu katolik o ulkelerde. Katolik mezhebi de islam gibi tutucu, icinde yasadigimiz caga uygun bir inanc degil. Kadini sadece cocuk dogurmakla, kocasina hizmet etmekle gorevli, erkekle esit haklara sahip olmayan bir canli olarak goren bir inanctan bahsediyoruz. Buna karsilik Avrupa ulkeleri olan Italya ve ispanya'da da halkin cogu katolik. Demokrasiye ve insan haklarina saygili hukuk devleti kurabilmisler. Yine de Ingiltere, Fransa, Almanya, iskandinav ulkeleriyle boy olcusemezler. Bir de islam ulkelerine bakin
Köroğlu 16 Haziran 2018 09:32
0
Sebep-sonuç ilişkisini ters kuruyorsun. L.A. şehirlileşemediği için dindar, dindar olduğu için şehirlileşememiş değil. İskandinavya şehirlileştiği için dinsiz, dinsiz olduğu için şehirlileşmiş değil. Çin ve Rusya da tepeden inme yöntemlerle dinsizleşti ama halleri ortada
anothervorld 15 Haziran 2018 05:50
Dini otoritenin evrimini konualan bu kitaba verdiginiz zaman kadar keske ex ateist Math. prof.Jeffrey Langden, ya da prof.Ingrid Mattsondan Kuranin mesajini dinleseydiniz.ya da Agnostik Yahudi LesleyHazletonun yaptigi gibi Kuranin 1400kusur yillik ilkkopyesini bir yana, arapca-ingilizce sozlugu ote yana koyup, aracilardan uzak bicimde bir okusaydiniz. eski rahibe,oxford ingiliz edebiyat tahsilli Karen Armstrongdan dinleseydiniz Kuran in vahsi bir topluluktan nasil medeni bir toplum olusturdugunu, peygamberin sahsiyetini.ufkunuz acilirdi.gunumuz muslumanlarinin nerde yanildiklarini anlardiniz.
evin 15 Haziran 2018 04:44
laikleşmek türkiye halkında travmatik sonuçlar falan üretmedi. ezbere konuşuyorsunuz. istanbulda herkes chpnin belediyeleri kazandığı "laikçi" semtlerde yaşamak istiyor. parayı bulan "dindar" buralara taşınmak istiyor. artık bu ezberci yanlış saptamaları bırakın.
Köroğlu 15 Haziran 2018 11:13
2
Türkiye ne zaman laik oldu? Benim gördüğüm sekülerler ile İslamcılar arasında bir kayıkçı kavgası. İki kabilenin de birbirinden pek farkı yok. İki kabile de kendi hayatını özgürce yaşamakla yetinmeyip herkesi kendi kafasındaki bir kalıba, cebir/şiddet/baskı/hile ile sokmaya çalışıyor. Biraz deşince iki kabilede de dişe dokunur bir fikir yok. Tez zamanda devlet rantını yağmalayıp, muslukları kaptırmamak için eline ne geçerse fırlatmaya dönüşüyor iş. (Seküler kesim buraya özgü değil zaten. İran'da, Mısır'da, Pakistan'da her yerde var seküler
KARAR OKURU 15 Haziran 2018 17:53
4
Laiklik sadece dinle devlet islerini ayirmak degil. Laik bir devlet - dini, mezhebi, etnik kokeni, siyasi gorusu, cinsiyeti ne olursa olsun - tum vatandaslarina esit mesafede duran devlet demektir. Kemalist devlet laik degildi, sekulerdi. Irkci, ayirimci bir zihniyetle yonetti. Gercekten laik bir devlet olsaydi 90 yilda taslar yerli yerine oturur, bugun tarafsiz bir yargi sistemimiz, humanist bir egitim sistemimiz olurdu. Kimse da taslari yerinden oynatamazdi.
KARAR OKURU 15 Haziran 2018 04:13
"Öte yandan kanunları belirleyemeyen bir hükümdarın, hangi kanunlara göre yaşayacağına kendi karar veren bir halkı yönetebilmesi askeri yöntemleri gerektirdi." Etyen bey 40 yıldır üç dilde akademik yazı okurum. Sizin yazılarız kadar zor anlaşılan yok. Biraz daha kolay anlaşılır yazsanız. Anlayıp da kızan olursa zararı yok. Yani baklayı ağzınızdan çıkarsanız.
KARAR OKURU 15 Haziran 2018 08:14
1
Halbu ki en anlaşılır yazı, en 'zeki ve konunun ehli' olanların yazılarıdır. Mahçupyan ın da her yazısı böyle karışık değil..konusuna hakim olduğu yazıları mesela..din konusunda naif gibi.
Cumhuriyet ilanından itibaren, 80 yıl boyunca İslam'ı aşağılayan bir devlette, dindarlar üzerinden dinde kusur aramak... Vicdanlı bir iş sayılır mı?..
KARAR OKURU 15 Haziran 2018 09:36
3
Saçmalama İslamiyet aşağılanmadı senın gibiler işid ci olmasın diye önlemler aldı. Hem şimdiki iktidarın İslamiyete bir katkısını söylermişim? Tam tersi insanlar dinden soğudu
KARAR OKURU 15 Haziran 2018 13:55
0
Konu hakkında bilgisiz fikir sahibi olmuşsun.
musto 15 Haziran 2018 16:34
0
Keşke türkce kuran tercümelerini mecburi okutsalardı şu cemaat müsveddelerinin kucağına düşmez KURANIN,ne dediğini aracısız tefecisiz anlardık ALLAH'tan sağ duyulu halkımız varda canımızı zor kurtardık.
KARAR OKURU 15 Haziran 2018 19:32
0
musto kardeş mealleri okutsalar onları kim dinleyecektiki. Asırlarca müslümanı, bağışlayın ama aptal gerizekalı addederek sen bilmezsin, zinhar haaa demedilermi. Söyledikleri tek şey Beni dinle olmadımı.
KARAR OKURU 15 Haziran 2018 03:01
boş bir yazı, bilinen şeyleri ısıtıp ısıtıp yeniyöiş gibi sunmayın. islam toplumlarının niye gelişmediği ortada bariz bilinen birşey, islam toplumları dini siyasete orduya kurumlara hayatın her alanının merkezine soktukları için gelişmediler, hala da aynı şeyi yapıyorlar. bu nu böyle anlatmak varken habire lafı dolandırıp anlamsızlaştırıyorsunuz
ramazan gün... 15 Haziran 2018 02:23
bugün.. akşam eve dönerken.. yol kenarında, bir çöpün dibine çökmüş bir adam, kucağında çocuğu ile bir kadın gördüm.. takıldım. ama sonra geçtim. biraz ileride aniden geri döndüm. onlara doğru koştum. trafik sıkışıktı ve aynı hizadaki dolmuştakiler ve diğer bazı çevredekiler koşmamdan dolayı bana bakıyorlardı. adama 'napıyonuz' dedim. suriyeli imiş bişeyler 'geveledi' ağzında anlamadım. cebimdeki 400 liranın 200 lirasını çıkarttım verdim ve 'hadi bakim' gibi bir şey söyleyip 'ikiledim'.. hayırlı bayramlar...
KARAR OKURU 15 Haziran 2018 19:37
0
pekala güzel. Peki mahallende yıllardır aç yatıp kendini belli etmeyenlere daha önce yapmışmıydın diye birsoru geldi aklıma,nedense.??
KARAR OKURU 15 Haziran 2018 01:20
Olmadı bu sefer tutmadı yazı
KARAR OKURU 15 Haziran 2018 01:08
Herkes pragmatik davranmış anlaşılan.
KARAR OKURU 15 Haziran 2018 00:43
İslam hukuku, halifelik gibi kallavi kavramaları, İslamsız bir devletin Müslümanları üzerinden izah etmeye kalkıyorsunuz. . Bu, ya çok acemice ya da çok zalimce bir eleştiridir.
KARAR OKURU 15 Haziran 2018 00:30
Etyen Bey, serpe kahvaltı gibi bir makale yazmışsınız. Her paragrafında birbiriyle ilgisiz konuları oryantalist bakış açısıyla ortalığa saçmışsınız. Ancak, oryantalist bir bakış açısı; Müslümanları bağlamaz. Seküler, Laik zihniyet, dini meseleleri, tek başına akıl ile izah etme saçmalığında ısrar ettikçe bir arpa boyu yol kat edemez. Hadis ve sünnet üzerine alıntı olarak sunduğunuz yarım yamalak bilgilerin aslını istiyorsanız, Prof. Dr. Muhammed Taki Osmani'nin “Sünnetin Değeri ve Bağlayıcılığı" adlı eserini okuyunuz. Kur'an ayetlerind
KARAR OKURU 15 Haziran 2018 01:47
4
00:30'un devamı: Hadis ve sünnet üzerine alıntı olarak sunduğunuz yarım yamalak bilgilerin aslını istiyorsanız, Prof. Dr. Muhammed Taki Osmani'nin “Sünnetin Değeri ve Bağlayıcılığı" adlı eserini okuyunuz. Kur'an ayetlerindeki, Hz. Muhammed’in sözlerinin değeri ve bağlayıcılığını öğreniniz.
KARAR OKURU 15 Haziran 2018 08:47
2
Bence valla sekülerlere,laiklere,liberallere,emparyalistlere kızarak islamı aklamaya çalışmak durumu kurtarmıyor.Hiçbir genci etkileyip aklına da gönlüne de giremiyorsunuz.Sonsuz teslimiyet önerisi ise tam bir ütopya.
KARAR OKURU 15 Haziran 2018 13:57
2
8:47, İşitmek istemeyene duymak yok...
Samsunlu 15 Haziran 2018 00:23
Yorumlarınız takdire layık, lütfen devamını getirip Yüce yaratıcının nasıl bir toplum istediğini de yorumlayiniz . Selamlar.
KARAR OKURU 14 Haziran 2018 23:45
E tabi saltanat, hükmetmek, emirler yağdırmak insanın nefsine hoş geliyor. Kaç kişi bu imkanlardan feragat edebildi ki?! İktidar yozlaştırır, mutlak iktidar mutlaka yozlaştırır. İster Müslim ol ister gayrimüslim. Ulusların Düşüşü kitabını tavsiye ederim.
KARAR OKURU 15 Haziran 2018 01:50
4
İnsan eşdeğeri ile iktidarını paylaşmaz. Bunun tek çaresi insan üstü bir gücün iktidarını ortak payda yapmak. Yoksa insanlık, patinaj edip durur.
X

Her an haberdar olmak ister misin?

Aşağıdaki butona basarak tüm haberlerimizden anında haberdar olabilirsin. Tıpkı telefonunda olduğu gibi sana bildirimler göndereceğiz. Bu servisi dilediğin zaman iptal edebilirsin.

TIKLA HABERLER ANINDA ULAŞSIN