Back To Top
Çarpma toplamadan büyüktür derler ama...

Çarpma toplamadan büyüktür derler ama...

 - Son Güncelleme: 30.09.2018 Pazar 23:26
- A +

Aslında matematik gibi bir çok iktisat olayının da sebep-sonuç ilişkisi bellidir. Mesela tüketime dayalı bütçe açığının kur-enflasyon sarmalı oluşturması kesindir.

Yok yok... Aslında kesin değildir.

Matematik üzerinden örnek verelim: Çarpma büyüktür toplamadan değil mi?

3+5 = 8 eder ama,

3*5 = 15 olur.

Ya da

8+10 = 18’dir ama,

8*10 = 80’e çıkar.

***

Bu mantık ile yola devam ederseniz, etkisiz eleman (1) ve sonucu hep aynı olan  (0) kenarda tutarsanız çarpma her zaman toplamadan büyüktür.

İyi ama o zaman şu formülü nasıl izah edeceğiz?

2+2 = 4 ise

2*2 = 4 nasıl olabilir?

Hayır hayır... Matematik kuralına göre aynı sonuç çıkmamalıdır. Muhtemelen bu formülde dış mihrakların bir payı vardır. Bize tuzak kuruyor olabilirler.

***

Faizler yüzde 7,0-8,0 aralığında seyrederken Ankara’da bir faiz lobisi vardı. Teorileri de yüksek faizin enflasyona yol açacağıydı. O nedenle enflasyonla mücadele için faizler düşürülmeliydi.

Ya da artırılmamalıydı.

İyi ama düşük faizlerde de bu ülkede makine-teçhizat yatırımı (Yani fabrika) gerçekleşmiyordu ki.  Oluk oluk gelen yabancı parası tüketime ve betona akıyordu.

Olsun olsun... Faiz de bir maliyettir ve maliyetler artınca enflasyon yükselir.

***

Artan enflasyon karşısında faizler artırılmayınca kurlar arttı. Artan kurlar enflasyonu daha da artırdı ve Ankara’daki “faiz lobisi” ortadan kayboldu.

Bugün yüzde 25-30 aralığında bir faiz oranı veriyoruz. Kimsenin aklına “Bu faiz lobisi kimdi” diye sorası gelmiyor.

Sorulmayan başka sorularda var aslında.

Mesela büyük ve güçlü ülkemiz bu yıl ilk yedi ayda 16,2 milyar dolar yabancı sermaye girişine rağmen neden “Şer güçler” vasıtası ile çökertildi?

Evet evet... İlk yedi ayda bu şer güçler bize hala 16,2 milyar dolar para yollamışlar. Ama bizi yine onlar çökertti diyoruz.

Pardon pardon... Diyorduk.

Artık bu teoride bitti.

***

Bakınız şimdi ABD ile çalışıyoruz. AB ülkeleri ile de yeni bir bahar başlatıyoruz. Hatta daha da ileri gittik...

Seçim öncesi “Verimsiz kamu yatırımlarını durdurun” diyen SP Lideri Temel Karamollaoğlu’nun dediğinin ötesine geçtik. Bütün başlamamış kamu yatırımlarını durdurduk. Yapılan ve yapılmış kamu yatırımlarının ödeneklerini de büyük oranda kestik.

Motor stop etti tabii.

Ya da ölen insanın sağlık sorunu da bitecek teorisi.

İthalat bıçak gibi kesildi. İhracat ise AB sayesinde arttı. Ve dış açık sorunu ortadan kalktı.

Ağustos ayında muhtemelen ülkemizin rekor cari fazlası gelecek. Bunu 10 Eylülde “AK Parti rekoru geliyor” başlıklı yazımda açıklamıştım. 2,5 milyar dolar civarında bir cari fazla gelecek diye açıklıyor AA ekonomistleri.

Bir not daha:

Ağustos ayında dış açık 2,4 milyar dolar oldu ama enerji ve altın hariç dış denge 95 milyon dolar fazla verdi. Küresel kriz döneminde bile enerji ve altın hariç dış denge fazla vermemişti. Bu fazlalığı en son Ocak 2003’de görmüştük. Ve öncesi de 2001 krizinde...

***

Dolar için 8-10 lira senaryoları çizilirken, bu teoriyi açıkladım. “O kadar öleceğiz ki, dolar bile yükselecek güç bulamayacak” dedim.

Ve öldük.

Diriltmek için de yapacaklarımızı ABD’li McKinsey gözetsin dedik.

Parasız IMF dedim buna.

Elbette IMF ile alakası yok, ama yabancı sermaye ihtiyacı için bizi gözetme noktasında aynı kapıya çıkıyor. McKinsey demek yabancı sermayeye “Ben sizin için çok şeyi yaparım” demek.

Bunların onda birini faiz lobiciliği ile suçlanan eski kadrolar yapsa kim bilir ne denirdi haklarında. “İlke” yerine “çıkar” konulduğunda ha rabia-ha ülkücü; ha haçlı-ha papa ziyareti, ne fark ediyor. Onlar için hala temel sorun 2+2 ila 2*2 nasıl aynı eder sorusudur. 

Diğer Yazıları

Yorumlar

Yorumlar 600 Yorumların her türlü cezai ve hukuki sorumluluğu yazan kişiye aittir. Karar Yayıncılık A.Ş ve yazar, yapılan yorumlardan sorumlu değildir. Yorumların 600 karakteri (boşluklu) aşmaması gerekmektedir.
GerÇeK 02 Ekim 2018 06:54
Evet gerçek tamda bu.. eksiği bile var yazının.. ibret vesikası gibi...ama ak fanlarda anlayacak bir gün...ceplerinde ki son kuruş bitttiinde ve tünelin sonunda ışık göremediği o günde.. ama o an umarım ülke için çok geç olmamıştır...
Ilbeyhan 01 Ekim 2018 20:46
Bak Ibrahim kardes, Mc KINSEY yerine ,beni danisman ve denetci yapsalar Devletimiz ve milletimiz için kesinlikle iyi olur...Çozum basit evrensel soygun sirketleri ve yerli isbirlikcilerinin ,mafya,siyaset,tarikat seytan ucgeninin çikarlarina gore degil,80 milyonun faydasina olacak yol cizerim.Birde 100milyon $ yerine , yillik 100bin Yerli ve milli Turk Lirasina yaparim..15 yil once bu yolun sonu IFLAS demistim...SALAK demislerdi
engineer 01 Ekim 2018 16:54
pozitif tam sayılarla çarpma, toplamadan büyük çıkar (2+2 ve1+...hariç) bir pozitif sayıyla bir negatif sayı çarpılırsa iş değişir, bir de kesirli sayılarda bu kural geçmez.
Timur 01 Ekim 2018 15:26
McKinsey yapacaklari.. Giderleri azaltmak icin personeli azaltin, daha fazla özellestirin, hayali projelerden vaz gecin, yabanci ülkelerden destek alin, bazi seylerinizi uzun vadeli kiraya verin, falan filan...McKinsey ne zaman gelir, masallarin bittiginde...Yani RTE nin masallari bitti artik...Ama bu arada Türkiyeyi onarilmasi güc bir duruma getirdi...Simdi bu bakanliklarda calisanlar kara kara düsünsün, ve tabiki iliskisi olanlarda..Haydi Türkiye aya cikiyoruz...Almanyada artik dostumuz oldu...Yakinda gelirler, Türkiyenin kelepirlerini satin almaya..
KARAR OKURU 01 Ekim 2018 13:51
TMMOB web sayfasinda kamuda hakim savci maas artislariyla muhendis uzman doktor maas artislarini 2003 -2018 yillari arasinda kiyaslamis. Gorunuse gore Turkiyenin buyumesinden en yuksek payi hakimler ve savcilar almislar. Maaslari katlanarak oransal olarak artmis ama Turkiyede adalet artti mi?
KARAR OKURU 01 Ekim 2018 15:42
1
Ona gelene kadar A tipi de anayasaya aykiri. Ne demek A tipi kariyer kadro? B tipi kariyer degil? Maksat, akademik olarak alinan unvanlar doktor muhendis avukat devletde kariyer degil olsun, burokratlar ve siyasetciler tarafindan isletmeci, iktisatcilara devlet eliyle verilen unvanlar kariyer olsun A olsun. Oldu canim. Neden A tipi 3000 tl net daha fazla aliyor B tipi avukat ve muhendisten? Neden hakimler A tipinin torpilli mulaktlarina karsi acilan davalara 15 senede bakamiyorlar?
KARAR OKURU 01 Ekim 2018 13:43
Yıl-Aylık Ücret /Lira Mühendis aylık ücreti(¼); Uzman Doktor aylık ücreti(¼); Hakim-Savcı aylık ücreti(¼); 2003 833 969 1113 2008 1551 1503 3056 2013 3390 3892 6986 2015 3493 4972 8801 2018 5204 6064 13083
Karar 01 Ekim 2018 17:21
0
Ülkenin nereye gittiği bu ücret trendinden de belli...2003 te hakim/mühendis ücret oranı 1.33 iken 2018 de 2.51.. Hakim savcılarla ekonomik olarak, teknoloji olarak dünyayı fethedersiniz artık...
KARAR OKURU 01 Ekim 2018 17:36
0
@17:21, O hakimler o maaşları kuruşuna kadar hakkediyor(!!!). Siz hiç yanlış karar veren hakim gördünüz mü?
KARAR OKURU 01 Ekim 2018 20:25
0
Ragnar Nurksenin poverty cycle teoremine gore, devlet baba eger hakim ve savcilarda tasarruf ve sermaye birikimi doktor ve muhendislere gore daha fazla olursa, hakim ve savcilarin sermayelerini bir araya getirip cafe, lokanta , restoran hakimin yeri gibi isletmeleri acarak ulke ekonomisine girisimcilik olarak daha fazla katki saglayacaklarini dusunmus olmali. Muhendiste ve doktorda sermaye birikirse gidecekler tibbi cihaz otomasyon vs. uretmeye kalkacaklar hic gerek yok ABD'den Alamanyadan aliyoz zaten.
ramazan gün... 01 Ekim 2018 13:25
bu yazı bugüne kadar gördüğüm en iyi popüler iktisat yazılarından biri..
KARAR OKURU 01 Ekim 2018 13:15
Ne Toplandık, Ne Çarpıldık.. Sağolsun devletlüler hep BÖLDÜ, hep EKSİLTTİLER
KARAR OKURU 01 Ekim 2018 21:16
0
Çarpılmak fena halde dolandırılmak anlamına da geliyor!
KARAR OKURU 01 Ekim 2018 11:35
Göstergenin elemanları aynı dört parmak. Rabianın, ister sağdan, ister soldan, ikinci ve üçüncüsünü avuç içine kapatınca oluyor ülkücü işareti. Lider başta olmak üzere AKP'lilerin elleri ikisi için de provalı.
Ilbeyhan 01 Ekim 2018 10:08
Oysa hangi istiklal vardirki, yabancilarin nasihatlariyla,planlariyla yukselebilsin..Iste Turkiye bu sakat zihniyetli bazi yoneticiler yuzunden her saat,hergun,her yuzyil ,biraz daha cok gerilemis ,dusmustur..M .KEMAL ATATURK
Maraşlı 01 Ekim 2018 09:45
Benim merak ettiğim bu mckinseye ne kadar ihtiyaç vardı. Onların önereceği politikaları bizim hocalarımız öneremez miydi..
KARAR OKURU 01 Ekim 2018 12:59
1
hükümetin dış alemde itibarı o kadar düşük ki, kimse söyledikleri hiçbirşeye inanmıyor, hükümet tarafından hazırlatılmış hiçbir veriye güvenmiyor. o nedenle mecbur kaldılar kendini dış denetçiye denetmeye.
KARAR OKURU 01 Ekim 2018 21:18
0
Ali Babacan, Mehmet Şimşek işsiz kalmış ülke burası...
KARAR OKURU 01 Ekim 2018 09:16
Güzel bir yorum. Ama damat kayınpederinin sözünü hiç dinlemiyor. Uluslar arası finans çevreleri ile (faiz lobisi) görüşüp anlaşmalar yapıyor. Vaktinin bir bölümünü faizli kredi temini için dolanıp duruyor. Kendini onlara sevimli gösteriyor. Ben size daha yakınımnı demek istiyor. RİYASETTE Bende varımmı demek istiyor. Nasıl olsa medya elinde.
KARAR OKURU 01 Ekim 2018 08:46
Herkesin derdi kendine imis devletimizden bu icinde bulundugumuz durumdan ötürü bugun son ödeme gunu olan yapilandirmalarin ileri bir tarihe ertelenmesini bekliyoruz ki yapilandiran insanlarin cogu odeme yapamayacak durumda buda ilerde tekrar sorun olacak
KARAR OKURU 01 Ekim 2018 07:58
Yazılarınız tutarlı ve gerçekçi.
Karanlık 01 Ekim 2018 07:07
Allah insana akıl vermiş. Her şeyi dış mihraklara, şer güçlere atıp kurtuluyoruz. Ülke ekonomik bir felç içerisinde, güneş balçıkla sıvanmıyor artık. Sonunda imf nin değişik bir versiyonu ülkenin başına musallat edildi. Nasreddin hoca ne güzel söylüyor: Suç hep hırsızın mı, ev sahibinin hiç mi suçu yok diye. Ülkemizin içerisinde bulunduğu bu ağır ekonomik krizde ev sahibinin suçu, hırsızdan kat be kat fazladır. Beton zihniyeti, müsriflik kamuda almış başını gidiyor. Ha bire borçlanan bir devlet, tasarruf nedir bilmeyen bir kamu var. Allah sonum
KARAR OKURU 01 Ekim 2018 06:49
Benim anlamadığım Guney Kore, Japonya veya Çin gibi ülkelerin parası ABD Doları karşısında bizim paramiizdan daha da degersiz. Bunun sebebi nedir acaba? Bizim ekonomimizin kaç katı büyüklüğünde olan bu ekonomilerin paraları neden değer kazanmıyor? Bu ülkelerin kasalarında dolar koyacak yer kalmadığı halde neden paraları dolara karşı değer kazanmiyor? Bu ulkeler değerli paranın yani faizin yüksek olmasının ülkeyi soydurmak olduğunu biliyor olmasınlar.
KARAR OKURU 01 Ekim 2018 08:46
0
Güney Kore ve Japonya parası dolar karşısında bizim paramızdan daha mı değersiz. Rica ediyorum tekrar bir kurlara. Bu kıyaslamayı yaparken paramızdan 6 sıfır attığımız gerçeğini de unutmayın.
Denge 01 Ekim 2018 09:09
0
Paranın mutlak değerinin bu meselede önemi yoktur. Mutlak değerin az ya da fazla olmasının tarihi bir açıklaması olabilir ama belli bir aşamadan sonra göreceli değişime bakılır. O yüzden son bir yılda TL'nin değer kaybından bahsederiz. Mutlak değerinden bahsetmek manasızdır. Biz TL'den üç sıfır sildik ama bunu yapınca bir anda 1000 kat zenginleşmedik herhalde. Mutlak değerin etkisi en fazla psikolojiktir.
KARAR OKURU 01 Ekim 2018 12:54
0
değerli paranın faizi yüksek olmaz:)
KARAR OKURU 01 Ekim 2018 17:42
1
1 Dolar = 6 Tl değil, 1 Dolar = 6.000.000 Tl aslında, yani 1 ABD li 6 milyon Türk' eşit halde aslında. Tl den 6 tane ''SIFIR '' ( 0 ) atarsan , bı şekilde mutlu olursun :) Ama yine de oraya doğru gidiyor.
KARAR OKURU 01 Ekim 2018 17:57
0
Yıl 2000, 1 dolar=110 Jpy. Yıl 2018 1 dolar = 112-113 Jpy.
Erol 01 Ekim 2018 03:13
"..bu formülde dış mihrakların bir payı vardır. Bize tuzak kuruyor olabilirler." Bu nakarati tekrar etmek sadece basitliktir. Ayrica, "Faizler yüzde 7,0-8,0 aralığında.." yuzde 4'e, 3'e dusecekken Gezi olaylari çikartildi' diye gerçegi tam ifade etsen olmaz mi?
Karar 01 Ekim 2018 07:32
3
Faizler gezi olayları nedeni ile değil; fed kararları yüzünden tüm gelişmekte olan ülkelerde mayıs 2013 de arttı.
KARAR OKURU 01 Ekim 2018 08:19
2
By kadar basitce anlatilani bile basitce anlamamissin be Erol. Bundan daha basit olmazki.
KARAR OKURU 01 Ekim 2018 13:05
0
erol bey merak etmeyin, aya dört şeritli yol inşaatı yakında başlıyor.
KARAR OKURU 01 Ekim 2018 17:37
0
Erol Bey A haberden bildirdi.
KARAR OKURU 01 Ekim 2018 02:16
Ne olur artik danisman yapsinlar sizi. Sinavla mi kurayla mi artik her neyleyse...Yalakalikla ise bilmem ama onu da bi yapin bu halk icin de olun artik danisman... Lutfen Ibrahim Bey yetisin
Abdullah hasan 02 Ekim 2018 11:31
0
İbrahim bey danışman olurmu bilmem fakat yalaka olmasını beklemen iyi, çünkü ömür boyu beklersin avere avere.
KARAR OKURU 01 Ekim 2018 01:46
Önceki hükumetler en azından bizden birini, Kemal Derviş'i getirmişlerdi. Bunlar devlete yabancı kayyum getirdi. AKP kınadığı herşeyi yaşatıyor. Müstehaktır bize.
yürüyünkimtutarsizi 01 Ekim 2018 12:38
1
Elbette IMF ile alakası yok, ama yabancı sermaye ihtiyacı için bizi gözetme noktasında aynı kapıya çıkıyor. McKinsey demek yabancı sermayeye “Ben sizin için çok şeyi yaparım” demek. Faizler gezi olayları nedeni ile değil; fed kararları yüzünden tüm gelişmekte olan ülkelerde mayıs 2013 de arttı.
X

Her an haberdar olmak ister misin?

Aşağıdaki butona basarak tüm haberlerimizden anında haberdar olabilirsin. Tıpkı telefonunda olduğu gibi sana bildirimler göndereceğiz. Bu servisi dilediğin zaman iptal edebilirsin.

TIKLA HABERLER ANINDA ULAŞSIN