Back To Top
Sadece Merkez’in kararı asla yetmez

Sadece Merkez’in kararı asla yetmez

 - Son Güncelleme: 14.09.2018 Cuma 17:24
- A +

Merkez Bankası oldukça cesur, önemli ve geç bir karar aldı.

Cesur bir karar, çünkü faiz konusunda siyasi iradenin görüşü gayet net. Önemli bir karar, çünkü piyasa kendi başına kendi kararlarını veriyordu. Geç bir karar, çünkü zamanında alınmayan ve piyasanın adeta kandırıldığı bir süreçten sonra geldi.

Kimse faiz kararı ile bu işin biteceği gibi bir beklentiye asla girmesin.

Halen Merkez piyasaya 19,25’den para veriyor. Oysa kağıt üzerinde MB faizi 17,75 görülüyor. O nedenle faizlerin 24,0’e çıkartılması resmiyette 625 baz puan artırım gibi görülse de, gerçekte 425 baz puan artırım oldu.

Yine de çok önemli bir adım.

Ama asla ve asla yetmez.

Kesinlikle tamamlayıcı önlemler gereklidir. Eğer tamamlayıcı önlemler alınmaz ise “Bak Merkez faiz artırdı da ne oldu? Dolar hala düşmedi” diyenler olacaktır.

Ekonomi yönetimi bir bütündür. Mesela Merkez faiz artırır ve sıkı para politikası noktasına gider, ama siyaset parasal genişliği tercih ederse ortada sıfır etkili bir hamle kalır.

O nedenle ben ısrarla ama ısrarla kamunun savurganlığının bitmesi gerektiğine işaret ediyorum.

Sadece araç parkı değil,

Sadece kiralık binaların boşaltılması değil,

Mesela dün Cumhurbaşkanının konuşmasında şu cümle gözlerden kaçtı: “Personel alımında da dikkatli davranıyoruz. Şu kadar kişi emekli oldu, tamam emekli olduğu kadar kişiyi alabiliriz ama daha fazlasını almayacağız”

Ne demek bu?

Kamu personeli nette artmayacak. Kamu istihdamı ile atıl giderler olmayacak. (Bu arada son yıllarda kamuya geçirilen taşeron dahil, ek personel yükü zaten başlı başına büyük sorun)

***

Kamu tasarruf edecek ama, kamu ile üretim-yatırım işbirliğinde olan özel sektörün ödemelerini keserek değil.

Kamu tasarruf edecek ama, zaten sermaye ihtiyacı olan özel sektörün KDV iadesi gibi kamu alacaklarını keserek değil.

Kamu verimsiz harcamaları kısarak tasarruf edecek.

Hatırlayın 2002-2003 yıllarını.

Milletvekili lojmanları olayını hatırlayın. Herkes kendine ev tutsun denilen o dönemin milletvekillerini hatırlayın. (Vekillerin lojmanda oturması elbette çok büyük mali yük değildi ama gösterge olarak tüm kamuya tasarrufun önemini aşılıyordu)

Bugün de tasarruf ve verimliliğe çok ama çok fazla ihtiyacımız var. Gereksiz ve verimsiz kamu yatırımlarının maliyeti aslında bugün toplumsal olarak ödeniyor. Tüneller-yollar... Ne kadar gerekli, ne kadar verimli?

Tüm kamu yatırımları gözden geçirilmek zorunda.

Kamu varlıkları üzerinden siyaset gütmenin sonunun ekonomik kriz olduğunu herkes bilir. Bugün kazanılmış gibi görülse de, oluşan ekonomik krizle her şey kaybediliyor. Yakın tarihimiz benzer örneklerle dolu.

O nedenle ille de israftan kaçınma diyoruz. O nedenle Merkezin kararı sadece yetmez diyoruz.

Bakın Arjantin örneği karşımızda. Onlar IMF ile 50 milyar dolarlık anlaşma yaptı, faizleri ise bizden de fazla artırdılar ama çare olmadı. Piyasa siyasi iradenin yönünü görmek istedi.

***

Şimdi şu grafiğe bir bakın. 2016’dan bu yana MB faizi ve piyasa faizi oranlarını görüyoruz. MB faizi piyasa faizinin üzerinde olduğunda doların da daha sakin olduğu dönemler yaşıyoruz.  Ama MB faizi tek başına piyasayı kontrol edemiyor. Siyasetin genişleyici kredi-maliye politikaları MB kararlarını bir anda etkisiz kılıyor. İşte o nedenle dün Sn Cumhurbaşkanının tasarruf konuşması çok önemli. Umarım en kısa sürede tüm kamuda israf ve verimlilik odaklı bir dönüşüm başlar.

18-09/14/screenshot_3.jpg

 

Diğer Yazıları

Yorumlar

Yorumlar 600 Yorumların her türlü cezai ve hukuki sorumluluğu yazan kişiye aittir. Karar Yayıncılık A.Ş ve yazar, yapılan yorumlardan sorumlu değildir. Yorumların 600 karakteri (boşluklu) aşmaması gerekmektedir.
KARAR OKURU 14 Eylül 2018 22:06
Emeklilik yaşı 72'ye çıkarılmalı Avrupa'daki gibi.
KARAR OKURU 15 Eylül 2018 06:46
0
Şu anda bile 45 yaşında emekli olan var , onlar olmasın yeter 72 de çok fazla:
KARAR OKURU 14 Eylül 2018 20:58
Yazılarınızı çok beğeniyorum başarılar
mahmut 14 Eylül 2018 17:29
Edevlet varsa bukadar kamu görevlisine ihtiyaç varmı tasarruf heryerden olmalı verimsizkikten kurtulmalı arı gibi çalışan özel sektör devlete hala örnek olamıyormu 9günlük bayram tatilinde çalışan avm çalışanlarını örnek almalı gerekiyorsa cumartesi günleride kamu çalışmalıdır.80 öncesi öğrenci olanlar cumartesi yarım gün okula gittiklerini unuttular mı
KARAR OKURU 15 Eylül 2018 06:28
0
Pardon ama özel sektörde çalışmış , fazla mesaileri ödenmemiş biriolarak yeterince ülkem için fedakarlık yaptım : Cumartesi öğleye kadar da çalıştım, sonuç ne dünya kadar ödediğim dolaylı vergi +dolaysız vergi tasarruflu isterseniz kamuda en ucuzu 100 bin tl den bsşlayan makam arabalarından başlayın , özel uçaklardan, makam odalarından başlayın ...
KARAR OKURU 15 Eylül 2018 06:33
0
Cumartesi çalışmak kadar absürd birşey olamaz , geçmişte bir şirkette çalışmıştım öğleye kadar , herkes tatil modunda , işe çocuğunu getirir , durmadan saate bakar 12 olmuş mu diye , öyle çok verimlilik falan yok yani :dostlar Pazar’da görsün : okullara gelince 8 zayıfı olan 30gün devamsızlığı olan öğrenci sınıf geçtiği sürece istersen pazarları ders yap hepsi boş :
Abdullah 14 Eylül 2018 15:29
Hala tribüne oynayarak sorunların çözüleceğine inanan var mı? Faizin azı helal mi? Enflasyonu düşürmek zor, faizi ve dövizi düşürmek zor, ama tribüne oynayarak faize karşı olduğunu söylemek kolay, tabi bu arada epeyce alıcısı bekliyor tribünde....
KARAR OKURU 14 Eylül 2018 14:52
Almanya bizi hala kıskanıyormu acaba.?
KARAR OKURU 14 Eylül 2018 12:19
Parlementonun yani milletvekillerinin görevi sadece kanun yapmak olacaksa, 600 milletvekiline ne gerek var? Milletvekili sayısı derhal 300'e düşürülmeli, onlar da ülkenin en donanımlı insanları arasından seçilmelidir...
KARAR OKURU 14 Eylül 2018 21:42
1
Her şey başkana sorulacaksa, kabineye ne gerek var ? Hükümet derhal dağıtılmalı. Şey, damat kalabilir.
KARAR OKURU 14 Eylül 2018 11:53
Sorumlu mb'dir. Faizci, lobici olduğu için... hükümet faizi düşük tutmak istiyor ama mb direniyor. Hikaye bu eğer yersen...
KARAR OKURU 14 Eylül 2018 13:31
0
merkez bankası talimat almadan parmağını oynatamaz..
1857 14 Eylül 2018 18:57
0
sabrım tükenmek üzere....hikaye devam ediyor
KARAR OKURU 14 Eylül 2018 11:11
Tasarruf denince işverenlerin (kamu da dahil) aklına , çalışanın maaşına zam yapmamak ve de maaşlarında kesintiye gitmek gelir. En büyük savurganlık belediyeler de ve kamu kurumlarının da oluyor. Belediye cilik yapmak isteyen Tunceli Ovacık Belediyesi gibi yapsınlar. Her ne kadar siyasi düşüncelerimiz birbirine zıt olsada Ovacık Belediye Başkanı nı tebrik ederim.
KARAR OKURU 14 Eylül 2018 11:06
İstanbulda iki yıl önce bildiğim bir mahallede sadece 1 tane döviz bürosu vardı şimdi 3 tane var , sayın kahveci bu durumu elbet biliyordur da açıklaması ekonomi olarak nasıl,döviz büfeleri sayı olarak neden arttı , halkın talebinden mi :
KARAR OKURU 14 Eylül 2018 10:38
Yol gerekli yatirim. Gereksiz islerden bahsedin...
ahmet 14 Eylül 2018 20:54
0
yolu hangi ihale şartları ile yaptığın önemli...
Maraşlı 14 Eylül 2018 10:15
Üstü örtülü birçok büyük projenin de durdurulduğunu söyledi Cumhurbaşkanı. Kanal İstanbul gibi..
selman 14 Eylül 2018 08:57
Önce Reis kendisi tasarruf etsin. Yazlık saraydan vazgeçtim, desin.
KARAR OKURU 14 Eylül 2018 22:23
1
Selman dediklerin doğru ama yetmez. Reis, Ahlat'a yapılması planlanan otağ-saraydan da vazgeçsin ve Beştepe'yi boşaltıp Çankaya Köşkü'ne taşınsın.
Neyzen 14 Eylül 2018 06:06
Faiz artınca n'olacak.Dolarcılar TL mi alacak.Yahu tüketim ve üretim maliyeti artınca eldeki sermaye en güvenli yere, YASTIK ALTINA gider.Özel sektör veya siz bu faizle kredi alır mısınız? Üretim,ticaret,tüketim durunca vergi geliri durmaz mı.Enflasyon artınca harcamalar düşer.Ama zam ve maliyet artınca enflasyonda artmaz mı?Maliye,Hazinden sonra,Varlık Fonu da Kaynata -Damatta işlem tamam.Allah'sız /Dolarcılar gülsün bakalaım.Çıralarını yakacağız,o dövizleri pula çevireceğiz.Ver Mehteri ..
KARAR OKURU 14 Eylül 2018 04:45
Abi, tasarrufa bi ejder iyi cider...
KARAR OKURU 14 Eylül 2018 04:25
Sayın KAHVECİ merkezin faiz arttırma kararının maliye bakanının İngilterede finans kurumları ile (faiz lobisi) görüşmesinden sonra alınması manidar. Dün her kesin dolar almak için hucum ettiğini hayretle gördüm. Halk bir müddet sonra doların artacağına inandığı için döviz bürolarına saldırdı. Sayın KAHVECİ siz haklıydınız. Evet bende Ak partiliyim. Ama inancımı yitirdim. Artık rte nin konuşmaları inandırıcı gelmiyor. Halkta benim gibi inancını yitirmişse EKONOMİNİN durumu zor düzelir.
KARAR OKURU 14 Eylül 2018 19:28
0
16 yıldır akp.ye oy verdim.bundan sonra yok.bunlarin eline milletvekilleri de dahil kutatgu biligi vereceksin ve bir kere değil en az 5 kere döne döne okumaya mecbur edeceksin.böyle devlet yönetimi olmaz.hiç bir şey bilmiyorsan yatırımları gözden geçir, karar alırken istişare et, bilmediğin konuda bilene sor veya konuşma,her konuyu bilmen istenmiyor senden bunu bil.bir de bu ülje 10 15 yılda krize giriyor niye giriyor buna bi kafa yorun arkadaş ya.ayni hataları tekrarlayıp durmayın ya.yetti be gariii.kimse milleti saf salak sanmasın.millete mal,salak,çomar, kömürcü
Salih 14 Eylül 2018 02:56
Ekonominin başarılı olabilmesi için yüksek faiz ortamında topladığı vergi azalmamali, şirketler batmamali, üretime yansıyan zamlar toplumun geneline yansıtılmalı , devlet araç bakımından küçülmeli yastık altı dolar ve altına uluslar arası ödediğimiz faiz kadar faiz yada karpayi verilmeli. Yurtdışı na % 8-13 verirken halkına %2,4 çok komik buda onların yastık altında kalmasını sağlar. Üretime dönük projelerde halktan maddi kaynak kullanılmalı. Diyecem ama 16 yıldır israf ekonomisi uygulamasi yapan hükümet in bugün aklına gelmiş. Duvara çarpmas
Erkin 14 Eylül 2018 00:52
Birde milletvekili sayısını düşürse ozaman kamuda tasarrufa millet olarak inanacaz yoksa hepsi hikaye
Cem 14 Eylül 2018 22:35
0
Erkin, sadece o yetmez. Diyanet küçültülmeli; il, ilçe ve büyükşehir sayısı azaltılmalı, yeterli öğrencisi olmayan imam hatipler kapatılıp düz liselere çevrilmeli, cami giderlerinin devlet tarafından sübvanse edilmesi bitirimeli ve bu giderlerin cami cemaati tarafından karşılanması sağlanmalı ve verginin vergisi uygulamasına son verilmelidir. Son olarak yeterli personele sahip olmayan, kaliteli mezun vermeyen ve bilimsel yayın yapmayan üniversiteler ya eskiden bağlı oldukları üniversiteye (devlet üniversitesi için), ya da garantör üniversiteye (özel ünive
KARAR OKURU 14 Eylül 2018 00:30
Hala ciddiye alıp da yazıyorsunuz ya. Kurumlar bağımsız olmadan imkansız. Orama da başkan, burama da başkan.
KARAR OKURU 14 Eylül 2018 00:27
Merkez'in kararı siyasi iradeye rağmen aldığını düşünmek safdillikten başka bir şey değil.
KARAR OKURU 14 Eylül 2018 10:47
0
cumhur başkanı merkez bankasını milletin önüne attı. ben istemiyorum ama bunlar beni dinlemiyor faizi arttırıyorlar diyip kendini geri çekti. ben kırmadım elim kırdı hikayesi yani.
KARAR OKURU 14 Eylül 2018 11:48
0
Aynen , mb başkanı resmen günah keçisi edildi yazık oldu mb başkanına ...
X

Her an haberdar olmak ister misin?

Aşağıdaki butona basarak tüm haberlerimizden anında haberdar olabilirsin. Tıpkı telefonunda olduğu gibi sana bildirimler göndereceğiz. Bu servisi dilediğin zaman iptal edebilirsin.

TIKLA HABERLER ANINDA ULAŞSIN