Back To Top
İslami ya da seküler demokrasi ayrımı olur mu?

İslami ya da seküler demokrasi ayrımı olur mu?

- A +

Demokrasiyle ilgili değerlendirmeler yaparken kavramsal bir hataya düşmemek gerekiyor. Evet demokrasi, insanoğlunun yüzyıllar içinde yaşadığı uzun tecrübelerden sonra bulduğu en ehven yönetim modelidir. Ama bu modeli özellikle Müslüman dünya bağlamında değerlendirirken, illa demokrasiye İslami bir temel bulmak zorunda değiliz. Esas itibariyle dinin de çerçevesi çizilmiş bir sistem önerisi yoktur.  Din insanlara temel ilkeleri ve bir perspektif sunar.

Zaman zaman Müslüman dünyada örneklerine rastladığımız “Hz. Peygamber ve dört halife dönemi bir bakıma demokratik devlet modelin ilk örneğidir” benzeri değerlendirmeleri çok da isabetli bulmak mümkün değildir. Her şeyden önce gerek Hz. Peygamber, gerekse Raşit halifeler dönemindeki model kendi tarihsel şartları içinde uygulanabilir bir modeldir. Yani, Hz. Ebubekir ve Hz. Ömer’in halifeliği dönemindeki şartlar bir şehir devleti modelini ortaya çıkarmıştı. Ancak zamanla topraklar genişledi, şehirler büyüdü ve en önemlisi de sosyolojik şartlar değişti ve doğal olarak site devleti modelleri yetersiz kaldı. Dolayısıyla, site devletleriyle modern dünyadaki devasa devlet aygıtlarını aynı parametreler içinde kıyaslamak, ya da günümüze model olarak taşımak çok da sağlıklı sonuçlar vermeyebilir.

***

Ayrıca neden demokrasiye İslam’da kaynak bulmak gibi bir zorunluluğumuz olsun ki... Hemen hatırlatalım, dinin bize “Ülkelerinizi, devletlerinizi demokrasiyle, cumhuriyetle, krallıkla ya da padişahlıkla yönetin” gibi bir emri yok.

Ama dinin bütün insanlara yaşanılabilir bir dünya kurmaları için temel evrensel ilkeleri ve emirleri var. Din, yöneticilerin adil olmalarını, hakka-hukuka riayet etmelerini, liyakati esas almalarını, insanların hürriyetlerini teminat altına almalarını ve zulmü ortadan kaldırmalarını istiyor.

Meselenin özü budur; dolayısıyla bu evrensel ilkeleri hayata geçirmek için yönetim modelimizin adının çok da bir kıymeti harbiyesi yok. Daha açıkçası, sistemin adının ‘İslami demokrasi’ ya da ‘seküler demokrasi’ olması, evrensel ilkelerin uygulamadaki kalitesine bir katkısı olmayacaktır. Eğer bir demokratik sistem hukukun üstünlüğüne dayanmıyorsa, liyakate ve özgürlüklere riayet etmiyorsa, tanımın başına ‘İslami’ ya da ‘seküler’ kelimelerini eklemek o sistemin adaletsizliğine bir çare olmayacaktır.

***

Ayrıca unutmayalım ki bugün uygulayacağımız sistem modellerini modern dünyanın şartlarını dikkate almadan oluşturamayız. Ama biliyoruz ki Müslüman dünyadaki bazı İslamcı düşünürlerin dillendirdiği ‘İslam devleti’ ideali, daha çok bir ihya hareketi niteliğindedir ve devletin niteliği ile ilgilenmemektedir. Onlara göre İslam devleti kurulduğunda, sorunlar zaten kendiliğinden hallolacaktır. İşte bu bir ütopyadır ve gerçek dünya ile uzaktan yakından ilgisi yoktur.

Adı ister ‘İslami demokrasi’, isterse ‘İslam devleti’ olsun, Müslüman dünyadaki en önemli yanılgılardan birisi, bu devlet modelinin halkı İslam’a göre yaşamaya zorlama hakkına sahip olduğudur. Eğer oluşturacağımız devlet modeli bu zihniyet temelinde gerçekleşirse, böyle bir devlet yapısında özgürlüklerin garanti altında olması mümkün değildir. Çünkü bu zihniyetin uzantısı, doğal olarak çok fazla özgürlüğün Müslümanların doğru yoldan sapmasına yol açacağı endişesini de beraberinde getirecektir. Ve ister istemez halkı İslam’a göre yaşatmak için İslami eğilimli despotizmin önü açılacaktır.

Galiba bir gerçeği açıkça ifade etmek gerekiyor; günümüz İslam dünyasının, sorunlarını bir takım ütopik modellere havale ederek çözmeleri mümkün değildir. Çünkü Müslümanlar yaşadıkları problemlerin çözümünü de, İslami taleplerini de ancak demokratik bir ortamda tartışabilirler. Ayrıca insanlar, dinin kurallarına rızaları dışında zorlanamayacağına göre, Müslümanlar despotik değil, özgürlükçü bir devlet modelini istemek durumundadırlar.

Halen demokrasinin uygulandığı ülkelerde, demokratik değerlerden sapmalar olabilir, nitekim bazı örnekler de bu durumu teyit etmektedir. Ama bu, demokratik değerlerin kötülüğüne işaret eden bir durum değildir. Dolayısıyla başına ‘seküler’ ya da ‘İslami’ sıfatlar eklediğimiz zaman uygulamadaki sapmaların olmayacağının bir garantisi yoktur. Önemli olan, sapmaları asgariye indirebilmektir.

Diğer Yazıları

Yorumlar

Yorumlar 600 Yorumların her türlü cezai ve hukuki sorumluluğu yazan kişiye aittir. Karar Yayıncılık A.Ş ve yazar, yapılan yorumlardan sorumlu değildir. Yorumların 600 karakteri (boşluklu) aşmaması gerekmektedir.
KARAR OKURU 12 Eylül 2018 20:14
Seküler olan bir şeyin İslam ile uyumlu olabileceğini söylemek insan aklı ile dalga geçmektir.
Yazar, İslama ile demokrasiyi kavga ettiremeyince "Seküler Demokrasi"ye geçti... Demek yazara göre demokrasi tek başına kafi değil. Seküler sıfat lazım. Demokrasiyi sekülerizm için gizli ajanda olarak kullanamaya gerek yok. Biraz mert olmak lazım.
Sayın yazar anladık, size göre İslamcılar kalın kafalı. Ama bu fikir sizde takıntı haline geldi. Başka bir şey düşünemiyor, yazamıyorsunuz. Bu haliniz ya bir obsesif kompulsif bozukluksa, ya İslamcılar sandığınız gibi değilse... O zaman yaşadığınız hayatı ıskalamış oluyorsunuz demektir.
Ali Okur 11 Eylül 2018 05:16
Güzel bir değerlendirme, teşekkürler.
İnsiyator. .. 10 Eylül 2018 21:47
Seküler, liberalizm, ideolojiler vb günümüzün sihir dünyasıdır. Hz Musanin asası yoksa :))..seni donusturur içine alır .coook örnek var muhafazaKARLARDA. .SOSyaLIST'lerde.vb..en cengaver! .isid guruhu tarumar oldu. Yuttu Sihir Dünyası. .KARA DELİK gibi daha yokmu diyor. .siradakiler gelsin :))..Kişi Ehl ı irfan, Hikmeti bilen, bilmediğini bilen! !..Hz Mevlana,Yunus Emre, Hacı Bektaş'ı Veli vb gibi Toplum Önderlerini yetistirmeden patinaj yaparız.Selçuklu ,Osmanlinin mayasını inceleyelim. Arkeolojik İlme merak edelim GUNUMUZE FORMATLAYALİM.bitti , gitti
HACI 10 Eylül 2018 13:52
Din uyuşturucu sarhoş edici ne varsa, kumarı zinayı faizi haksızlığı yalanı dolanı zulmü ihaneti şirk koşmayı vs yasaklar ve cezai müeyyide getirir. Dolayısı ile bir sistemdir. Demokrasi ALLAH CC neyi haram ettiyse bunların çoğunu helal görür. Sayın yazar bu konularda bilmeden yazmak sizi yukarıda yazdığınız gibi hataya götürür.
Cavcav 10 Eylül 2018 20:46
2
Hacı sen daha kendi dinini bilmiyorsun yahu. Allah dini toplumlara değil kişilere göndermiştir. Çünkü dinin kuralları ancak özgür irade ile kabul edersen anlamlı olur. Yoksa iyilik-kötülük paradoksunu çözemezsin. Mutlak iyi, doğru, kudretli Allah niye kötülüğe izin veriyor di mi? İmtihan için. E özgür irade olmaz ise ne imtihanı? Özgür irade de toplumda olmaz şahısta olur. İslam ile bağdaşan tek siyasi düzen demokrasidir. İslamcı(?) bir siyasi düzen Allah'a şirk koşmaktır.
KARAR OKURU 13 Eylül 2018 03:23
0
Cavcav, bu mevzu için biraz daha gayret et. Din birey ve toplumu birlikte mesul tutar. Bütün ayetler bireyi değil toplumu muhatap almaktadır.
KARAR OKURU 13 Eylül 2018 13:10
0
20:46, Sen "Allah dini toplumlara değil kişilere göndermiştir." diyorsun. Allah ise: "Şüphesiz bunda işiten bir toplum için elbette ibretler vardır. " diyor. (Kur'an 30. Sure, 23. Ayet). Önce Allah'ın ne dediğini bilmek lazım...
KARAR OKURU 10 Eylül 2018 12:42
İslamcıların "İslam devleti kurulduğunda, sorunlar zaten kendiliğinden hallolacaktır" anlayışını, sosyalistlerin "Sosyalizm gelecek, dertler bitecek" sanrılarına benzetiyorum.
M TEVFİK BUĞDAYCI 10 Eylül 2018 12:26
ARABİSTAN İSLAM ÜLKESİ Mİ?ÖYLE İSE NEDEN YEMENİ HER GÜN BOMBALIYOR.VE NEDEN İSRAİLİ KORUYOR..
KARAR OKURU 10 Eylül 2018 10:51
Allah'ın Müslümanlarla beraber olup olmadığını, İslam ülkelerinin şu anki halinden anlayabiliriz bence :)
KARAR OKURU 11 Eylül 2018 14:07
0
Sen Allah ile beraber olmayı, kapitalist olmak sanıyorsun...
KARAR OKURU 10 Eylül 2018 10:01
İslam devleti anlayışınız eksik...İslam devleti islamı zorla yaşatmaz ama hayatı islama uygun tanzim eder ve hukuk olarakta İslam şeriati geçerli olur
KARAR OKURU 10 Eylül 2018 21:51
2
Yazar da bunu biliyordur. Buna rağmen neden ısrarla bilmiyor gibi davranır anlamak mümkün değil.
KARAR OKURU 11 Eylül 2018 11:11
0
Saçma bir kelime oyunu
KARAR OKURU 11 Eylül 2018 14:21
0
11:11, İslam Devleti, İslam'ı zorla yaşatsaydı bu gün bütün Balkanlarda bir tane Hristiyan olmazdı...
Yaw he he 10 Eylül 2018 01:37
Eğer bir demokratik sistem islam hukukunun üstünlüğüne dayanıyorsa ona İslami demokrasi denebilir. Eğer bir demokratik sistem seküler hukukun üstünlüğüne dayanıyorsa ona da seküler demokrasi denebilir. Sen hukukun ne cins olması gerekir ona karar ver hoca. Bırak laga lugayı.
KARAR OKURU 10 Eylül 2018 09:15
2
İslam hukuku mu? Hangi mezhebin hukuku uygulanacak? Böyle bir anlayış mezhepler arası çatışmayı getirir, çatışmadan en güçlü, en acımasız mezhep galip çıkar ve omun hukukunun uygulanması sonucunu doğurur ki bu da hocamın dediğine getirir bizi.
Ozgür akıl 10 Eylül 2018 11:22
1
İslam hukuk denilen şey dinin sabitesimidir.Hukuk değişken değilmidir?Bedevi Arap sünnetine uygun Kuranın getirdiği (ki İlahi ikazın tabiatına son derece uygun makul dur)Kolelik ve cariyelik hukuku dinin Allahuın muradımıdır?Sıkıntı sizin "kelamı disiplinini ve fıkhı İslam zannetmenizde dir?
KARAR OKURU 10 Eylül 2018 13:56
7
mezheplerde hukuk değişmez aklı evvel arkadaşım. 1400 yıl şeriat hukukuyla kurulan büyüyen gelişen dünyanın en büyük devletlerinin tarhine bir bak istersen. şu anda yaşadığın toprakları fethedip sana miras bırakan islam şeriatıdır. yoksa ne işi var fatihin istanbulda
KARAR OKURU 10 Eylül 2018 21:54
3
13:56, Doğru şeyleri yanlış adamlara anlatmaya çalışıyorsun. İşin zor...
X

Her an haberdar olmak ister misin?

Aşağıdaki butona basarak tüm haberlerimizden anında haberdar olabilirsin. Tıpkı telefonunda olduğu gibi sana bildirimler göndereceğiz. Bu servisi dilediğin zaman iptal edebilirsin.

TIKLA HABERLER ANINDA ULAŞSIN