Back To Top
Selefî zihniyetin İlahiyat Projesi

Selefî zihniyetin İlahiyat Projesi

- A +

İlahiyat, müfredat, felsefe… Bu üç kavram etrafında patlak veren tartışmaların son dönemde birkaç kez ülke gündemini meşgul ettiği malumdur. Ancak yazımızın söz konusu tartışmalarla organik bağı yoktur ya da bu yazıdaki muhteva hâl-i hazırdaki sosyoloji açısından hayal mahsulüdür(!) Bizim konumuz miladi 1245 yılında vefat eden ve İbnü’s-Salâh namıyla bilinen âlimin İlahiyat projesi hakkında öz/özet bilgi aktarmaktır. İbnü’s-Salâh Dımaşk’ta (Şam) uzun yıllar boyunca hadis okuttuğu, özellikle Ulûmü’l-Hadîs eseriyle Sünnî hadis usulü geleneğine damgasını vurduğu bilinen bir âlimdir. Ehl-i hadis ve Selefî karakterli bir dinî düşünceyi benimseyen İbnü’s-Salâh Fetâvâ adlı eserinde felsefe ve mantıkla meşguliyeti sapkınlık olarak tanımlamış, dönemin devlet ricali de onun bu görüşlerini emir telakki edip Şam’daki medreselerde felsefe ve mantık okutmayı yasaklamıştır.

***

İbnü’s-Salâh genelde felsefe ve mantıkla meşgul olmanın, özelde İbn Sina gibi filozoflara ait eserleri okumanın caiz olup olmadığına ilişkin sorulara verdiği iki ayrı cevapta Selefî zihniyetin İlahiyat projesini de tarif etmiştir. İbn Sina ve kitapları hakkında, “Müslümanların İbn Sina’yı âlim sayıp kitaplarını okumaları asla caiz değildir. Kim böyle bir iş yaparsa, dinini riske etmiş ve çok büyük bir fitnenin içine düşmüş demektir. İbn Sina, âlimlik şöyle dursun, insan kılıklı şeytanın ta kendisidir.” diyen İbnü’s-Salâh gerek felsefe ve mantıkla meşguliyet, gerekse medreselerde bu iki dersi talim-taallüm meselesi hakkında da şunları söylemiştir:

Felsefe beyinsizliğin, çözülme ve çürümenin baş faktörü, afallamanın ve doğru yolu şaşırmanın temel unsuru, sapkınlığın ve zındıklığın motivasyon kaynağıdır. Her kim felsefeyle uğraşırsa, apaçık delillerle teyit edilmiş şeriatın güzelliklerini göremez olur. Üstelik şeytan tarafından ayartılıp avlanır. Mantığa gelince, bu sözde ilmin talim ve taallümü de asla caiz değildir. Çünkü bu iş ne Allah ve Rasûlü, ne sahabe, ne tâbiîn ne de selef-i sâlihîn tarafından mubah kabul edilmiştir. Şer’î hükümlerle ilgili bahislerde mantık terimleri kullanmak da çok çirkin ve yakışıksız bir iştir. Felsefe ve mantık okumanın faydalı olduğundan dem vuranlar, şeytanın oyuncağı olmuş kimselerdir.

***

Devlet başkanı, bu melun filozoflar ve mantıkçıların şerrinden Müslüman toplumu koruyacak tedbirler almak, filozof ve mantıkçı bozuntularını medreselerden kovmak, bizatihi şerle iştigallerinden dolayı cezalandırmak, hatta filozofların fikir ve görüşlerini dillendiren kimselere kılıçla mukabelede bulunmak gibi vazifeleri ifa zorundadır. Fakat bütün bunlardan çok daha acil olarak, medreselerde hocalık yapıp sözde eser telif eden felsefecileri görevden alıp kodese tıkmak ve/veya ev hapsine mahkûm kılmak lazımdır.

***

Ehl-i hadis ve Selefî zihniyetin asırlar öncesindeki İlahiyat projesi budur. Hiç şüpheniz olmasın ki aynı zihniyetin bugünkü temsilcileri nezdinde de ideal proje yine budur. Fakat İslam medeniyetinin parlak mazisinden, Batılıların hemen her şeyi aslında bizim sayemizde öğrendiğinden bahis açıldığında, pek sükseli retoriğimiz de şudur: İbn Sina ve İbn Rüşd gibi İslam filozofları Batı dünyasında bütün ortaçağ boyunca pek çok Latin düşünürüne rehber olmuş, İbn Sina’nın Aristo mantığı ile tabiat felsefesi, Batlamyus astronomisi, Galen tıbbı ve Öklid geometrisinden oluşan toplu kâinat tasvirinin ortaçağdaki mükemmel sentezini içeren bilim ve düşünce birikimi Batı’da büyük hayranlık uyandırmıştır. Ezcümle, Batı dünyası kendi karanlık ortaçağından işbu Müslüman filozofların rehberliği sayesinde kurtulup aydınlanmıştır, vesaire… Evet, işte çift tarife; yani içeriye başka, dışarıya başka tarife… Çünkü ne de olsa “li-külli makâmin makâl”…

Diğer Yazıları

Yorumlar

Yorumlar 600 Yorumların her türlü cezai ve hukuki sorumluluğu yazan kişiye aittir. Karar Yayıncılık A.Ş ve yazar, yapılan yorumlardan sorumlu değildir. Yorumların 600 karakteri (boşluklu) aşmaması gerekmektedir.
İrfan Yıldız. 07 Mayıs 2016 14:17
Bana bir din anlat baba içinde teslimiyet olmasın Bana bir din anlat baba ne yaparsam yapayım yinede müslüman olayım. Bana bir din anlat baba herkes duysun, Arzularımıza ve arzuma uysun.
KARAR OKURU 06 Mayıs 2016 15:11
Aslında zaafiyetin temelinde;Peygamberimiz adına yalan söylenerek egemen/saltanat/iktidar sahiplerinin Hadis adı altında Dini hüküm tesis etmeleridir.Bakalım bunun mücadelesini verecek insanlar ne zaman çıkacak.İslam alimi/hoca diye bildiklerimiz sofranın minderli kısmına oturmakla meşguller çünki
KARAR OKURU 06 Mayıs 2016 14:50
Alim in ilmi budur.Allah razı olsun.Bu tarih diliminin aynı zamanda islam alemininde gerilemesinin başlangıclarından olduğunu ekleyelim hocamızın izniyle
KARAR OKURU 01 Mayıs 2016 12:59
Ne sünniyiz ne şii vehhabiyiz vehhabi ama şimdilik.çünkü dün benim sunni kardeşlerim diyorduk.yarının söylemi zeydilik olursa sorun değil zeydi oluruz önemli olan dinin dili değil-zaten siyasi bir araç din- siyasetin söylemi,retoriği...
KARAR OKURU 30 Nisan 2016 00:35
Hocam her sözünüz her yorumunuz ve de siz muhtesemsiniz.
KARAR OKURU 28 Nisan 2016 08:45
Sudur teorisini savunan islam felsefecileri itikadi manada aristo yu takip etmişlerdir. Ve bu sapmadır. Zaten karşı çıkılan da bu noktadır, Evet Kurana Sünnete hiç bir ümmete nasip olmayan rivayet külliyatımıza ve bu üçlünün muhtevasına dilsel olarak dahil olmayan her şeye karşı mücade etmek gerekir. Aksi halde günümüzde olduğu gibi müslümanlar istismar edilir hale gelir. Dolayısıyla işid nasıl onda dokuzu temsil eden sünni omurgaya vuruyorsa bu tür kökeni asıldan kopmuş anlayışlar da rasyonelliği de kimseye kaptırmayarak aynı yere vurur. Halbuki aradıkları sorumlu çok peşinde oldukları sözde rasyonelliğin müessisleridir...
KARAR OKURU 25 Nisan 2016 22:33
...أَلَيْسَ اللَّهُ بِكَافٍ عَبْدَهُ) [سورة الزمر ] Allah kuluna kafi değil midir? 39:37 الْيَوْمَ أَكْمَلْتُ لَكُمْ دِينَكُمْ وَأَتْمَمْتُ عَلَيْكُمْ نِعْمَتِي وَرَضِيتُ لَكُمُ الْإِسْلَامَ دِينًا ۚBugün dininizi kemale erdirdim, size nimetimi tamamladim. Size din olarak Islâmi begendim 5:4 İslam dinimizin ne felsefeye nede sefseteye ihtiyacı yoktur.
KARAR OKURU 24 Nisan 2016 22:11
Üstad nedense bu selef meşreblerin bir cogu sizlerin ögretim uyesi oldugu fakultelerden mezun ☺
KARAR OKURU 24 Nisan 2016 22:05
hocam medrese kitaplarından cürcaninin kitabı mesela (bana göre) saf felsefi bölümler içeriyor ve cürcani ehli sünnet medrese sisteminin en baba isimlerinden. hangi ehli sünnet? ehli hadis ehli sünneti temsil eder mi? bu ehli hadis taifesi medrese ve tekkeyi ne kadar biliyor? medrese ve tekke yi örnek alacaklarını söylüyorlar en azından bir kısmı. bu hangi medrese? benim medrese hocam cezire seydası Ahmet hoca bir soruma "Kuran okumuyorlar mı? Felsefe Kuranın her tarafında var" demişti. bu hoca aynı zamanda şeyh. ve ehli hadis gibi düşünmüyor.
KARAR OKURU 24 Nisan 2016 20:46
Hocam tehlike bize de yaklasiyor herhalde bu yazinizdan bunu mu cikaralim.
KARAR OKURU 24 Nisan 2016 19:35
Aslında hayatın, zamanın en muazzam özelliği önünde sonunda herkesi layık olduğu yere getiriyor. Bugün İbni Sinan'ın ismi her yerde, okullarda, hastanelerde, üniversitelerde... Ve bu durum tamamen doğal bir şekilde gerçekleşiyor yani bu zamana kadar hiç kimse yada hiçbir kurum İbn Sinaya zorla itibar kazandırmaya çalışmadı. Bugün sorsak insanlara İbnü-s Dımaşk kim diye? Kaç kişi tanır acaba...
KARAR OKURU 24 Nisan 2016 18:13
Dışarda müslümanlar batıya bilimi taşıdılar diyen fakat içeride Felsefe ve Farbi,İbn Sina düşmanlığı yapan bu münafık yığını muhatap almak asla caiz değildir!!!
KARAR OKURU 24 Nisan 2016 15:37
Dün ülke tv de ilhami güler hocaya saldırmaları ve hemen ardından talimat verircesine bu adamları buradan atın söylemleri de gösteriyor ki aynı zihniyet devam ediyor. Allah razı olsun hocam güzel yazı.
KARAR OKURU 24 Nisan 2016 16:30
0
Dün ülke tv deki programı izleyince islam adına çok üzüldüm. Din bu holiganların eline kalmamalı .Yazık bu dine.
KARAR OKURU 24 Nisan 2016 15:18
Budur ...
KARAR OKURU 24 Nisan 2016 15:17
Can hocam , örnekleri biraz daha arttırsaydın keşke. Benim gibi entellektüel merakları olan ve okumaya yeni başlayan birine ışık olurdu.
KARAR OKURU 24 Nisan 2016 14:45
Gavurların seçtiği alimler güzel adamlardır, gerisi trışka diyorsun yani...
KARAR OKURU 24 Nisan 2016 13:37
Mustafa hocam ağzına yüreğine sağlık. senin öğrencin olup az da olsa ilminden faydalanmış olmaktan bir kez daha gurur duydum. Hayırlı çalışmalar dilerim hocam
KARAR OKURU 24 Nisan 2016 13:03
Cesur yürek, kalemine yüreğine sağlık.
KARAR OKURU 24 Nisan 2016 12:25
Helal olsun. Hoca selefi bombasını sezmiş olmalı ki yazmış bunu. Çok çekeceğimiz var bu selefilerden çok önlem alınmazsa
KARAR OKURU 24 Nisan 2016 12:04
Dışarıya karşı övünç kaynagımız içimizden zındık sapıklar olarak goren zihniyet kendi munafıklıgını sorgulamalı tabi biraz mantık kaldıysa
KARAR OKURU 24 Nisan 2016 09:27
Elinize sağlık hocam keşke daha çok yazsanız daha çok aydinlatsaniz bizleri
KARAR OKURU 24 Nisan 2016 08:17
Hocam anlattığınız kişilik,kişi değil bir " zihni prototip" tir.Mesel bu kişlerle değil kişilikle uğraşmak gerekmezmi.Ama itham,yaftalama ile değil."anlama"ile ortaya koyup anlaşılır kılmak gerekmezmi?Nasıl,neden,hangi şartlar,sebepler,yollar bunu üretiyor..Farklı düşünmenin faydası,yararı,tekçi düşünmenin zararı.zorlaştırmak,sıkmak,nefret,ikrah yönteminin fıtri ve insani olmadığını,patolojik tip,karekter ürettiğini anlatmalıyız.Ama önce anlamlıyıız..!!Ben müslümanım,sünni şii değilim "buyuruyor.Güya "mezhepciliği" kınıyacak.Ama bir farkıl düşünüş,akletmenin karşılığı,Müzlümanlık ise bir İnanç alanı.Mesle Mezhepli olmak değil mezhepçilik.Faydalı olcakken zaralı hale getirme sorunu.Ama bunu nasıl halledeceğiz.Bundan şikayet eden dahada karıştıryorsa ?
KARAR OKURU 24 Nisan 2016 05:18
İnsanlar düşünmedikleri, anlamadıkları dildeki bir kitabı kazanç sağladıkları hissiyatıyla okuduklarında ve kişisel güçsüzlüklerini bir büyük muhteşem gücün himmeti altında gizleyip psikolojik olarak kendilerini rahatlattıklarında koca bir yaşamı kaçırmış olurlar. İncilin latincesini sabahtan akşama oku oku dur, felsefesi neymiş sana bunu yorumlama şansı, ihtimali bile vermezler. Çünkü incili latinceden farklı bir dilde okursan özü bozulur hurafe karışır.
X

Her an haberdar olmak ister misin?

Aşağıdaki butona basarak tüm haberlerimizden anında haberdar olabilirsin. Tıpkı telefonunda olduğu gibi sana bildirimler göndereceğiz. Bu servisi dilediğin zaman iptal edebilirsin.

TIKLA HABERLER ANINDA ULAŞSIN