04.04.2020  03:22
SON GÜNCELLEME: 
04.04.2020  03:25

Alpaslan Türkeş kimdir neden ve nasıl öldü? Türkeş vefatının yıl dönümünde anılıyor

Milliyetçi Hareket Partisi (MHP) Kurucu Genel Başkanı Alparslan Türkeş, vefatının yıl dönümünde anılıyor. 27 Mayıs 1960 darbesinde Millî Birlik Komitesi’nin ülke yönetimine el koyduğunu açıklayan bildiriyi radyodan okudu. Peki Alparslan Türkeş kimdir, nasıl ve neden öldü? İşte Türk tarihindeki yeri…

+
-

Başbakan Yardımcılığı ve Devlet Bakanlığı yapan MHP kurucusu Alparslan Türkeş’in gerçek ismi Ali Arslan’dır. Kıbrıs’ta doğan Alparslan Türkeş, asker kökenlidir ve NATO’da görev almıştır. Vefatının ardından birçok kesimi derin üzüntüye boğan ve her yıl 4 Nisan’da mezarı başında tören düzenlenen Alparslan Türkeş’in hayat hikâyesi karar.com’da…

ALPASLAN TÜRKEŞ KİMDİR?

Kayseri’nin Pınarbaşı ilçesinin Yukarı Köşkerli köyünde yaşayan Koyunoğlu ailesinin bir toprak meselesinden dolayı girdiği kavganın ardından Sultan Abdülaziz’in fermanıyla Kıbrıs’a sürgün edilmesi sebebiyle 25 Kasım 1917 yılında, Koyunoğlu soyuna mensup Tuzlalı Ahmet Hamdi Bey ve eşi Fatma Zehra Hanımın oğulları “Ali Arslan” olarak Lefkoşa’da doğan Alparslan Türkeş, ilkokul ve rüştiye senelerinde Selahattin Bey, Hüsnü Bey, Ragıp Tüzün Bey, Mehmet Asim Bey, Osman Zeki Bey, Turgut Bey ve Faiz Kaymak gibi Türklük ve Türkçülük şuuruyla bilenmiş hocalardan feyz alan Türkeş’in ismi Osman Zeki Bey tarafından “Sultan Alparslan’a denk bir yiğit Türk ol” diyerek, “Alparslan” olarak değiştirildi.  

Türkeş, 26 Mayıs 1978 yılında partisinin Erzurum’da gerçekleştirdiği “Komunizme ve Bölücülüğe karşı Milli Birlik ve Beraberlik” Mitinginde konuştu. Foto: AA

Ailesiyle beraber 1933’te İstanbul’a gelen Alparslan Türkeş, Kuleli Askeri Lisesi’ne girdi. 1936 yılında Kuleli Askeri Lisesi’ni pekiyi derece ile asteğmen olarak tamamlayan Alparslan Türkeş’in, Ankara ve Harp Akademisi dönemleri başlamış oldu. Türkeş, 1938 yılında genç bir teğmen olarak Harbiye’yi bitirdi.

Hükümeti kurmakla görevlendirilen Adalet Partisi (AP) Genel Başkanı Süleyman Demirel (ortada), koalisyon görüşmeleri için Milli Selamet Partisi (MSP) Genel Başkanı Necmettin Erbakan (solda) ve Milliyetçi Hareket Partisi (MHP) Genel Başkanı Alparslan Türkeş (sağda) ile 10 Temmuz 1977 yılında Meclis'te bir araya geldi. Foto: AA

1944’te “Muzaffer Şükriye” ile evlenen Türkeş’in bu evlilikten Umay, Ayzit, Sevenbige (Çağrı), Selcen ve Yıldırım Tuğrul isminde çocukları oldu. Türkeş, 1974 yılında eşini kaybetti.

Ardından, Seval Hanım ile ikinci evliliğini yapan Alparslan Türkeş’in, Ahmet Kutalmış ve Ayyüce isminde iki çocuğu oldu. 1944 yılında üsteğmen rütbesindeyken Nejdet Sançar ve Nihal Atsız ile “Irkçılık-Turancılık” davasından yargılanan Alparslan Türkeş, 9 ay 10 gün Tophane Askerî Hapishanesinde kaldı. 1945 yılında da Askeri Yargıtay kararıyla tahliye edildi ve 1947 yılında beraat etti.


MHP Genel Başkanı Türkeş (sağda), 2 Ocak 1978 yılında hükûmeti kurmakla görevlendirilen CHP Genel Başkanı Ecevit (solda) ile görülüyor. Foto: AA

1947 yılında 15 Türk subayıyla beraber ABD Kara Harp Akademisi ve Piyade Okulunda iki yıl eğitim gördükten sonra 1951 yılında kurmaylık sınavını kazanan Alparslan Türkeş, 1955 yılında Harp Akademisi’nden Kurmay Binbaşı olarak mezun oldu.

Ardından, dış görev için açılan sınavı kazanarak ABD Pentagon’da NATO Türk Temsil Heyeti üyeliğine atandı, bu esnada ekonomi eğitimi de aldı. 1957 yılında Türkiye’ye geri döndü, 1959 yılında Almanya’ya Atom ve Nükleer Okulu’na gönderildi. Türkeş, bu okulu başarıyla tamamlamasının arkasından Kurmay Albay oldu.

1960 yılında Milli Birlik Komitesi (MBK), Devlet ve Hükümet Başkanı, Türk Silahlı Kuvvetleri Başkomutanı Orgeneral Cemal Gürsel (ortada), MBK üyesi ve Başbakanlık Müsteşarı Albay Alparslan Türkeş (solda) ile birlikte Zırhlı Birlikler Okulu’nu ziyaretinde görülüyor. Foto: AA

27 MAYIS DARBESİNDE MİLLÎ BİRLİK KOMİTESİ’NİN BİLDİRİSİNİ RADYODAN OKUDU

27 Mayıs 1960 yılında Millî Birlik Komitesi’nin ülke yönetimine el koyduğunu açıklayan bildiriyi Alparslan Türkeş, radyodan okudu, ihtilal hükûmetinde Başbakanlık Müsteşarlığı görevini üstlendi. Bu vazifesi esnasında Devlet Planlama Teşkilatı, Devlet istatistik Enstitüsü ve Türk Kültürünü Araştırma Enstitüsü gibi kurum ve kuruluşları kuran Alparslan Türkeş, Millî Birlik Komitesi arasında ortaya çıkan anlaşmazlıklar sebebiyle, 13 Kasım 1960 yılında Türkeş ve “ondörtler” olarak adlandırılan arkadaşları emekliye sevk edilerek tasfiye edildi ve zorla evlerinden alınıp yurtdışında görevlendirilmek üzere sürgün edildi. Türkeş de Türkiye’nin Hindistan Büyükelçiliği müşaviri sıfatıyla sürgün edildi.

1963’te yurda geri dönen Alparslan Türkeş, dava arkadaşlarıyla beraber kadro oluşturup partileşmek için ‘Huzur ve Yükseliş Derneği’ni kurdu.  Kısa bir zamanın ardından Talat Aydemir’in giriştiği darbe teşebbüsüne karıştığı öne sürüldü ve tutuklandı. Mamak Askeri Cezaevinde 4 ay boyunca hücre hapsinde yatan Alparslan Türkeş, yargılandığı davadan beraat etti.

MHP Genel Başkanı Alparslan Türkeş, 15 Nisan 1979 yılında miting için gittiği Yozgat’ın girişinde ülkücüler tarafından karşılandı. Foto: AA

CKMP GENEL BAŞKANI OLDU

1965 yılında Cumhuriyetçi Köylü Millet Partisine (CKMP) katıldıktan sonra partinin Büyük Kurultay’ında Genel Başkanlığa seçilen Alparslan Türkeş, aynı sende gerçekleştirilen genel seçimlerde de Ankara milletvekili oldu.  1969’da CKMP’nin ismi Milliyetçi Hareket Partisi, amblemi ise üç hilal olarak değişti. Alparslan Türkeş, o sene gerçekleştirilen genel seçimlerde de Adana milletvekili oldu.

İlki 31 Mart 1975 -13 Haziran 1977 seneleri, 2. ise 1 Ağustos – 31 Aralık 1977 tarihlerinde Süleyman Demirel başkanlığında kurulan koalisyon hükûmetlerinde MHP Genel Başkanı olarak, Başbakan Yardımcılığı ve Devlet Bakanlığı yapan Alparslan Türkeş, Türkiye’de 1968 itibarıyla Marksist ve komünist gençlik hareketlerinin üniversitelerde yer almaya başlamasının ardından, toplanan çok az sayıdaki gence verdiği seminerlerle Türk toplumculuğu ve milliyetçiliğini anlattı. Kısa süre içerisinde çoğalan ve örgütlenen gençler ‘Dokuz Işık’ etrafında bir araya geldi.

14 Ekim 1981 yılında MHP ve Ülkücü kuruluşlar üyesi 587 sanık arasında bulunan Alparslan Türkeş’in, Ankara Sıkıyönetim Komutanlığı 1 nolu Askeri Mahkemesince yargılanmasına devam edildi. Foto: AA

2 EYLÜL ASKERİ DARBESİNDE MAHKÛM OLDU

12 Eylül 1980 yılında yapılan askerî darbenin ardından 3 gün sonra teslim olan Alparslan Türkeş, ilk başta Uzunada’da ardından da Ankara Askeri Dil Okulu’nda ve hastalandığı dönemde de Mevki Hastanesinde 4,5 sene hapis yattı. Bu zaman diliminde Türkeş ve 218 ülkücünün idamı talep edildi. Türkeş, 9 Nisan 1985 yılında tahliye olduktan sonra beraat etti.  1987 senesinde siyaset yapma yasağının kalkmasıyla birlikte Milliyetçi Çalışma Partisi (MÇP) olağanüstü kongresinde partinin Genel Başkanı seçilen Alparslan Türkeş, 1991’deki genel seçimlerde MÇP’nin IDP ve RP ile yaptığı seçim ittifakının ardından Yozgat milletvekili seçildi.  1992 yılında 12 Eylül’ün kapattığı partilerin yeniden açılabilmesine ilişkin değişikliğin arkasından MHP’nin son kurultay delegeleri, MHP’nin isim ve amblemini MÇP’nin kullanabilmesi yönünde karar aldı. Bu kapsamda 1992 yılında gerçekleştirilen MÇP’nin 4. Olağanüstü kurultayında partinin ismi MHP, amblemi ise üç hilal oldu.

Alparslan Türkeş, 4 Nisan 1997 yılında geçirdiği kalp krizinin ardından yaşama veda etti.

KORONAVİRÜS TEDBİRLERİ KAPSAMINDA BU YIL TÖREN DÜZENLENMEYECEK

MHP’nin kurucu genel başkanı merhum Alparslan Türkeş’in vefatının 23. yıl dönümünde, dünyayı ve Türkiye’yi etkisi altına alan koronavirüs (Kovid-19) pandemisi nedeniyle herhangi bir tören düzenlenmeyecek. MHP Genel Başkanı Devlet Bahçeli, Merhum Türkeş Bey’in yaktığı meşale sönmeyecek, yaptığı zamanlar üstü çağrısı asla silinmeyecektir" diyerek, Türkeş’in anısına bu yıl tören düzenlenmeyeceğini bildirdi.

DİĞER HABERLER
Milli iradeye darbe
Koronavirüs kapan doktora maaş kesintisi
Her 100 kişiden 1'inde korona var
40 ülkeye uçuşlar başlıyor
Şentop'un makam girişine Anayasa kitapçığı bırakıldı
CHP'li ve HDP'lilerin milletvekilliği neden düşürüldü?
İstanbul'da toplu ulaşımda yolcu kısıtlaması var mı?