ABD Başkanı Donald Trump'ın bölgeye yönelik askeri yığınağı sürerken, Cuma günü İstanbul'da yapılması planlanan ABD-İran temaslarında son dakika krizi yaşanıyor. Axios'un konuya yakın kaynaklara dayandırdığı habere göre, Tahran yönetimi daha önce varılan mutabakatlardan geri adım atarak görüşmelerin yeri ve formatı konusunda yeni koşullar öne sürdü. Diplomatik kaynaklar, İranlı yetkililerin görüşmelerin İstanbul yerine Umman'da yapılmasını talep ettiğini aktardı.
FORMAT DEĞİŞİKLİĞİ TALEBİNİN ARKASINDA 'FÜZE PROGRAMI' VAR
İran'ın talepleri sadece yer değişikliği ile sınırlı kalmadı. Tahran yönetimi, görüşmelerin Türkiye, Katar ve Mısır gibi bölge ülkelerinin "gözlemci" olarak katılacağı çok taraflı bir format yerine, sadece ABD ile yapılacak ikili bir formatta gerçekleşmesini istedi. Kaynaklar, İran'ın bölge ülkelerini masadan uzak tutarak görüşme gündemini yalnızca "nükleer meseleler" ile sınırlamak istediğini belirtiyor. Bu hamlenin temel nedeninin, diğer bölge ülkeleri için öncelikli tehdit sayılan balistik füze programı ve vekil güçler konusunun tartışılmasını engellemek olduğu ifade ediliyor.
KÖRFEZ'DE SICAK SAATLER: F-35, İRAN İHA'SINI DÜŞÜRDÜ
Diplomatik alanda bu pürüzler yaşanırken, Basra Körfezi'nde altı saat arayla gerçekleşen iki askeri olay gerilimi tehlikeli bir noktaya taşıdı. ABD'li yetkililerin "çok agresif" olarak nitelendirdiği ilk olayda, İran Devrim Muhafızları'na ait hızlı hücumbotlar, Hürmüz Boğazı yakınlarında ABD bayraklı ticari bir gemiye çıkma girişiminde bulundu. ABD Donanması'na ait bir destroyer ve Hava Kuvvetleri unsurlarının olay yerine intikal etmesi üzerine İran botlarının dağıldığı bildirildi.
Bu olaydan sadece saatler sonra, USS Lincoln uçak gemisine yaklaşan ve niyeti belirsiz olan bir İran insansız hava aracı (İHA), ABD'ye ait bir F-35 savaş uçağı tarafından vurularak düşürüldü. ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM), İran'ın uluslararası sulardaki tacizlerinin ve gereksiz saldırganlığının çatışma riskini artırdığı uyarısında bulundu.
BEYAZ SARAY: GÖRÜŞME TAKVİMİ İŞLİYOR
Sahadaki askeri gerilime ve diplomatik zorluklara rağmen Beyaz Saray, diyalog kapısını açık tutma kararlılığını sürdürüyor. Beyaz Saray Basın Sözcüsü Karoline Leavitt, görüşmelerin şu an için planlandığı gibi devam edeceğini belirterek, Başkan Trump'ın önceliğinin diplomasi olduğunu vurguladı. Ancak Leavitt, "tango için iki kişi gerekir" ifadesini kullanarak, tüm seçeneklerin masada olduğunun altını çizdi. Öte yandan ABD heyetine başkanlık etmesi beklenen Trump'ın elçisi Steve Witkoff'un İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu ile bir araya gelmesi, İran Dışişleri Bakanı Abbas Erakçi'nin ise Türk ve Katarlı mevkidaşlarıyla yoğun bir telefon diplomasisi yürütmesi dikkat çekti.
