ABD Ticaret Temsilciliği Ofisi (USTR), başlıca ticaret ortaklarından gerçekleştirilen ithalata yönelik geniş kapsamlı bir ek gümrük vergisi raporu hazırlayarak kamuoyuna sundu.
Zorla çalıştırma mekanizmalarıyla üretildiği değerlendirilen küresel ürünlerin ABD pazarına girişini engellemeyi amaçlayan yeni taslak plan, Washington’ın tedarik zincirleri üzerindeki denetimini en üst seviyeye çıkaracağını gösteriyor.
TRUMP YÖNETİMİNDEN HUKUKİ "MANEVRA": 301. MADDE DEVREDE
Ekonomi analistleri, Trump yönetiminin bu son hamlesini, daha önce mahkemeler tarafından iptal edilen ülke bazlı gümrük tarifelerini aşmak için geliştirilmiş stratejik bir hukuki adım olarak yorumluyor. Söz konusu ek vergi önerileri, 1974 Ticaret Yasası’nın meşhur 301. Maddesi kapsamında yürütülen çok katmanlı soruşturmaların hukuki zeminine dayandırılıyor.
ABD Ticaret Temsilcisi Jamieson Greer, konuya ilişkin yaptığı sert açıklamada şu ifadeleri kullandı:
"Zorla çalıştırma gibi insani sömürü mekanizmalarıyla üretilen ucuz malların küresel ticarette serbestçe dolaşması, kendi öz kaynaklarıyla üretim yapan Amerikalı çalışanlar ve yerli sanayimiz açısından kabul edilemez bir haksız rekabet doğurmaktadır. Washington olarak bu duruma artık müsamaha göstermeyeceğiz."
VERGİ DİLİMLERİ NASIL ŞEKİLLENECEK?
T24'ün haberine göre USTR tarafından hazırlanan öneride, hedef alınan 60 ekonomi, tedarik zinciri riskleri ve ikili ticaret hacimlerine göre iki farklı vergi kategorisine ayrıldı. Türkiye de listenin doğrudan etkilenecek aktörleri arasında yer alıyor:
%10,0 Oranında Ek Vergi Uygulanacaklar: Kanada, Meksika, Avrupa Birliği (AB) üye ülkeleri, Tayvan ve Birleşik Krallık.
%12,5 Oranında Ek Vergi Uygulanacaklar: Çin, Japonya, Güney Kore, Hindistan, Brezilya, İsviçre ve Türkiye.
MUAF TUTULACAK STRATEJİK VE TEMEL ÜRÜNLER
Hazırlanan taslak planda, ABD iç pazarındaki enflasyonist baskıyı ve arz krizini önlemek adına bazı kritik ürün grupları ek vergi tarifelerinden muaf tutuldu. Muafiyet listesinde öne çıkan kalemler şunlar:
Temel Gıda Ürünleri: Sığır eti, domates, muz, kahve ve portakal suyu.
Sanayi ve Enerji Girdileri: Halihazırda farklı gümrük rejimlerine ve spesifik vergilere tabi olan belirli metaller, yakıtlar ve endüstriyel kimyasallar.
YÜRÜRLÜK TAKVİMİ: BÜROKRASİ VE KAMUOYU SÜRECİ
Yeni ek vergilerin yarından itibaren hemen yürürlüğe girmesi beklenmiyor. Washington, uluslararası ticaret hukuku prosedürleri gereği geniş bir değerlendirme ve itiraz takvimi işletecek. Düzenlemenin nihai halini alarak yasalaşma süreci şu takvime göre ilerleyecek:
1.6 Temmuz 2026:Görüş Bildirimi.
Uluslararası şirketlerin, ithalatçıların ve muhatap devletlerin yazılı itiraz ve görüşlerini USTR'ye iletmesi için son gün.
2.7 Temmuz 2026:Duruşma Süreci.
ABD Ticaret Temsilciliği bünyesinde kamuya açık resmi dinleme ve savunma duruşmaları başlayacak.
3.Temmuz Sonu (Öngörülen):Nihai Karar.
İnceleme sürecinin tamamlanmasının ardından Başkan Donald Trump'ın imzasıyla tarifeler resmiyet kazanacak.
Ankara ve Brüksel başta olmak üzere, listede adı geçen başkentlerin ekonomi yönetimlerinin, DTÖ (Dünya Ticaret Örgütü) normlarına aykırı olduğu gerekçesiyle bu karara karşı diplomatik ve hukuki misilleme paketleri hazırlamaya başladığı belirtiliyor.
