Küresel tedarik zincirinde deprem yaratacak bir hamle Avrupa'dan geliyor. İngiliz Financial Times (FT) gazetesinin AB yetkililerine dayandırdığı habere göre, Brüksel yönetimi, kıta sanayisini Çin'in boğucu baskısından ve "ticareti silahlaştırma" politikasından kurtarmak için son derece radikal bir yasal düzenleme üzerinde çalışıyor.
Hedefte özellikle ucuz Çin ithalatı nedeniyle iflasın eşiğine gelen kimya ve endüstriyel makine sektörleri var.
%40 SINIRI GELİYOR: "TÜM YUMURTALARI AYNI SEPETE KOYMAK YASAK"
Hazırlanan yeni yasa tasarısı, şirketlerin dışa bağımlılığını yasal olarak sınırlandıracak kotalar getiriyor. Plana göre, Avrupalı bir şirket, ihtiyaç duyduğu kritik bir bileşenin en fazla yüzde 30 ila 40'ını tek bir tedarikçiden satın alabilecek. Geriye kalan bileşenlerin, tamamı aynı ülkeden olmamak şartıyla, en az üç farklı tedarikçiden sağlanması zorunlu tutulacak.
AB Ticaret Komiseri Maroš Šefčovič'in öncülük ettiği bu hamlenin temelinde, Avrupa'nın Çin'e karşı verdiği günlük 1 milyar Euro'luk devasa dış ticaret açığını kapatmak ve Çin'in ihracat kısıtlamalarına karşı Avrupa sanayisini koruma altına almak yatıyor. Hatırlanacağı üzere, geçtiğimiz yıl Pekin'in nadir toprak elementleri ve mıknatıslara getirdiği ihracat kısıtlamaları nedeniyle Avrupa'daki bazı otomobil üretim bantları durmak zorunda kalmıştı.
"İKİ YIL BEKLERSEK KOCA BİR SEKTÖRÜ KAYBEDERİZ"
Avrupa Komisyonu, Çin'in kimyasal madde ve makine ihracatına ağır cezai gümrük vergileri (ilave tarifeler) uygulamaya da hazırlanıyor. FT'ye konuşan üst düzey bir Avrupalı yetkili, mevcut anti-damping (haksız rekabeti önleme) soruşturmalarının Dünya Ticaret Örgütü kuralları gereği iki yıla kadar uzayabildiğini belirterek durumun aciliyetini şu sözlerle özetledi:
"Bu kadar vaktimiz de, insan kaynağımız da yok. Çinli şirketler çok düşük maliyetlerle çalıştıkları için bu vergileri kolayca absorbe edip kâr etmeye devam edebiliyorlar. Kimya sektörü şu an kırılma noktasında. İki yıl beklerseniz, koca bir sektörü tamamen kaybedebilirsiniz."
SADECE ÇİN DEĞİL: ABD VE KATAR'A DA 'HELYUM' ÖNLEMİ
Yeni kuralların sadece Çin'i değil, tedarik zincirinde tekel oluşturan diğer ülkeleri de kapsayacağı belirtiliyor. Örneğin; ABD ve Katar'dan alınan helyum ile Demokratik Kongo Cumhuriyeti ve Endonezya'dan ithal edilen kobalt gibi kritik hammaddelerde de Avrupalı şirketlerin alternatif pazarlara yönelmesi mecburi kılınacak. AB, bu çeşitliliği sağlamak için 70'ten fazla ülkeyle sahip olduğu serbest ticaret anlaşması ağını kullanmayı planlıyor.
ÇİN'DEN İLK TEPKİ: "ADİL REKABET MASKESİ ALTINDA KORUMACILIK"
Avrupa Komisyonu'nun Çin odaklı bu planı 29 Mayıs'ta düzenlenecek özel toplantıda masaya yatırması ve Haziran sonundaki AB Liderler Zirvesi'nde onaylanması beklenirken, Pekin'den yanıt gecikmedi. Çin hükümeti yetkilileri, sanayi politikalarının abartıldığını öne sürerek, Avrupa Birliği'ni "adil rekabet maskesi altında korumacılık (protectionism) peşinde koşmakla" suçladı.
