İkinci kez seçildikten sonra tüm dünyayı şaşkına çeviren fütursuz tutumlarıyla dikkat çeken ABD Başkanı Trump, Grönland'a yönelik açıklamalarıyla NATO'nun sonunu getirecek bir fitili tutuşturdu. Batı savunma ittifakının kurucu üyelerinden Danimarka’ya bağlı adanın ABD'ye ait olması gerektiğini söyleyen “Çılgın Başkan”, bunun için adayı satın almayı tercih edeceğini ama gerekirse işgal için askeri güç kullanmaktan kaçınmayacağını defalarca tekrarladı.
AVRUPA İLK MESAJI TATBİKATLA VERDİ
ABD tehdidi karşısında Avrupa ülkeleri ayağa kalktı. Ada'da askeri tatbikat düzenlenerek kararlılık mesajı verildi. Avrupa'dan gelen güçlü direnç karşısında Trump, DAVOS'ta geri adım attı. NATO Genel Sekreteri Rutte ile uzun bir görüşme yaptıktan sonra içeriğini açıklamadığı bir anlaşmada uzlaştıklarını, askeri müdahalenin olmayacağını söyledi. Ancak bu 'U' dönüşüne rağmen AB Parlamentosu ABD ile Temmuz'da imzalanan ticaret anlaşmasını askıya aldı.
DAVOS’TA GAZZE İMZALARI
ABD Başkanı Trump, Davos’ta Gazze Barış Kurulu için imza töreni düzenledi. Macaristan hariç AB ülkelerinin katılmadığı kurulda Türkiye’yi Dışişleri Bakanı Hakan Fidan temsil etti. Törende konuşan Trump 'Bugün dünya benim sayemde daha zengin, daha barışçıl' dedi.
59 ÜLKE İMZA ATTI
GAZZE BARIŞ KURULU RESMEN KURULDU
Trump’ın Gazze için önerdiği Barış Kurulu’nun imzaları Davos’ta atıldı. Törene Türkiye adına Dışişleri Bakanı Hakan Fidan katıldı ve Barış Kurulu anlaşmasını imzaladı. Trump, “Dünyanın en büyük liderleri bu kurul bünyesinde toplandı. Gazze’de başarılı olduktan sonra başka alanlara da yayılabiliriz” dedi.
Gazze’de ateşkesin ikinci aşaması kapsamında kurulan ancak daha sonra çok daha geniş bir alanda çalışmalar yapacağı anlaşılan Barış Kurulu’nun 56. Dünya Ekonomi Forumu (WEF) kapsamındaki imza töreni dün yapıldı. ABD Başkanı Donald Trump törende yaptığı konuşmada, Gazze Barış Kurulunda 59 ülkenin yer aldığını belirterek, “59 ülke Orta Doğu’da barış sürecine dahil oldu. Çoğu Orta Doğu’da değil, Orta Doğu’ya yakınlar ama orada değiller.” diye konuştu. Trump, bu Kurulun, şimdiye kadar oluşturulmuş en etkili kurumlardan biri olma şansına sahip olduğuna işaret etti. Hemen hemen her ülkenin bu kurulun bir parçası olmak istediğini vurgulayan Trump, bu kurul içerisinde dünyanın en iyi liderlerinin yer aldığını belirtti. ABD Başkanı, “Gazze’de başarılı olduğumuz sürece başka konulara da geçebiliriz ve Gazze’de çok başarılı olacağız.” dedi. Trump’ın Orta Doğu Özel Temsilcisi Steve Witkoff da konuşmasında, Gazze’de varılan ateşkes anlaşmasına katkıları dolayısıyla Dışişleri Bakanı Hakan Fidan ve Milli İstihbarat Teşkilatı (MİT) Başkanı İbrahim Kalın’a teşekkür etti. Dışişleri Bakanı Fidan ise, “Somut konular hayata geçtikçe gerek insani yardımlar konusunda gerek diğer hususlarda Barış Kurulunun daha kıymetli hal alacağını düşünüyorum.” dedi.
Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın özellikle Gazze’de olan katliamın ve soykırımın durdurulması için var gücüyle çalıştığını belirten Fidan, “Aslında Barış Kurulu, birçok ülkenin bir araya gelerek farklı görüşlerini gerçekten uyumlaştırmaya çalıştığı bir yer. Şimdi alanda olan kavganın, biz artık müzakere masasına taşındığına şahit oluyoruz.” dedi. ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio da, Gazze Barış Kurulu’nun bir “eylem kurulu” ve öncelikli odak noktasının da “Gazze’deki barış anlaşmasının kalıcı olmasını sağlamak” olduğunu vurguladı. Trump’ın damadı Jared Kushner ise, Gazze’de ateşkesi sağlayan anlaşmanın üzerinden 100 günü aşkın süre geçtiğini, son aylarda mümkün olandan daha fazla ilerleme sağlandığını söyledi. Kushner, “İsrail, Türkiye, Katar, Suudi Arabistan Mısır ve Birleşik Arap Emirlikleri’yle (BAE) birlikte çalıştık. Bunun gerçekleşmesi için herkes birlikte çalıştı.” ifadelerini kullandı.
KİMLER KATILIYOR?
Reuters haber ajansına konuşan ABD’li bir yetkili, kurula davet edilen yaklaşık 50 dünya liderinden yaklaşık 35’inin katılma taahhüdü verdiğini söyledi.
Şimdiye kadar Trump’ın teklifini kabul ettiğini duyuran dünya liderleri şunlar:
- Binyamin Netanyahu - İsrail Başbakanı
- Abdülfettah es-Sisi - Mısır Cumhurbaşkanı
- İlham Aliyev - Azerbaycan Cumhurbaşkanı
- Nikol Paşinyan - Ermenistan Başbakanı
- Viktor Orban - Macaristan Başbakanı
- Aleksandr Lukaşenko - Belarus Devlet Başkanı
- 6. Muhammed - Fas Kralı
- Muhammed bin Zayid El Nahyan - BAE Devlet Başkanı
- Prabowo Subianto - Endonezya Cumhurbaşkanı
- To Lam - Vietnam Komünist Partisi Genel Sekreteri
- Kasım Cömert Tokayev - Kazakistan Cumhurbaşkanı
- Şevket Mirziyoyev - Özbekistan Cumhurbaşkanı
- Javier Milei - Arjantin Devlet Başkanı
KATILMAYANLAR KİMLER?
Slovenya Başbakanı Robert Golob, “uluslararası düzene tehlikeli şekilde müdahale ettiği” gerekçesiyle Trump’ın daveti reddettiğini söyledi. İngiltere Dışişleri Bakanı Yvette Cooper, Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin’in katılımından dolayı çekinceleri olduğunu ve Londra’nın anlaşmaya şimdilik imza atmayacağını açıkladı. Trump, Rusya’nın da davetini kabul ettiğini söyledi. Ancak Moskova davetin halen değerlendirildiğini kaydetti. Vatikan’dan da davetin değerlendirildiği açıklaması geldi. Norveç kurula katılmayacağını duyurdu.
TÜRKİYE NASIL TEMSİL EDİLECEK?
Liderlerden oluşan Barış Kurulu için Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’a davet gitti. 21 Ocak’ta TBMM’de gazetecilerin kurula katılım ile ilgili sorusunu yanıtlayan Erdoğan, “(Dışişleri Bakanı) Hakan Bey katılacak” ifadelerini kullandı. Davos’taki törende Cumhurbaşkanı Erdoğan’ı Fidan temsil etti. 21 Ocak’ta Türkiye, Mısır, Ürdün, Endonezya, Pakistan, Katar, Suudi Arabistan ve Birleşik Arap Emirlikleri ile ortak bir açıklamayla Barış Kurulu’na katılacağını duyurdu. Bundan sonraki toplantılara Cumhurbaşkanı Erdoğan mı yoksa Fidan’ın mı katılacağı netlik kazanmadı.
