Birleşik Arap Emirlikleri’nin, İran’la savaş sonrası gerilimi azaltmak ve ilişkileri yeniden başlatmak amacıyla Tahran için milyarlarca dolarlık bir finansal açılım üzerinde anlaştığı öne sürüldü.
Uluslararası haber ajansına konuşan dört kaynak, BAE’nin İran’a yönelik milyarlarca dolarlık kaynağın serbest bırakılmasını kabul ettiğini söyledi. Haberde, bu adımın ABD ile İran arasında savaşı sona erdirmeye dönük daha geniş müzakerelerin son aşamasına denk geldiği belirtildi.
Trump duyurdu: İran ile anlaşma hafta sonu Avrupa’da imzalanabilir
10 MİLYAR İLA 20 MİLYAR DOLAR İDDİASI
Habere göre iki bölgesel kaynak, BAE’nin İran için toplam 10 milyar doları serbest bırakmayı kabul ettiğini, bu tutarın 3 milyar dolardan fazlasının halihazırda kullanıma açıldığını aktardı.
Düzenlemeye ilişkin bilgi sahibi iki ayrı kaynak ise toplam tutarın 20 milyar dolara kadar çıkabileceğini belirtti.
Aynı kaynaklara göre bu adım, İran’ın BAE’ye yönelik füze ve insansız hava aracı saldırılarını durdurması karşılığında gündeme geldi.
İLK 3 MİLYAR DOLARIN AKTARILDIĞI ÖNE SÜRÜLDÜ
Kaynaklardan biri, düzenleme kapsamında 3 milyar dolarlık ilk bölümün kullanıma açıldığını söyledi.
Ancak söz konusu paranın BAE’ye mi ait olduğu, yoksa BAE bankacılık sisteminde ya da başka ülkelerde uzun süredir bloke edilmiş İran hesaplarından mı kaynaklandığı netleştirilemedi.
Haberde, Dubai’nin uzun süredir İran bağlantılı ticari ve finansal ağlar açısından önemli bir merkez olduğuna dikkat çekildi.
BAE DIŞİŞLERİ BAKANLIĞI YALANLADI
BAE Dışişleri Bakanlığı ise iddiaları sert şekilde reddetti.
Bakanlık açıklamasında, 3 milyar dolarlık transfer iddiaları dahil olmak üzere para aktarımına ilişkin haberlerin “tamamen yanlış ve dayanaksız” olduğu belirtildi.
Açıklamada, BAE üzerinden herhangi bir dondurulmuş İran fonunun serbest bırakılmadığı, transfer edilmediği ya da bu yönde bir kolaylaştırma sağlanmadığı savunuldu.
“BÖLGESEL GERİLİMİ AZALTMA” VURGUSU
Haberde, BAE tarafına daha önce yöneltilen soruya bir yetkilinin ülkenin bölgede gerilimi azaltmaya ve kalıcı barışı desteklemeye odaklandığı yanıtını verdiği aktarıldı.
BAE yetkilisi, ülkenin dış politikasının bölgesel gerilimi düşürmek, istikrarı artırmak ve bölge halklarını çatışmanın etkilerinden korumak üzerine kurulu olduğunu belirtti.
İRAN’IN BAE’YE SON DOĞRUDAN SALDIRISI MAYISTA OLMUŞTU
Haberde, İran’ın BAE’ye bilinen son doğrudan saldırısının 4 Mayıs’ta Fujairah Limanı’na yönelik olduğu hatırlatıldı.
Savaş boyunca İran saldırılarının Dubai’de otellerin boşalmasına, bazı yabancıların ülkeden ayrılmasına ve BAE’nin güvenli iş merkezi imajının sarsılmasına yol açtığı belirtildi.
Kaynaklardan biri, finansal düzenlemenin hem İran’ın “savaş zararları için tazminat aldığı” iddiasında bulunmasına hem de Washington’ın “doğrudan ödeme yapmadığı” çizgisini korumasına imkan verebileceğini söyledi.
EKONOMİK VE İSTİHBARİ İLİŞKİLER YENİDEN KURULABİLİR
Düzenlemeye ilişkin bilgi sahibi bir kaynağa göre, olası para serbest bırakma adımı yalnızca finansal bir işlemle sınırlı olmayacak.
Kaynak, bunun karşılığında İran’ın BAE’ye yönelik saldırıları durdurmasının yanı sıra iki ülke arasında ekonomik işbirliği ve istihbarat paylaşımı dahil ilişkilerin yeniden inşa edilmesinin hedeflendiğini aktardı.
Aynı kaynak, İran’ın en az iki Körfez ülkesiyle benzer düzenlemeler için temas kurduğunu da öne sürdü.
GÖRÜŞMELER DEVRİM MUHAFIZLARI ZİYARETİYLE HIZLANDI
Haberde, görüşmelerin birkaç hafta önce başladığı ancak İran Devrim Muhafızları yetkililerinin geçen hafta Abu Dabi’ye giderek BAE Ulusal Güvenlik Danışmanı ve Abu Dabi Emir Yardımcısı Şeyh Tahnun bin Zayed Al Nahyan ile görüşmesinin ardından hız kazandığı belirtildi.
Bu ziyaretin ardından BAE yetkililerinin de mekanizmanın ayrıntılarını görüşmek üzere Tahran’a gittiği ifade edildi.
WASHİNGTON’DAN TEMKİNLİ MESAJ
ABD yönetimi ise İran’a ekonomik faydaların ancak yükümlülüklerini yerine getirmesi halinde sağlanacağı mesajını verdi.
ABD Başkan Yardımcısı JD Vance, İran’a yalnızca ABD ile bir anlaşmayı imzaladığı ya da bir toplantıya katıldığı için fon sağlanmayacağını söyledi.
Vance, potansiyel anlaşmanın ekonomik faydaların İran’ın yükümlülüklerini yerine getirmesine bağlı olacak şekilde yapılandırıldığını belirtti.
SAVAŞIN BİTİRİLMESİNE YÖNELİK MÜZAKERELERLE BAĞLANTILI
BAE-İran hattındaki iddialar, Washington ile Tahran arasında savaşı sona erdirmeye yönelik görüşmelerin kritik aşamaya geldiği bir dönemde gündeme geldi.
Diplomatik kaynaklara göre daha geniş müzakerelerde, ABD yaptırımları nedeniyle yabancı bankalarda dondurulan İran petrol gelirlerinin serbest bırakılması da masadaki başlıklardan biri.
Bu nedenle BAE üzerinden gündeme geldiği öne sürülen finansal düzenleme, yalnızca iki ülke ilişkileri açısından değil, ABD-İran hattındaki daha geniş diplomatik pazarlıklar açısından da önemli görülüyor.
Trump, İran Dışişleri Bakanı’nın mesajını paylaştı: Anlaşmaya hiç bu kadar yakın olmamıştık
HÜRMÜZ BOĞAZI VE DONMUŞ VARLIKLAR BAŞLIĞI
Haberde, İran’ın dondurulmuş varlıklarının serbest bırakılmasının Hürmüz Boğazı’ndan güvenli geçişin sağlanmasıyla doğrudan bağlantılı görüldüğü belirtildi.
Daha önce İranlı bir kaynak, ABD’nin Katar ve diğer yabancı bankalarda tutulan İran varlıklarının serbest bırakılmasını kabul ettiğini öne sürmüş, ancak bu iddia ABD’li bir yetkili tarafından reddedilmişti.
BAE üzerinden gündeme gelen son iddia da benzer şekilde hem finansal hem de güvenlik boyutu olan daha geniş bir pazarlığın parçası olarak değerlendiriliyor.
ABU DABİ İDDİALARI REDDETSE DE DİPLOMATİK TRAFİK DİKKAT ÇEKİYOR
BAE Dışişleri Bakanlığı para transferi iddialarını açık şekilde reddederken, bölgede savaş sonrası diplomatik temasların hızlandığı görülüyor.
Kaynakların aktardığı bilgiler, İran ile Körfez ülkeleri arasında güvenlik, ticaret, finans ve enerji hatları üzerinden yeni bir denge arayışının sürdüğüne işaret ediyor.
BAE’nin resmi yalanlaması nedeniyle para transferi iddiaları doğrulanmış değil. Ancak haber, ABD-İran müzakereleri, Hürmüz Boğazı, donmuş İran varlıkları ve Körfez güvenliği başlıklarının aynı anda masada olduğunu gösteren yeni bir gelişme olarak öne çıktı.
