ABC News’in ismini açıklamak istemeyen ABD’li yetkililere dayandırdığı haberinde, Washington yönetiminin İran’a yönelik olası askeri seçenekleri değerlendirdiği belirtildi.
Haberde, 6 Şubat’ta Umman’da gerçekleştirilen dolaylı ABD-İran görüşmelerine de katılan CENTCOM Komutanı Brad Cooper’ın, Başkan Trump’a İran’a yönelik olası saldırı planlarına ilişkin brifing verdiği ileri sürüldü. Söz konusu toplantıya ABD Genelkurmay Başkanı General Dan Caine’in de katıldığı iddia edildi.
“İSRAİL BAŞLATMALI” GÖRÜŞÜ
Haberde ayrıca, çok sayıda Cumhuriyetçi Parti üyesi ile yönetimden bazı yetkililerin son günlerde yaptıkları özel görüşmelerde, İran’a yönelik olası bir saldırının ABD yerine İsrail tarafından başlatılması gerektiğini savunduğu aktarıldı.
ABD-İsrail ortaklığında bir askeri harekat ihtimalinin de seçenekler arasında bulunduğu, ABD’nin bölgeye konuşlandırdığı gemi ve savaş uçaklarının İran’ı vurabilecek menzil içinde olduğu öne sürüldü.
SINIRLI VE GENİŞ KAPSAMLI OPERASYON SENARYOLARI
Haberde, Tahran yönetimini talepleri kabul etmeye zorlamak amacıyla balistik füze fırlatma sistemleri ile nükleer tesisleri hedef alan sınırlı bir saldırının Trump’ın değerlendirdiği seçeneklerden biri olduğu iddia edildi.
Buna karşılık, “rejimi devirmeyi” amaçlayan daha uzun süreli ve kapsamlı bir harekatın başlatılması halinde, İran’ın hava savunma kapasitesinin daha da zayıflayabileceği kaydedildi.
İRAN-ABD MÜZAKERE SÜRECİ
İran ile ABD arasındaki nükleer müzakereler, İsrail ve ABD’nin Haziran 2025’te İran’a yönelik saldırıları sonrasında kesintiye uğramıştı. Süreç, başta Türkiye olmak üzere bölge ülkelerinin girişimleri ve Umman’ın arabuluculuğunda yeniden canlandırıldı.
ABD’nin askeri tehditleri ve bölgedeki askeri varlığı sürerken, taraflar 6 Şubat’ta Umman’da dolaylı müzakereler için bir araya geldi ve temasların sürdürülmesi konusunda mutabakata vardı. İkinci tur görüşmeler 17 Şubat’ta Cenevre’de gerçekleştirildi. Taraflar, ilerleme kaydedildiğini bildirerek 26 Şubat’ta yeniden Cenevre’de buluşma konusunda anlaşmaya vardı.
TARAFLARIN TALEPLERİ
İran, nükleer programını atom bombası üretimini engelleyecek sınırlamalar çerçevesinde sürdürme karşılığında yaptırımların kaldırılmasını talep ediyor.
ABD ise İran’ın uranyum zenginleştirme faaliyetlerini tamamen durdurmasını ve elindeki yüksek düzeyde zenginleştirilmiş uranyum stokunu ülke dışına çıkarmasını istiyor.
Müzakerelerde, zenginleştirme oranının hangi seviyede sınırlandırılacağı, yüzde 60 düzeyinde zenginleştirilmiş yaklaşık 440 kilogram uranyum stokunun durumu ile yaptırımların kaldırılma takvimi ve doğrulama mekanizmalarının ele alındığı belirtiliyor.
