Çin’de yolsuzluk soruşturmaları kapsamında iki eski savunma bakanı hakkında dikkat çeken bir karar verildi. Çin devlet ajansı Xinhua’nın duyurusuna göre eski Savunma Bakanları Wei Fenghe ve Li Shangfu, askeri mahkeme tarafından yolsuzluk suçlamalarıyla iki yıl ertelemeli idam cezasına çarptırıldı.
Mahkeme kararına göre Wei Fenghe rüşvet almakla, Li Shangfu ise hem rüşvet almak hem de rüşvet vermekle suçlu bulundu. Her iki ismin de siyasi haklarından ömür boyu mahrum bırakılmasına ve tüm kişisel mal varlıklarına el konulmasına hükmedildi.
CEZALAR MÜEBBET HAPSE ÇEVRİLEBİLİR
Çin hukukunda “iki yıl ertelemeli idam cezası”, cezanın hemen infaz edilmediği anlamına geliyor. Bu tür cezalar, iki yıllık erteleme süresi içinde yeni bir suç işlenmemesi halinde çoğu zaman müebbet hapse çevriliyor. Xinhua’nın aktardığı mahkeme kararına göre bu dosyada cezaların müebbete çevrilmesi halinde ayrıca indirim veya şartlı tahliye yolu kapalı olacak.
Bu yönüyle karar, iki eski bakan için fiilen ömür boyu cezaevi anlamına gelebilecek ağır bir hüküm olarak değerlendiriliyor.
İKİSİ DE 2024’TE PARTİDEN İHRAÇ EDİLMİŞTİ
Wei Fenghe ve Li Shangfu, 2024 yılında Çin Komünist Partisi’nden “ciddi disiplin ihlalleri” gerekçesiyle ihraç edilmişti. Çin siyasetinde bu ifade, çoğu zaman yolsuzluk ve rüşvet soruşturmaları için kullanılıyor.
Wei Fenghe, 2018-2023 yılları arasında Çin Savunma Bakanı olarak görev yapmıştı. Li Shangfu ise 2023’te savunma bakanlığına getirilmiş, ancak aynı yıl içinde kamuoyu önünden kaybolmasının ardından görevden alınmıştı.
Xİ JİNPİNG’İN ASKERİ YOLSUZLUK OPERASYONU GENİŞLİYOR
Karar, Çin Devlet Başkanı Şi Cinping’in uzun süredir yürüttüğü yolsuzlukla mücadele kampanyasının ordu içindeki en üst düzey sonuçlarından biri olarak görülüyor. Reuters ve AP, son kararları Halk Kurtuluş Ordusu içindeki geniş çaplı tasfiye sürecinin yeni halkası olarak değerlendirdi.
İki eski bakan da Çin ordusunun en güçlü organlarından biri olan Merkezi Askeri Komisyon’da görev yapmıştı. Li Shangfu’nun geçmişte silah tedarik sistemi ve füze birlikleriyle bağlantılı görevlerde bulunması, soruşturmaların özellikle askeri tedarik ve savunma sanayisi alanındaki yolsuzluk iddialarına yoğunlaştığı yorumlarını güçlendirdi.
DÜNYA BASININDA “MAO DÖNEMİNDEN BU YANA EN SERT TASFİYE” YORUMU
Karar dünya basınında geniş yankı buldu. AP, iki eski bakanın cezalandırılmasını Şi Cinping’in üst düzey yetkilileri hedef alan tasfiye kampanyasının devamı olarak değerlendirdi. Reuters ise kararın, son yıllarda özellikle Çin ordusunun roket kuvvetleri ve savunma tedarik yapısını hedef alan yolsuzluk soruşturmalarıyla bağlantılı olduğuna dikkat çekti.
İspanyol El Pais gazetesi ise cezaları, Çin ordusunda Mao Zedong döneminden bu yana görülmemiş ölçekte bir tasfiye sürecinin parçası olarak yorumladı. Haberde, resmi makamların deliller hakkında sınırlı bilgi verdiği, bu nedenle soruşturmaların perde arkasına ilişkin belirsizliklerin sürdüğü belirtildi.
ÇİN ORDUSUNDA SARSINTI YARATABİLECEK KARAR
Karar, Çin ordusunun modernizasyon süreci ve komuta yapısı açısından da dikkatle izleniyor. Reuters’ın aktardığı değerlendirmelerde, askeri liderlikteki yolsuzluk soruşturmalarının ordunun komuta yapısı ve operasyonel hazırlığı üzerinde etkileri olabileceği belirtildi.
Pekin yönetimi ise kararları yolsuzlukla mücadele ve disiplinin güçlendirilmesi çerçevesinde sunuyor. Çin devlet medyasına göre mahkeme, iki eski bakanın görevlerini kişisel çıkar için kullandığını ve rüşvet suçlarından mahkum edildiğini duyurdu.
İKİ ESKİ BAKANIN SİYASİ KARİYERİ TAMAMEN SONA ERDİ
Wei Fenghe ve Li Shangfu hakkındaki kararlarla birlikte iki ismin siyasi ve askeri kariyeri tamamen sona ermiş oldu. Mahkeme hükümleri, yalnızca hapis veya idam cezası tehdidiyle sınırlı kalmadı; iki eski bakanın siyasi hakları ömür boyu ellerinden alındı ve tüm kişisel servetlerine el konulmasına karar verildi.
Çin’de iki eski savunma bakanına aynı gün verilen bu ağır cezalar, Şi Cinping yönetiminin ordu içindeki yolsuzluk dosyalarını kapatmak yerine daha da derinleştirdiğini gösteren en çarpıcı gelişmelerden biri olarak kayıtlara geçti.
