Booking.com’da işgal altındaki Batı Şeria’daki yasa dışı İsrail yerleşimlerinde yer alan 41 konaklama ilanının bulunduğu ortaya çıktı. Edinilen bilgiye göre, Neve Daniel yerleşiminde kiralanan bir mülkün Filistinli Muhammed el-Sbeih’in ailesinden el konulan arazi üzerinde bulunduğu anlaşıldı. BM Filistin Özel Raportörü Francesca Albanese ise Booking.com ve Airbnb’ye tepki göstererek, “Hâlâ çalınmış Filistin mülklerinden kâr ediyorlarsa, bunun nedeni çok fazla kişinin hâlâ onları kullanmasıdır. Şimdi kullanmayı bırakın ve nedenini söyleyin” çağrısı yaptı.
The Guardian, işgal altındaki Batı Şeria’da Filistinlilerden el konulan araziler üzerinde kurulan yasa dışı İsrail yerleşimlerinde bulunan konaklama ilanlarını gündeme taşıdı.
Haberde, Beytüllahim’in güneyindeki tepelerde ailesine ait tarım arazisinin İsrail yerleşimi Neve Daniel’e dönüştürüldüğünü anlatan Muhammed el-Sbeih’in hikâyesine yer verildi. Sbeih ailesinin üç kuşak boyunca bu arazide buğday ve arpa yetiştirdiği, ancak bugün aynı bölgede yer alan bir mülkün Booking.com üzerinden “manzaralı çevresi” ve “teraslı bahçesi” ile kiraya sunulduğu aktarıldı.
41 İLAN YASA DIŞI YERLEŞİMLERDE
ABD merkezli kurumsal hesap verebilirlik grubu Ekō’nun raporuna göre Booking.com’da, işgal altındaki Batı Şeria’da 14 yasa dışı İsrail yerleşiminde toplam 41 konaklama ilanı bulunuyor. İlanların Ürdün Vadisi, Ölü Deniz çevresi, Doğu Kudüs çevresindeki yerleşim halkası ve Kudüs’ün Eski Şehir bölgesindeki bazı noktalarda yoğunlaştığı belirtildi.
The Guardian’ın haberinde, İsrail yerleşimlerinin işgal altındaki topraklara sivil nüfus taşınması anlamına geldiği, bunun da Dördüncü Cenevre Sözleşmesi’ne aykırı olduğu vurgulandı. Roma Statüsü’nün de bu tür yerleşim politikalarını savaş suçu kapsamında değerlendirdiği hatırlatıldı.
BOOKING.COM HAKKINDA HOLLANDA’DA ŞİKÂYET
Booking.com’un ana operasyon merkezinin Hollanda’da bulunduğu, şirket hakkında Avrupa Hukuki Destek Merkezi tarafından Hollanda savcılığına yapılan suç duyurusunun inceleme altında olduğu belirtildi.
Şikâyette, yasa dışı yerleşimlerle bağlantılı rezervasyonlardan elde edilen gelirlerin Hollanda hukuku bakımından kara para aklama kapsamında değerlendirilebileceği savunuluyor.
The Guardian’ın haberinde ayrıca, Uluslararası Adalet Divanı’nın Temmuz 2024’te verdiği danışma görüşünde İsrail’in Filistin topraklarındaki yerleşimlerinin hukuka aykırı olduğunu teyit ettiği ve devletler ile kuruluşların bu yerleşimlerin meşruiyetini tanımama yükümlülüğüne dikkat çektiği aktarıldı.
AIRBNB DE TEPKİLERİN HEDEFİNDE
Haberde, Airbnb’nin de işgal altındaki bölgelerde konaklama ilanları yayımladığı belirtildi. Airbnb’nin 2018’de yerleşimlerdeki kiralık mülkleri platformdan kaldıracağını açıkladığı, ancak hukuki itirazların ardından bu karardan geri adım attığı hatırlatıldı.
Booking.com ise açıklamasında, “herkesin dünyayı deneyimlemesini kolaylaştırma” misyonuna sahip olduklarını belirterek, nerelere seyahat edilip edilmeyeceğine karar vermenin kendi rolleri olmadığını savundu. Şirket, tartışmalı ve çatışmadan etkilenen bölgelerde insan hakları politikalarını izlediklerini belirtti.
ALBANESE’DEN SERT TEPKİ: “KULLANMAYI BIRAKIN”
The Guardian’ın haberinin ardından BM Filistin Özel Raportörü Francesca Albanese, sosyal medya hesabından Booking.com ve Airbnb’ye tepki gösterdi.
Albanese, ABD’nin kendisine yaptırım uygulamasının gerekçelerinden birinin şirketlerin Filistin topraklarındaki işgalle bağlantılı faaliyetlerini ifşa etmesi olduğunu hatırlatarak şu çağrıyı yaptı:
“ABD, kurumsal suç ortaklığını ifşa ettiğim için bana yaptırım uyguladığında insanların harekete geçeceğine güvenmiştim. Aradan neredeyse bir yıl geçmesine rağmen Booking.com ve Airbnb hâlâ çalınmış Filistin mülklerinden kâr ediyorsa, bunun nedeni çok fazla kişinin hâlâ onları kullanmasıdır. Şimdi kullanmayı bırakın ve nedenini söyleyin.”
When the US sanctioned me for exposing corporate complicity, I trusted people would act. If after nearly a year @bookingcom & @Airbnb still profit from stolen Palestinian property, it’s because too many still use them.
— Francesca Albanese, UN Special Rapporteur oPt (@FranceskAlbs) May 15, 2026
Stop using them now & tell them why.https://t.co/VAgI9fYzTn
“10 DOLAR ÇALMAK DA 1 MİLYON DOLAR ÇALMAK GİBİDİR”
Haberde arazisi elinden alınan Muhammed el-Sbeih’in sözleri de dikkat çekti. Sbeih, ailesinin 1982’den bu yana İsrail mahkemelerinde arazi mücadelesi verdiğini, ancak sonuç alamadığını söyledi.
Sbeih, Booking.com’daki kiralık mülkün ailesinin arazisi üzerinde olduğunu öğrendiğinde ağladığını belirterek, “Orada çocuklarımın ve torunlarımın olması gerekirdi. Orası onların olmalıydı” dedi.
Sbeih, büyük şirketlerin bu tür faaliyetleri küçük bir mesele gibi görmemesi gerektiğini belirterek, “10 dolar çalmak da 1 milyon dolar çalmak gibidir; aynı şekilde yargılanmalıdır” ifadelerini kullandı.
YASA DIŞI YERLEŞİMLERDE TURİZM TARTIŞMASI BÜYÜYOR
The Guardian’ın haberi ve Albanese’nin çağrısı, İsrail’in işgal altındaki Filistin topraklarında kurduğu yerleşimlerin yalnızca siyasi ve askeri değil, ekonomik ve turistik faaliyetler üzerinden de desteklendiği tartışmasını yeniden gündeme taşıdı.
Filistin hakları savunucuları, küresel platformların bu ilanları yayımlayarak işgal altındaki topraklarda kurulan yerleşim ekonomisine katkı sunduğunu savunuyor. Albanese’nin çağrısı ise bu kez sorumluluğu yalnızca şirketlere değil, bu platformları kullanmayı sürdüren tüketicilere de yöneltti.
