Güney Kore'de faaliyet gösteren dünyaca ünlü kahve zinciri Starbucks, yapay zeka tarafından hazırlanan bir reklam kampanyası nedeniyle ülke tarihinin en büyük marka krizlerinden birini yaşıyor.
Paslanmaz çelik termos serisini tanıtmak amacıyla planlanan iletişim çalışması, toplumsal hafızadaki derin yaraları tetikleyerek infiale yol açtı.
Pazarlama ekibinin yeterli insan denetimi sağlamadan onayladığı reklam sloganı, şirketi adeta bir tarih sınıfı açmak zorunda bıraktı.
18 MAYIS, GWANGJU KATLİAMINI AKILLARA GETİRDİ
Şirketin yeni termos modellerini tanıtmak için 18 Mayıs gününü 'Tank Day' olarak belirlemesi, krizin fitilini ateşleyen ilk hamle oldu.
Starbucks Kore pazarlama ekibinin gözden kaçırdığı bu tarih, Güney Kore halkı için sıradan bir gün değil, askeri yönetime karşı düzenlenen protestolarda yüzlerce sivilin can verdiği 18 Mayıs Gwangju Demokrasi Hareketi'nin yıl dönümü olarak biliniyor.
Ülkenin demokratikleşme sürecindeki en acı dönemlerden biri olan bu tarihi sembol, ürün tanıtımıyla birleşince halkın tepkisini çekti.
REKLAM SLOGANI, İŞKENCE ÖLÜMÜNÜ YENİDEN CANLANDIRDI
Toplumsal öfkeyi büyüten asıl gelişme ise sadece tarih seçimi ile sınırlı kalmadı.
Kampanyada kullanılan "Tak on the table!" (Masaya tak diye koy!) ifadesi, Güney Kore siyasi tarihinde çok daha karanlık bir dönemi simgeliyor.
Bu slogan, 1987 yılında emniyet sorgusunda gördüğü ağır işkenceler neticesinde yaşamını yitiren üniversite öğrencisi Park Jong-chol'un ölümünü gizlemek amacıyla dönemin yetkililerince yapılan resmi açıklamayı akıllara getirdi.
Şirket, farkında olmadan aynı tanıtım çalışmasında toplumsal bellekteki iki ayrı trajediyi canlandırdı.
DENETİMSİZ YAPAY ZEKA KULLANIMI SKANDALA YOL AÇTI
Marka yönetimi tarafından yapılan resmi açıklamada skandal kabul edildi.
Şirket yetkilileri, "Söz konusu slogan bir yapay zeka aracı tarafından önerildi ve yeterli insan denetiminden geçmeden onaylandı" diyerek ihmali itiraf etti.
HALK BOYKOTU BÜYÜTTÜ, KAHVE BARDAKLARI SOKAKTA KIRILDI
Reklamın yayınlanmasının ardından tepkiler dijital mecralarla sınırlı kalmadı ve sokaklara taşındı.
Ülke genelinde kahvesever tüketiciler tarafından geniş çaplı boykot hareketleri başlatıldı.
Bazı protestolarda Starbucks bardaklarının sokak ortasında kırıldığı sahneler kamuoyunda yankı uyandırdı.
Vatandaşlar bu durumu basit bir pazarlama hatası olarak görmedi; ülkenin demokratik geçmişine ve toplumsal değerlerine karşı yapılmış büyük bir duyarsızlık şeklinde yorumladı.
DEVLET BAŞKANI TEPKİ GÖSTERDİ, KORE CEO'SU İSTİFA ETTİ
Büyüyen kriz toplumsal boyutları aşarak devlet kademesine kadar ulaştı.
Güney Kore Devlet Başkanı, söz konusu reklam kampanyasını çok sert ifadelerle eleştiren resmi bir açıklama yayınladı.
Siyasi liderlerin tepkileri ve çığ gibi büyüyen tüketici boykotlarının baskısına dayanamayan Starbucks Kore İcra Kurulu Başkanı görevinden ayrılmak zorunda kaldı.
Ancak üst düzey yöneticinin istifası da toplumsal öfkeyi dindirmeye yetmedi.
2 BİN MAĞAZA KAPATILDI, PERSONELE TARİH EĞİTİMİ VERİLDİ
Şirket, kriz yönetiminde alışılagelmiş adımların dışına çıkarak radikal bir karar aldı.
Güney Kore genelinde yer alan 2 binden fazla Starbucks şubesinin yarım günlüğüne tamamen kapatılacağı duyuruldu.
Kapatılma süresi boyunca tüm çalışanların ve şirketin en tepe yöneticilerinin modern Kore tarihi ile toplumsal duyarlılık eğitimlerine katılacağı açıklandı.
YAPAY ZEKA, TOPLUMSAL BELLEĞİ VE ACILARI OKUYAMIYOR
Büyük kriz, modern iş dünyasında yapay zeka araçlarının kullanım sınırlarını ve doğurduğu riskleri yeniden tartışmaya açtı.
Gelişmiş algoritmalar kelimeler arasında güçlü bağlar kurup etkileyici sloganlar üretebiliyor olsa da toplumların geçmişindeki acıları, kültürel kodları ve kelimelerin yıllar içinde kazandığı sembolik anlamları kavrayamıyor.
