Orta Doğu sahasında aniden yükselen Tahran operasyonu, küresel piyasalarda parite tahmini ve akaryakıt zammı dengelerini altüst etme potansiyeli taşıyor.
Amerika Birleşik Devletleri (ABD) Başkanı Donald Trump, askeri harekatın dört hafta gibi kısa bir sürede tamamlanabileceğini işaret etse de ekonomi çevreleri bu iyimser tabloya mesafeli yaklaşıyor.
Euronews'e konuşan finans analistleri, çatışma takviminin sarkması halinde Avrupa ortak para birimi euronun telafi edilmesi zor bir sürece gireceğini vurguluyor.
Tanınmış ekonomist Daniel Stelter, mevcut jeopolitik gerilimin sadece kur kaybıyla sınırlı kalmayacağını, Avrupa'nın lokomotif gücü olan Almanya için ağır bir ekonomik durgunluk döneminin kapıda olduğunu belirtiyor.
Enerji krizi riskiyle beraber sanayi üretimi de darboğaz yaşıyor.
Hürmüz Boğazı'ndaki askeri hareketlilik petrol piyasasını ürküttü
HÜRMÜZ BOĞAZI ABLUKASI VE ENERJİ ŞOKU
2026 Şubat ayının son günlerinden bu yana bölgede tırmanan gerilim, dünyanın en kritik deniz yollarından biri olan Hürmüz Boğazı'nın Tahran yönetimi tarafından kapatılmasıyla yeni bir boyuta ulaştı.
Bu stratejik hamle; petrol, benzin, dizel ve doğalgaz fiyatlarında devasa artış dalgasını tetikledi.
Özellikle çelik ve kimya gibi enerji yoğun sektörlerde üretim yapan dev sanayi kuruluşları, maliyet baskısı altında eziliyor.
Halihazırda kırılgan bir yapı sergileyen Almanya ekonomisi, enerji şokuyla birlikte üretim kapasitesini korumakta zorlanıyor.
EURO İÇİN KRİTİK SEVİYELER VE DOLARIN YÜKSELİŞİ
Uluslararası piyasalarda 1,16 dolar seviyelerinde işlem gören euro, savaşın uzaması senaryosunda sert bir düşüş riskiyle karşı karşıya kalıyor.
ING Bank Baş Ekonomisti Carsten Brzeski, kriz anlarında yatırımcıların riskli varlıklardan kaçarak güvenli liman olarak görülen dolara sığındığını hatırlatıyor.
Carsten Brzeski, sermayenin Avrupa'dan ABD'ye akmasıyla birlikte euroyu dolar karşısında daha da zayıflatacağını öngörüyor.
Daniel Stelter ise düşük büyüme ve yüksek borç yükü altındaki euronun, siyasi istikrarsızlıklarla birleşince savunmasız kaldığını ifade ediyor.
Orta Doğu'yu karıştıran Ali Hamaney suikastının perde arkası
EN KÖTÜ SENARYODA PARİTE ALTI TAHMİNİ
Orta Doğu'daki bölgesel yangının büyümesi ve Avrupa'ya gelen enerji akışının kesilmesi durumunda euro için felaket senaryosu devreye girebilir.
Carsten Brzeski, Hürmüz Boğazı'ndaki tıkanıklığın birkaç hafta daha devam etmesi halinde petrolün varil fiyatının 100 dolar bandını aşacağını savunuyor.
Bu durumda euro/dolar kurunun 1,10 ila 1,12 arasına, hatta daha aşağıya inmesi bekleniyor.
Daniel Stelter ise çok daha karamsar bir tablo çizerek, euronun 2022 ve 2023 yıllarında görülen dip seviyelerin de altına sarkabileceğini, 1 euro karşılığında 0,90 ila 0,95 dolar alınabildiği bir dönemin yaşanabileceğini dile getiriyor.
ALMANYA SANAYİSİ VE STAGFLASYON TEHLİKESİ
Savaşın uzaması ve altyapı tesislerinin zarar görmesi, Almanya için yıkıcı sonuçlar doğurabilir.
Yüksek enerji fiyatlarının bir tür ek vergi gibi tüketimi ve yatırımı baltaladığını belirten Stelter, sanayisizleşme tehlikesine dikkat çekiyor.
Ekonomist, hem enflasyonun yükseldiği hem de ekonomik büyümenin durduğu stagflasyon döneminin 2022 yılındakinden çok daha şiddetli bir şekilde geri döneceği konusunda uyarıyor.
Bu durum, Avrupa endekslerinde ve özellikle Alman DAX borsasında büyük bir satış dalgasına yol açabilir.
ABD'nin Orta Doğu'daki 19 askeri üssü İran'ın yeni hedef haritasına girdi
AVRUPA MERKEZ BANKASI'NIN FAİZ İKİLEMİ
Avrupa Merkez Bankası (ECB), bu kriz karşısında zorlu bir yol ayrımına giriyor.
Enflasyonu yüzde iki seviyesinde tutma görevi olan banka, kısa süreli bir savaşta ekonomiyi canlandırmak için faiz indirimine gidebilir.
Ancak savaşın kronikleşmesi ve enerji maliyetlerinin enflasyonu yukarı çekmesi, Avrupa Merkez Bankası'nın elini kolunu bağlıyor.
Enflasyon baskısı nedeniyle faiz indirmesi gereken yerde faiz artırmak zorunda kalabilecek olan banka, bu süreçte euro üzerindeki baskıyı azaltmakta yetersiz kalabiliyor.
İHRACAT PAZARLARINDA DARALMA RİSKİ
Teorik olarak zayıf euro, Alman ürünlerini yurt dışı pazarlarda daha ucuz hale getirse de küresel talepteki düşüş bu avantajı ortadan kaldırıyor.
Çin, Hindistan ve ABD gibi enerji bağımlısı ülkelerin ekonomileri yavaşladıkça, Alman sanayisi için verilen siparişler de azalıyor.
Daniel Stelter, bu sürecin sonunda Avrupa Merkez Bankası'nın yüksek borçlu ülkeleri kurtarmak için yeniden devreye girmek zorunda kalacağını ve bunun da ortak para biriminin uzun vadeli istikrarına dair şüpheleri artıracağını belirtiyor.
Çatışmanın birkaç hafta içinde sona ermesi ise bu karamsar senaryoların gerçekleşmemesi için tek umut olarak görülüyor.
