İspanya Dışişleri Bakanı Jose Manuel Albares, İspanya devlet televizyonu RTVE’ye yaptığı açıklamada, ABD ve İsrail’in İran’a yönelik saldırıları sonrasında Orta Doğu’da derinleşen krizi değerlendirdi. Bölgedeki mevcut tabloya ilişkin net bir çerçeve çizen Albares, yakın vadede çatışmaların sona ermesine yönelik diplomatik zeminin oldukça zayıf olduğunu söyledi.
“MÜZAKERE MASASINA DÖNÜŞ GERÇEKÇİ GÖRÜNMÜYOR”
Albares, mevcut gelişmeler ışığında kamuoyuna açık ve net konuşulması gerektiğini belirterek şu ifadeleri kullandı:
"Şu anda İspanyol halkına gerçeği söylemeliyiz. Her şey savaşın tüm cephelerde devam edeceğini gösteriyor."
İspanyol Bakan, mevcut şartlarda tarafların yeniden müzakere masasına dönmesini ya da çatışmaları durduracak etkili bir arabuluculuk mekanizmasının kurulmasını “gerçek bir olasılık olarak göremediğini” ifade etti.
Ayrıca, olası bir diplomatik girişimin başarı şansının hem İran hem de Amerika Birleşik Devletleri’nin sürece dahil edilmesine bağlı olduğunu söyledi. Albares, bu iki tarafın katılımı olmadan Hürmüz Boğazı’nın açılması ve gerilimin düşürülmesinin son derece zor olduğunu dile getirdi.
“BİTMEK BİLMEYEN SAVAŞIN YAYILMASI RİSKİ”
Orta Doğu’daki çatışmaların bölgesel sınırları aşabilecek sonuçlar doğurduğunu vurgulayan Albares, şu değerlendirmede bulundu:
"Orta Doğu'nun onlarca yıldır içinde bulunduğu, bitmek bilmeyen savaşın yayılması riskini görüyoruz. Orta Doğu halklarının birbirleriyle savaş dışında başka bir şekilde ilişki kurmasının mümkün olmadığı görülüyor. Ancak bu durum en azından ekonomik sonuçlarıyla tüm dünyayı etkileyen bir boyuta ulaştı. Bu nedenle İspanya savaşa karşı çıkıyor, müzakerelerin başlatılması ve gerilimin azaltılması çağrısında bulunuyor. Bu yolu izlemeye devam edeceğiz."
İspanya’nın diplomatik temaslarını sürdürdüğünü belirten Albares, Türkiye, Katar, Ürdün, Mısır ve Suudi Arabistan dışişleri bakanlarıyla sürekli temas halinde olduklarını söyledi.
SAVAŞIN SONRASI VE KÜRESEL GÜVENSİZLİK UYARISI
Çatışmanın nasıl sonuçlanacağının da büyük bir belirsizlik taşıdığını vurgulayan Albares, güvenlik algısındaki bozulmaya dikkat çekti. Açıklamasında şu ifadeleri kullandı:
"Savaş ve bu savaşın nasıl sona ereceği konusunda endişeler var. Bu savaş, iki savaş arasında sadece bir ara olarak ya da tüm dünyada bir silahlanma yarışı olarak sona eremez. Maalesef güvenliksiz olma duygusu arttı."
İSPANYA’NIN ENERJİ ARZI VURGUSU
Küresel enerji krizine rağmen İspanya’nın diğer birçok ülkeye göre daha güçlü bir enerji yapısına sahip olduğunu savunan Albares, ülkenin çeşitlendirilmiş enerji kaynakları sayesinde görece daha az etkilendiğini söyledi.
Özellikle Cezayir ile enerji alanındaki temaslara değinen Albares şu ifadeleri kullandı:
"Ülkemizin sağlam ve çeşitlendirilmiş bir enerji arzı var. Birkaç gün önce Cezayir'deydim ve bu ülkenin cumhurbaşkanı bizzat, istenirse İspanya'ya gaz hacminin artırılacağını garanti etti. Ayrıca bunu mümkün kılmak için enerji altyapısını genişletme arzusunu da dile getirdi. Başka ortaklarımız ve çok miktarda yenilenebilir enerjimiz var. Bu da İspanya'nın enerji egemenliğinin çok önemli bir yüzdesini garanti ediyor. Yenilenebilir enerjinin bize ulaşması Hürmüz Boğazı'na veya başka bir boğaza ihtiyaç duymuyor."
HÜRMÜZ BOĞAZI VE KÜRESEL GIDA ETKİSİ
Buna karşın Albares, küresel enerji piyasalarındaki risklerin ciddiyetinin farkında olduklarını da vurguladı. Özellikle Hürmüz Boğazı’nın dünya enerji ve tarım tedarik zincirindeki kritik rolüne dikkat çekerek şunları söyledi:
"Dünyanın gaz ve petrolünün beşte birinin Hürmüz Boğazı'ndan geçtiğinden bahsediyoruz. Gübre gibi diğer ürünler de tarım ve gıda üretimi için kesinlikle hayati önem taşıyor. Bunun şu anda Afrika'da yarattığı etkiyi bir düşünün. Kıta genelinde gıda egemenliği birçok ülkede zaten çok kırılgan ve bu durum daha da tehlikeli hale geliyor."
İSPANYA, ASKERİ TIRMANMAYI GÖRÜŞEN TOPLANTIYA KATILMADI
Albares, geçen hafta Birleşik Krallık öncülüğünde 40 ülkenin katılımıyla Hürmüz Boğazı’ndaki geçiş güvenliğine ilişkin yapılan toplantıya İspanya’nın bilinçli şekilde katılmadığını açıkladı.
Bu kararı şu sözlerle anlattı:
"Davet edildim ancak İspanya katılmamaya karar verdi çünkü İspanya, bu çatışmayı tırmandırabilecek herhangi bir müdahalenin, ister güç ister güvenlik yoluyla olsun, tartışıldığı hiçbir toplantıya katılmayacak."
ABD İLE İLİŞKİLER SORUSU
İspanya’nın İran’a yönelik saldırılarda Amerika Birleşik Devletleri’ye destek vermemesi ve “Savaşa hayır” çizgisini öne çıkarmasının iki ülke arasında sorun yaratıp yaratmadığı yönündeki soruya da Albares yanıt verdi.
Bakan, Madrid yönetiminin egemenlik hakkını kullandığını belirterek şu ifadeleri kullandı:
"Bu, şu anda iki tarafın da ele aldığı bir konu değil. (Askeri üslerin kullanılmasına izin verilmemesi) İspanya, egemenlik gücünü kullandı. Hedefsiz gördüğümüz, küresel ekonomi ve İspanyolların maliyesi için çok ciddi sonuçlar doğuran bir savaşın devamını teşvik eden, tırmandıran veya izin veren hiçbir şeye katılmayacağımızı açıkça belirttik."
