Orta Doğu’daki ateşin sönmesini istemeyen İsrail, şimdi de ABD-İran barış anlaşmasını engellemek için saldırganlığını daha da artırdı. Anlaşmanın temel maddelerinden biri olan Lübnan’a saldırıların durdurulması yönündeki mutabakatın kendilerini bağlamadığını söyleyen soykırımcı yönetim, yine sivilleri katletti. Lübnan’daki çatışmaların sona ermesi yönünde güvence isteyen Tahran ise son saldırının ardından Cenevre’de gerçekleşmesi planlanan doğrudan görüşmelere katılmayacağını açıkladı. Ardından ABD Başkan Yardımcısı JD Vance de Cenevre planını iptal etti.
KIRILGAN ATEŞKES SÜRECİ
Cenevre görüşmeleri belirsizliğe sürüklenirken taraflar arasında daha önce belirlenen 60 günlük takvim de tehlikeye girdi. İsrailli bakanlar art arda saldırıların devam edeceğini açıkladı. Ben-Gvir, “Orta Doğu’da kazanmak için çılgına dönülmesi” gerektiğini söyledi. “Tüm Lübnan’ın yanması” gerektiğini savundu. Smotrich de Lübnan’a saldırıların artırılmasını isteyerek “Cehennemin kapılarını açın”dedi. Bir süre sonra Katar arabuluculuğunda İsrail ile Hizbullah’ın ateşkes ilan ettiği duyuruldu. Ancak ateşkese rağmen soykırımcı saldırılarını sürdürdü. Canını kurtarmak isteyen Lübnanlılar yollara düştü.
MÜZAKERELERE İSRAİL SABOTAJI
ABD ve İran arasında İsviçre’de yapılması planlanan görüşme, İsrail Lübnan’a bomba yağdırmaya devam edince iptal oldu. Trump, Netanyahu’ya “Aklını başına al” diye çıkışınca Tel Aviv, Hizbullah’la ateşkese varmak zorunda kaldı ancak işgal ettiği bölgelerden çekilmeyeceğini duyurdu.
ABD ile İran liderlerinin sorunların çözülmesini ve savaşın durdurulmasını öngören mutabakatı imzalamasının ardından tarafların dün İsviçre’nin Bürgenstock kasabasında bir araya gelmesi bekleniyordu. Ancak başından beri barış çabalarını baltalayan İsrail, Lübnan’da 80’den fazla noktayı bombaladı. Hava ve topçu saldırılarında 47 kişi yaşamını yitirdi. Ordu Sözcüsü Avichay Adraee “Saldırılarda Hizbullah’ın altyapısı, komuta merkezi ve füze fırlatma rampaları hedef alındı. Onlarca militan öldü” dedi. Hizbullah da Ali Tahir Tepeleri’ne sızmaya çalışan İsrail tankını insansız hava aracı (İHA) ile hedef aldı. 52’nci Tabur Komutanı Yarbay Dor Gedalia Ben Shimhon’un da aralarında bulunduğu 4 askeri öldürdü.
VANCE ATEŞ PÜSKÜRDÜ
Yaşananlar üzerine Tahran, İsviçre’ye heyet göndermeyeceğini bildirdi. Ardından ABD Başkan Yardımcısı JD Vance da seyahatini iptal etti. İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü İsmail Bekayi, mutabakat zaptının ilk maddesini hatırlatarak” Lübnan da dahil tüm cephelerde saldırılar sona ermeli. İsrail saldırılarından doğrudan ABD sorumlu” açıklaması yaptı. Tel Aviv’e sert tepki gösteren Vance da “İsrail hükümetinde bir bakan olsaydım, elimde kalan tek güçlü müttefike saldırmazdım. Başkan Trump, şu an İsrail’e sempati duyan dünyadaki tek lider. İsrail’i koruyan silahların çoğu bizim eserimiz. Yılda yaklaşık 4 milyar dolar askeri yardım sağlıyoruz. 9 milyonluk bir ülkesiniz. Karşı karşıya olduğunuz her ulusal güvenlik sorununu öldürerek çözemezsiniz” ifadelerini kullandı.
NE DERSEM YAPARLAR
İsrail’in kana duymayan Başbakanı Binyamin Netanyahu ise, Washington’a rağmen geri adım atmayacağını duyurdu. ABD ile ilişkilerine önemsediklerini ancak kuzey sınırındaki vatandaşlarının güvenliği için güney Lübnan’daki askeri varlığını sürdüreceğini kaydeden Netanyahu’ya aşırı sağcı bakanlar da arka çıktı. Trump, bu sözlere Axios haber sitesine verdiği röportajda yanıt verdi. ‘Gazze kasabı’nı uyaran Trump “Ben olmasaydım bugün İsrail diye bir devlet olmazdı. Netanyahu ile ilişkilerim iyi fakat biraz aklını başına alması gerek” şeklinde konuştu. “İsrail’in Lübnan’a saldırmasını engelleyebilecek misiniz?” sorusunu “Evet. Bana büyük saygı duyuyorlar ve ne dersem onu yapıyorlar” diye cevapladı. İran’ın askeri olarak tamamen yenilgiye uğratıldığını öne süren Trump, imzalanan mutabakat zaptının şartsız teslimiyet anlamına geldiğini savundu.
TAHRAN’A GÜVENCE
Tüm bu gelişmeler sonrası üst düzey bir ABD yetkilisi, İsrail ve Hizbullah’ın yerel saatle 16.00’da başlayacak bir ateşkes konusunda anlaştığını ilan etti. Aynı yetkili “Hizbullah ile İsrail, ABD, Katarlı müzakereciler ve İran’ın yardımıyla anlaşmaya vardı” bilgisini paylaştı. CNN de, Trump’ın İsrail’in Lübnan’daki saldırılarını artırmayacağına dair Tahran’a güvence verdiğini öne sürdü. Aynı saatlerde ajanslar “İsrail ordusu Yukarı Nebatiye ve Adşit ve Şevkin beldelerini hava saldırısıyla hedef aldı. Ayrıca uçaklar Cizzin bölgesindeki Reyhan bölgesini bombaladı” haberini geçti.
ABD ÇARESİZLİKTEN HER YOLU DENİYOR
İran lideri Mücteba Hamaney, İran ile ABD arasında varılan mutabakatı çekincelere rağmen onayladığını söyledi. Mutabakat zaptında dile getirilen hususların gerçekleşmesinin beklenildiğini kaydeden Hamaney “İleride yüz yüze gerçekleştirilecek müzakereler, düşmanın görüşlerinin kabul edileceği anlamına gelmiyor. ABD ile görüşmeler konusunda farklı bir görüşe sahibim ancak Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan, İran halkının haklarının korunacağına dair garanti verip tüm sorumluluğu üstlendi. ABD Başkanı Donald Trump, çaresizlikten her yolu deniyor” dedi.
