ABD-İsrail hattı ile İran arasında başlayan askeri çatışmaların üçüncü haftasında, küresel ekonominin ana arteri olan Hürmüz Boğazı’ndaki trafik durma noktasına geldi. Türkiye Enerji Stratejileri ve Politikaları Araştırma Merkezi (TESPAM) Başkanı Oğuzhan Akyener, bölge ekonomilerindeki günlük tahribatın 2,3 milyar dolar seviyesine ulaştığını açıkladı. 21 günlük süreçte biriken fatura, Körfez başkentlerinde finansal istikrarı sarsarken, enerji ithalatçısı Asya devlerinde de alarm zillerini çaldırdı.
MODERN TARİHİN EN BÜYÜK KESİNTİSİ: 15 MİLYON VARİL
Dünya Gazetesi'nin haberine göre, savaş öncesinde günlük 25,1 milyon varil olan petrol ihracatı, lojistik yolların kapanmasıyla 9,7 milyon varile kadar geriledi. Yaklaşık 15 milyon varillik bu hacim kaybı, petrol tarihinde daha önce görülmemiş bir arz şoku olarak nitelendiriliyor.
Günlük gelir kaybında 1 milyar dolarla Suudi Arabistan başı çekerken; BAE 350 milyon dolar, Katar ve Irak ise 300’er milyon dolarlık günlük zararla karşı karşıya.
Körfez petrolünün %44’ünü ithal eden Çin ve Hindistan’da sanayi üretimi, enerji arzındaki bu keskin düşüş nedeniyle yavaşlama sinyalleri veriyor.
IEA’DAN "SAVAŞ EKONOMİSİ" TEDBİRLERİ: TEK-ÇİFT PLAKA VE HIZ SINIRI
Uluslararası Enerji Ajansı (IEA), tarihin en büyük arz krizine karşı hükümetlere radikal bir eylem planı sundu. IEA Başkanı Fatih Birol, tüketicileri ekonomik şoktan korumak için talebin acilen baskılanması gerektiğini vurguladı.
Öne çıkan stratejik öneriler:
Çalışma Modeli: Uygun sektörlerde zorunlu uzaktan çalışmaya geçilmesi.
Hız Sınırları: Otoyollarda hız limitlerinin yakıt tasarrufu için en az 10 km/s düşürülmesi.
Trafik Kısıtlaması: Büyükşehirlerde yakıt tüketimini kontrol altına almak için "tek-çift plaka" uygulaması.
Toplu Taşıma: Özel araç kullanımı yerine toplu taşımanın teşvik edilmesi.
IMF VE DTÖ: "GIDA GÜVENLİĞİ VE ENFLASYON TEHDİT ALTINDA"
Ekonomik krizin enerjiyle sınırlı kalmayacağı uyarısı finans devlerinden geldi. IMF Sözcüsü Julie Kozack, petrol fiyatlarındaki artışın kalıcı olması durumunda küresel manşet enflasyonun yeniden tırmanışa geçeceğini belirtti. Dünya Ticaret Örgütü (DTÖ) ise artan enerji maliyetlerinin gübre ve taşımacılık üzerinden gıda fiyatlarını vuracağını, bunun da küresel gıda güvenliğini tehlikeye atacağını duyurdu.
