Meksika ordusunun Jalisco eyaletine bağlı Tapalpa bölgesinde düzenlediği tarihi operasyon, ülkeyi bir anda savaş alanına çevirdi. Dünyanın en tehlikeli suç örgütlerinden biri olarak kabul edilen Jalisco Yeni Nesil Karteli'nin (CJNG) lideri Nemesio Ruben Oseguera Cervantes, bilinen adıyla 'El Mencho', düzenlenen baskınla etkisiz hale getirildi. Ancak kartel liderinin ölüm haberi, ülke çapında derin bir güvenlik krizinin de fitilini ateşledi. Örgüt üyeleri, güvenlik güçlerinin hareket kabiliyetini engellemek ve gövde gösterisi yapmak amacıyla araçları ateşe vererek yolları ulaşıma kapattıkları 'narcobloqueo' taktiğiyle eşzamanlı misilleme eylemleri başlattı.
HÜKÜMETTEN 'ÖNCELİĞİMİZ VATANDAŞ' MESAJI VE KIRMIZI ALARM
Sokakların alev topuna döndüğü olayların ardından Meksika Güvenlik Kabinesi'nden ve yerel yöneticilerden peş peşe acil durum açıklamaları geldi. Federal hükümet, ablukalara hızla müdahale edildiğini duyururken, şiddet olaylarının bastırılması sürecinde mutlak önceliğin sivil vatandaşların can güvenliği olduğunu vurguladı. Olayların merkez üssü konumundaki Jalisco eyaletinin Valisi Pablo Lemus Navarro ise krizin büyümesi üzerine derhal harekete geçti. Üç kademeli hükümet yetkililerini kapsayan acil bir güvenlik masasının kurulması talimatını veren Vali Lemus, halkı korumak ve yasa dışı eylemleri engellemek amacıyla eyalet genelinde 'Kırmızı Alarm' (Código Rojo) ilan edildiğini tüm kamuoyuna duyurdu.
ŞİDDET DALGASI MİCHOACAN'A SIÇRADI
Jalisco'da başlayan kartel kaosu, sınırları aşarak kısa sürede komşu bölgelere de yayıldı. Michoacan Eyalet Valisi Alfredo Ramirez Bedolla, komşu eyaletteki federal operasyonun doğrudan bir yansıması olarak kendi sınırları içerisindeki otoyolların da kartel üyeleri tarafından kapatıldığını doğruladı. Krizin daha da derinleşmesini önlemek ve asayişi yeniden tesis etmek isteyen Vali Bedolla, Michoacan genelinde güvenlik güçlerinin acilen takviye edildiğini açıkladı.
TURİSTLERE 'OTELDEN ÇIKMAYIN' UYARISI VE İPTAL EDİLEN UÇUŞLAR
Kırmızı alarm durumu, sadece yerel halkı değil, bölgedeki uluslararası turizmi ve havacılık sektörünü de felç etti. Meksika'nın dünyaca ünlü popüler tatil merkezi Puerto Vallarta'da bulunan turistlere, güvenlik gerekçesiyle otellerinden kesinlikle ayrılmamaları yönünde şiddetli tavsiyelerde bulunuldu. Krizin havacılık sektörüne yansıması da gecikmedi; uluslararası havayolu şirketi Air Canada, güvenlik risklerini gerekçe göstererek Puerto Vallarta destinasyonuna düzenlediği tüm uçuşları geçici olarak durdurma kararı aldı.
ABD'DEN BEŞ EYALET İÇİN ACİL DURUM ÇAĞRISI
Bölgedeki şiddet sarmalının kontrol edilemez bir boyuta ulaşması üzerine Amerika Birleşik Devletleri Büyükelçiliği devreye girerek vatandaşları için acil durum uyarısı yayımladı. Beş eyaleti kapsayan uyarıda, Amerikan vatandaşlarından kolluk kuvvetlerinin faaliyet gösterdiği çatışma alanlarından ve kalabalıklardan kesinlikle uzak durmaları istendi. Çevrelerine karşı azami dikkat göstermeleri ve acil durumlarda derhal 911 hattı ile iletişime geçmeleri istenen vatandaşlara, can güvenlikleri için konum bilgilerini aileleri ve arkadaşlarıyla anlık olarak paylaşmaları yönünde hayati bir hatırlatma yapıldı.
'EL MENCHO' LAKAPLI NEMESİO OSEGUERA CERVANTES KİMDİR?
Nemesio Rubén Oseguera Cervantes, 17 Temmuz 1966 tarihinde Michoacán eyaletinin Aguililla bölgesinde dünyaya geldi. Suç dünyasına 1980'li yıllarda yasa dışı yollarla Amerika Birleşik Devletleri'ne göç ederek adım atan Oseguera Cervantes, Kaliforniya eyaletine yerleşerek uyuşturucu kaçakçılığı faaliyetlerine başladı. 1986 yılında ateşli silah bulundurmak ve soygun suçlarından tutuklanan örgüt lideri, 1994 yılında ise eroin dağıtımı için komplo kurmak suçlamasıyla Kaliforniya Kuzey Bölge Mahkemesi tarafından üç yıl hapis cezasına çarptırıldı. Cezasının ardından Meksika'ya dönen ve Milenyum Karteli'ne katılarak hızla yükselen 'El Mencho', örgüt liderlerinin 2010 yılındaki ölümü ve tutuklanmalarının ardından yaşanan bölünmeyi fırsata çevirdi. "Los Torcidos" isimli gruba liderlik ederek iç savaşı kazanan Oseguera Cervantes, 2011 yılında Jalisco Yeni Nesil Karteli'ni (CJNG) kurdu.
Sadece 15 yıl içerisinde Meksika tarihindeki en geniş, en çeşitlendirilmiş ve şiddet eğilimi en yüksek suç örgütlerinden birini inşa eden El Mencho, ülkedeki en az 22 eyalette mutlak toprak hakimiyeti sağladı. Meksika genelinde en çok cinayet işleyen grup olarak bilinen CJNG, yasa dışı faaliyetlerini yalnızca kokain ve metamfetamin ile sınırlı tutmayarak hidrokarbon kaçakçılığına ve fentanil gibi yüksek kâr getiren sentetik uyuşturucu pazarlarına da yöneldi. ABD, Avrupa ve Asya'da güçlü ortaklıklar kuran kartel, ulaştığı bu küresel etki nedeniyle Ocak 2024'te eski ABD Başkanı Donald Trump yönetimi tarafından terör örgütü olarak sınıflandırıldı.
Ulusal güvenlik ve silahlı gruplar uzmanı Alberto Guerreo Baena, El Sol de México gazetesine yaptığı değerlendirmede, El Mencho'nun etkisiz hale getirildiği operasyonun ABD yetkilileriyle ortak yürütülmüş olma ihtimali üzerinde durdu. CJNG'nin bugüne dek en büyük cezasızlığa sahip ve pratikte dokunulmaz kabul edilen örgütlerden biri olduğunu belirten Baena, bu operasyonu Meksika Devlet Başkanı Claudia Sheinbaum hükümetinin en büyük başarılarından biri olarak nitelendirdi. Afrika ve Okyanusya gibi uzak kıtalara uzanan bağlantıları sebebiyle El Mencho'yu "gezegendeki en güçlü suçlu" olarak tanımlayan uzmanlar, asıl başarının bu devasa suç imparatorluğunu ayakta tutan finansman kaynaklarındaki azalmayla ölçüleceğini vurguluyor.
