ABD Başkanı Donald Trump’ın Gazze’deki soykırımı sona erdirmek amacıyla duyurduğu yeni plan, en önemli müttefiklerinden İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu’nun açık itirazıyla karşılaştı. Financial Times (FT), Netanyahu’nun pazar günü kabine toplantısı öncesinde yaptığı açıklamayla ABD destekli 15 maddelik Gazze planını reddettiğini yazdı.
Planın temelinde Hamas’ın silahlarını aşamalı olarak teslim etmesi ve buna paralel biçimde İsrail ordusunun Gazze’den çekilmesi bulunuyor. Netanyahu ise bu iki sürecin eş zamanlı yürütülmesine karşı çıktı.
Mısır'dan İsrail açıklaması: Geri çekilme süreci tamamlansın
NETANYAHU: 15 MADDELİ BELGEYİ KABUL ETMİYORUZ
Netanyahu, İsrail’in pozisyonunu açık biçimde ortaya koyarak 15 maddelik belgeyi kabul etmediklerini söyledi.
İsrail Başbakanı, Hamas’ın yalnızca ağır silahlarının değil hafif silahlar dahil bütün askeri kapasitesinin ortadan kaldırılmasını istediğini belirtti. Netanyahu’ya göre İsrail ordusunun Gazze’den çekilmeye başlamasının ön koşulu, Hamas’ın tamamen silahsızlandırılması.
Netanyahu, Washington ile görüşmelerin devam ettiğini ancak ABD’nin önerilerinin tamamını kabul etmek zorunda olmadıklarını da vurguladı.
TRUMP: HAMAS SİLAH BIRAKTIKÇA İSRAİL ÇEKİLECEK
Trump ise geçen ay açıkladığı planı Gazze savaşını sona erdirebilecek önemli bir diplomatik ilerleme olarak duyurmuştu.
ABD yönetiminin planına göre Hamas ve Gazze’deki diğer silahlı gruplar silahlarını aşamalı olarak bırakacak, buna karşılık İsrail ordusu da silahsızlanma ilerledikçe bölgeden çekilecekti. Gazze’nin güvenliği yeni bir Filistin polis gücü ve uluslararası istikrar gücü tarafından sağlanacak, yönetim ise Filistinli teknokratlardan oluşacak yeni bir yapıya devredilecekti.
Trump, Hamas’ın silahsızlanmayı kabul ettiğini açıklamış ve bunu “kritik bir adım” olarak nitelendirmişti. Ancak tarafların silahsızlanma ve çekilmenin hangi sırayla gerçekleşeceği konusunda birbirinden oldukça farklı yorumlara sahip olduğu ortaya çıktı.
Netanyahu'dan İran mesajı: İsrail tek başına saldırılar düzenleyebilir
FT: İSRAİL TÜRKİYE VE KATAR’IN GAZZE’DEKİ ETKİSİNDEN DE RAHATSIZ
Financial Times’ın haberindeki Türkiye açısından en dikkat çekici ayrıntılardan biri de İsrail’in plana yönelik diğer itirazları oldu.
Görüşmeler hakkında bilgi sahibi bir kaynağa göre İsrail yönetimi, Hamas’ın silahlarını yeni oluşturulacak Filistin polis gücüne teslim etmesi fikrine karşı çıkıyor.
Aynı kaynak, İsrail’in Türkiye ve Katar’ın savaş sonrası Gazze’de sahip olabileceği etkiden de endişe duyduğunu belirtti.
Türkiye, Katar ve Mısır, Hamas’la yürütülen silahsızlanma görüşmelerinde arabuluculuk yapan ülkeler arasında bulunuyor. Trump’ın geçen ay açıkladığı çerçevenin şekillenmesinde bu ülkelerin müzakereleri önemli rol oynamıştı.
FİLİSTİN DEVLETİNE GİDEN YOL DA İSRAİL’İN İTİRAZLARI ARASINDA
FT’ye göre İsrail açısından sorun oluşturan bir diğer madde, planın ilerleyen aşamalarında Filistin devletine giden siyasi bir yolun oluşturulmasını öngörmesi.
Plan ayrıca Hamas kontrolündeki bölgelerde İsrail saldırılarının durdurulmasını da içeriyor. Bu iki başlık Netanyahu hükümetinin özellikle aşırı sağ kanadının uzun süredir karşı çıktığı talepler arasında.
Trump’ın daha önce ortaya koyduğu Gazze planında da bölgenin yeniden inşası ve Filistin yönetiminin reforme edilmesi halinde Filistinlilerin kendi kaderini tayin etmesi ve devletleşmesine yönelik bir yolun açılabileceği belirtilmişti.
HAMAS: ÖNCE İSRAİL YÜKÜMLÜLÜKLERİNİ YERİNE GETİRSİN
Hamas ise yeni yol haritasına bağlı kalmaya devam ettiğini bildiriyor.
Hamas Siyasi Büro üyesi Basem Naim, örgütün yaklaşık 10 gün önce Kahire’de üzerinde anlaşmaya varılan yol haritasına bağlı olduğunu söyledi. Ancak Hamas, uygulamanın başlaması için İsrail’in daha önce üstlendiği yükümlülükleri yerine getirmesini istiyor.
Bu talepler arasında Gazze’ye insani yardım girişinin artırılması, İsrail saldırılarının sona ermesi ve İsrail askerlerinin geçen yılki ateşkes sırasında belirlenen mevzilere çekilmesi bulunuyor.
Hamas, “silahsızlanma” ifadesini kullanmaktan kaçınırken silahlarını ABD destekli Filistinli teknokrat yönetimin denetiminde depolanmak üzere teslim etmeyi kabul ettiğini belirtiyor.
Netanyahu, Gazze’de ateşkesin ikinci aşamasına ilişkin planı reddettiklerini açıkladı
İSRAİL’DE SEÇİM HESABI DA DEVREDE
FT, Netanyahu’nun sert çıkışının iç siyasetten bağımsız olmadığına da dikkat çekti.
İsrail’de parlamento seçimlerinin 27 Ekim’de yapılması planlanırken Netanyahu’nun koalisyonu kamuoyu yoklamalarında muhalefetin gerisinde bulunuyor. Başbakan bir yandan Gazze’de taviz verilmesine karşı çıkan aşırı sağcı koalisyon ortaklarının, diğer yandan savaşın sona ermesini isteyen Trump yönetiminin baskısıyla karşı karşıya.
Maliye Bakanı Bezalel Smotrich de Netanyahu’nun tutumuna destek vererek İsrail ordusunun Hamas tamamen ortadan kaldırılmadan Gazze’den çekilmemesi gerektiğini savundu.
