Ticaret Bakanı Ömer Bolat, 3 Kasım 2026 tarihinde İstanbul'daki Türkiye İhracatçılar Meclisi (TİM) Dış Ticaret Kompleksi'nde düzenlediği basın toplantısında ekim ayında 25,9 milyar dolarlık ihracat gerçekleştiğini ve 103 yıllık Cumhuriyet tarihinin en yüksek üçüncü aylık ihracat rakamına ulaşıldığını açıkladı.
Bakan Bolat, toplantıda mal ihracatında son 42 ayın 31'inde artış, 24'ünde ise rekor kırıldığını söyledi:
"Böylece 103 yıllık Cumhuriyet tarihimizin en yüksek üçüncü aylık ihracatına ulaşmış bulunuyoruz.
Mal ihracatında son 42 ayın 31'inde artış, 24'ünde rekor kırdık."
İhracatçılardan alkış alan bu rekor açıklamalarına karşın dış ticaret sektörü yükselen enflasyon, finansmana erişim sıkıntısı ve ağırlaşan üretim maliyetleri nedeniyle zorlu bir süreçten geçiyor.
Hükümet, rekor vurgusuyla moralleri yüksek tutmaya çalışsa da Türkiye'nin dünya ihracatından aldığı pay yüzde 1'in altına geriledi ve on binlerce firma için dış pazarlarda tutunmak güçleşti.
Avrupa pazarından gelen yoğun talep, yerli otomotiv endüstrisine ihracat rekoru getirdi
KÜRESEL PAZAR PAYI YÜZDE 0,98'E GERİLEDİ
Deutsche Welle Türkçe'den Aram Ekin Duran'ın haberine göre, Ticaret Bakanlığı'nın ağustos ayı sonunda paylaştığı verilere göre, 2001 yılında 31,3 milyar dolar olan mal ihracatı, AK Parti iktidarı dönemindeki 25 yıllık süreçte yaklaşık 8,7 kat artışla 2025 sonunda 273,3 milyar dolara yükseldi.
Aynı dönemde hizmet ihracatı 15,1 milyar dolardan 122,6 milyar dolara çıkarak 8 kat büyüdü ve toplam mal ile hizmet ihracatı yaklaşık 400 milyar dolarlık hacme ulaştı.
Dünya Ticaret Örgütü verileri, Türkiye'nin küresel ihracattaki payının 2002 yılında yüzde 0,55 seviyesindeyken 2023 yılında yüzde 1,08 ile Cumhuriyet tarihinin zirvesine çıktığını ortaya koydu.
Ancak yüksek enflasyon krizinin derinleştiği son yıllarda bu pay 2024'te yüzde 1,07'ye, 2025 sonunda ise yüzde 1,04'e indi.
TİM ve PwC Türkiye ortaklığında hazırlanan 'İhracatta Rekabetçiliğin Geliştirilmesi' raporu, 2026 itibarıyla Türkiye'nin dünya ihracatındaki payının yüzde 0,98'e düşerek psikolojik sınırın altına indiğini tespit etti.
MALİYET ARTIŞLARI İHRAÇ EDİLEN MAL MİKTARINI DÜŞÜRDÜ
2015-2018 yılları arasında TİM Genel Sekreterliği görevini yürüten ve dış ticaret danışmanlık şirketi House of Advice'ın kurucusu ve üst yöneticisi olan Bader Arslan, 2000'li yıllarda yakalanan yüksek ihracat ivmesinin son yıllarda kaybedildiğini belirtti.
Yıllık bazdaki ihracat artışının önceki trendlerin altında kaldığını ve rakip ülkelerin gerisine düştüğünü aktaran Bader Arslan, birim fiyatların yüksekliği nedeniyle verilerde düşüş görünmese bile ihraç edilen mal miktarında gerileme yaşandığına dikkat çekti.
Bader Arslan'a göre ihracattaki ivme kaybının temel nedenleri şunlar:
— Rekabet gücünün omurgasını oluşturan sektörlerde maliyet artışları sebebiyle fiyatların son yıllarda aşırı yükselmesi.
— Küresel ticaret büyümesinde baskın olan sektörlerde teknoloji yoğunluğunun artması.
— Mevcut ölçek büyüklüğünün pazara girişten finansman maliyetlerine, verimlilikten inovasyona kadar pek çok alanda zafiyet yaratması.
Arslan ayrıca Çin ve diğer Asya ülkelerinin küresel pazardaki düşük maliyet baskısının da Türkiye'nin pay kaybını hızlandırdığını kaydetti.
İllerin ihracat şampiyonları belli oldu: 49 şehir devler liginde, 32 il sıfır çekti
İHRACATIN YARISINDAN FAZLASINI BİN ŞİRKET YAPIYOR
Türkiye'nin 2025 sonu itibarıyla 395,9 milyar dolara ulaşan toplam mal ve hizmet ihracatının şirketler bazındaki dağılımında büyük bir dengesizlik göze çarpıyor.
Ticaret Bakanlığı verileri 2002 yılında 31 bin 855 olan ihracatçı firma sayısının yüzde 422 artışla 2025 sonunda 166 bin 500'e çıktığını gösteriyor.
TİM kayıtlarına göre toplam ihracatın yüzde 52'sini yalnızca 1.000 şirket gerçekleştirirken, ihracatın yüzde 43'ten fazlası İstanbul merkezli firmalar tarafından yapılıyor ve 1 milyar dolar barajını aşan şirket sayısı sadece 25'te kalıyor.
Bu tablo Anadolu'nun dört bir yanındaki on binlerce küçük ve orta ölçekli işletme için yüksek maliyetler ve finansal daralma altında ihracat yapmanın giderek imkansız hale geldiğini kanıtlıyor.
DOLAR BAZINDA ÜRETİM MALİYETLERİ YÜZDE 60 ARTTI
Merkez Bankası'nın uyguladığı sıkı para politikası ve TL'nin üç yılı aşan reel değerlenme sürecinin Anadolu'daki imalatçı KOBİ'leri vurduğunu vurgulayan Bader Arslan, kur artışının enflasyonun çok gerisinde kalmasının üretim üzerindeki yükü ağırlaştırdığını söyledi.
TİM-PwC raporundaki veriler dolar bazında üretim maliyetlerinin 2022 yılına kıyasla makinede yüzde 60, hazır giyimde yüzde 58 ve mobilyada yüzde 55 oranında arttığını belgeledi.
Bader Arslan, müşterilerin alternatif pazarlara yönelme sürecini şu sözlerle anlattı:
"Sanayicilerin maliyet artışlarını fiyata aynen yansıtması mümkün değildi.
Maliyetler yükselirken önce kârlılıklarını azalttılar; bir müddet sonra fiyatları yukarı çekmek zorunda kaldılar.
Standart ürünlerin küresel bir fiyat dengesi olduğu için ihracatta fiyat artışı yapmak kolay bir seçenek değil.
Müşteriler zamanla alternatif tedarikçilere kayar.
Türkiye için sektörlerin çoğu son dönemde bunu yaşıyor."
Tekstil sektörü eriyor, sanayiciler devletten acil eylem planı bekliyor
MADE IN EU DÜZENLEMESİ OTOMOTİVİ TEHDİT EDİYOR
Toplam ihracatının yüzde 40'tan fazlasını başta Almanya olmak üzere Avrupa Birliği (AB) ülkelerine gönderen Türkiye, AB'nin üçüncü ülkelerle imzaladığı serbest ticaret anlaşmaları ve kamuoyunda 'Made in EU' olarak bilinen Sanayi Hızlandırma Yasası nedeniyle kritik bir belirsizlikle karşı karşıya bulunuyor.
Almanya ve Fransa'nın ekim ayında otomotiv sektöründe Türkiye'yi kapsam dışında bırakan bir uzlaşmaya varması, hükümet ve iş dünyası temsilcilerinin sert tepkisine yol açtı.
Sürecin nasıl sonuçlanacağı belirsizliğini korurken Türkiye'nin yasa dışında kalması halinde başta otomotiv olmak üzere pek çok sektörde milyarlarca dolarlık ihracat kaybı yaşanacağı öngörülüyor.
RAKİP ÜLKELERDE ENFLASYON TEK HANEDE KALDI
Yıllık ortalama 20 milyar dolarlık ihracat hacmine sahip 12 ihracatçı birliğini çatısı altında toplayan Ege İhracatçı Birlikleri'nin Koordinatör Başkanı Muhammet Öztürk, ABD-Çin ticaret gerilimi ile AB'nin üretimi kendi sınırlarında tutma hedefinin Türk ihracatı için hayati riskler barındırdığını ifade etti.
Türkiye'de işçilik, enerji, hammadde, lojistik ve finansman maliyetleri hızla artarken döviz kurlarının yatay seyretmesinin fiyat rekabetçiliğini bitirdiğini belirten Muhammet Öztürk, son 6 yılda küresel pazarlarda ciddi kan kaybı yaşandığını aktardı.
2019-2025 döneminde Türkiye'de yıllık ortalama enflasyon yüzde 38 civarında seyrederken rakip ülkelerin tamamında bu oranın tek hanede kaldığını hatırlatan Muhammet Öztürk, şu ifadeleri kullandı:
"Rekabet ettiğimiz ülkeler içinde ortalama enflasyonu yüzde 8'in üzerine çıkan ülke yok.
İşte bu ayrışma doğrudan ihracatçının maliyetine eklendi.
Başta Avrupa olmak üzere ana pazarlarımızda pay kaybetme riskimiz var.
İhracat gelirlerimiz döviz bazında artıyor gözüküyor.
Ancak ihracatımıza miktar bazında baktığımızda ihracatımızın yüzde 2 seviyesinde gerilediğini görüyoruz.
Bu üretimde çarkların daha yavaş döndüğünü bizlere gösteriyor."
Hükümet 2026 yılının sonunda yeni bir yıllık ihracat rekoru açıklamaya hazırlanırken 280 milyar dolara yaklaşan ihracatı sırtlayan 160 bini aşkın şirket, yeni yıla zarar etme pahasına uluslararası pazarlardaki yerini koruyup koruyamayacağı endişesiyle girecek.

