İran’da ekonomik gerekçelerle başlayıp rejim karşıtı gösterilere dönüşen protestolarda can kaybı her geçen gün artıyor. İnternet ve haberleşme ağları kapatıldığı için sağlıklı bilgi alınamayan ülkede ölü sayısının 2 bin 550’ye ulaştığı öne sürüldü. Tahran yönetimi binlerce kişinin ölümünden 'yabancı destekli terörist' dediği göstericileri suçladı. Sokağı yatıştıramayan Tahran'ın, geçen hafta gözaltına alınan 26 yaşındaki Erfan Soltani için darağacı kuracağı öne sürüldü.
KÖRFEZDEN ‘HAVA SAHASI’ RESTİ
Protestolara devam edin. Kurumlarınızı ele geçirin, yardım yolda’ sözleriyle protestoculara destek veren Trump, dün de İran’a ‘İdamlar başlarsa yanıtımız çok sert olur’ mesajı verdi. Suudi Arabistan öncülüğünde Umman, Katar gibi ülkelerin ise İran’a saldırmaması için Trump yönetimini iknaya çalıştığı öğrenildi. Olası bir saldırıda petrol piyasalarının sarsılacağından endişe eden Riyad yönetimi, saldırı durumunda ABD’ye hava sahasını kullandırmayacağını İran’a bildirdi.
ÖLÜ SAYISI 2 BİN 500’Ü AŞTI
İran İnsan Hakları Aktivistleri Haber Ajansı, gösterilerde hayatını kaybedenlerin sayısının 2 bin 550’ye çıktığını bildirdi. İran Genel Başsavcısı Muhammed Muvahhidi emniyet güçlerinden, “terörist” olarak nitelendirdiği göstericilere karşı ibret verici işlem yapılabilmesi için olaylar sırasında maddi zarara uğrayanların belge ve kanıtlarını teslim etmelerini talep etti.
KÖRFEZ’DE İRAN TELAŞI
Protestolarla sarsılan Tahran yönetimine Trump’ın askeri müdahale tehdidi Körfez ülkelerini endişelendirdi. Suudi Arabistan öncülüğündeki bölge ülkelerinin Trump yönetimini iknaya çalıştığı öğrenildi. Petrol piyasalarının sarsılacağından endişe eden Riyad, ABD’ye hava sahasını kullandırmayacağını İran’a bildirdi.
Wall Street Journal (WSJ) gazetesinin ismini paylaşmak istemeyen kaynaklara dayandırdığı haberine göre, Körfez ülkeleri Trump yönetimini İran’a yönelik olası bir saldırıdan vazgeçirmeye çalışıyor. Suudi Arabistan, Washington’u İran’a müdahale etmemesi için ikna etme çabalarına öncülük ediyor. Körfez ülkelerinden yetkililere göre, Suudi Arabistan, Umman ve Katar, İran’a yönelik olası bir saldırının, petrol piyasalarını sarsacağı ve nihayetinde ABD ekonomisine de zarar vereceği konusunda Trump yönetimini uyarıyor. Körfez ülkeleri, olası saldırıların, Hürmüz Boğazı’ndan geçen petrol tankerlerinin seyrini aksatmasından ve oluşabilecek bölgesel istikrarsızlıklardan endişe ediyor.
Suudi yetkililere göre, Riyad yönetimi, İran’a olası bir çatışmaya karışmayacakları ve ABD’nin hava sahalarını saldırılar için kullanmasına izin vermeyeceklerini garanti etti. Beyaz Saray’dan yetkililere göre Trump, İran’a karşı atılacak adımlara ilişkin henüz nihai bir karar vermedi. Yetkililere göre, masadaki seçenekler arasında İran’a ait tesislere saldırılması, siber saldırılar, yeni yaptırımlar ve rejim karşıtı sosyal medya hesaplarını desteklemek yer alıyor. Trump önceki gün sosyal medya platformu Truth Social üzerinden İran yönetimini, şiddet uygulamaları halinde “büyük bir bedel ödeyecekleri” konusunda uyardı ve İran halkına “Yardım yolda” mesajı vermişti. Ayrıca İranlı protestoculara seslenerek, gösterilere devam etme ve “kurumları geri alma” çağrısı yapmış, İranlı yetkilileriyle tüm görüşmeleri iptal edeceğini söylemişti. Trump; Venezuela lideri Nicolas Maduro’nun yakalanmasını, 2019’da IŞİD lideri Ebubekir el-Bağdadi’nin öldürüldüğü operasyonu ve 2020’de İran Devrim Muhafızları komutan Kasım Süleymani’nin öldürülmesini hatırlatmıştı.
‘İDAMLAR BAŞLARSA ÇOK SERT ÖNLEMLER ALIRIM’
ABD Başkanı Donald Trump, İran’ın protestocuları idam etmesi halinde ABD’nin “çok sert önlemler” alacağını söyledi. İnsan hakları grupları, İranlı yetkililerin şiddetli baskılarında 2.400’den fazla hükümet karşıtı göstericinin öldürüldüğünü belirtiyor. Geçen hafta gözaltına alınan 26 yaşındaki İrfan Sultani’nin yakınları BBC Farsça’ya, Soltani’nin dün idam edileceğini söylemişti. Hengaw İnsan Hakları Örgütü’nden bir temsilci de BBC’ye “hiç bu kadar hızlı ilerleyen bir dava görmedik” dedi. CBS News’e konuşan Trump ise, olası infazlar hakkında şunları söyledi: “Onları asarlarsa, bazı şeyler göreceksiniz... Böyle bir şey yaparlarsa çok sert önlemler alacağız.” ABD merkezli İnsan Hakları Aktivistleri Haber Ajansı (HRANA), internet kesintisine rağmen şu ana kadar 2.403 protestocu ve 12 çocuğun öldürüldüğünü doğruladığını açıkladı. Grup, hükümete bağlı yaklaşık 150 kişinin de öldürüldüğünü belirtti. Trump, Beyaz Saray’a dönerken gazetecilere “Öldürülme sayısı önemli gibi görünüyor, ancak henüz kesin olarak bilmiyoruz” dedi. Rakamları aldıktan sonra “buna göre hareket edeceğiz” dedi. İran hükümeti ise ABD’yi “askeri müdahale için bahane uydurmaya çalışmakla” suçlayarak “bu taktik daha önce başarısız oldu” uyarısında bulundu.
AMERİKAN KEŞİF UÇAĞI BAE’DEN KALKTI
ABD’ye ait Northrop Grumman MQ-4C Triton insansız keşif uçağı İran sınırı yakınlarında tespit edildi. Bilgiye göre, ABD Deniz Kuvvetleri’nin insansız uçağı Birleşik Arap Emirlikleri’ndeki askeri üsten kalkarak Basra Körfezi üzerindeki hava sahasına girdi. Daha sonra insansız uçak geri dönmeden önce Umman Körfezi’ne uçtu. Yaklaşık aynı zamanda, Lockheed C-130J Hercules yolcu uçağı Katar’da bulunan bir üsten havalandı.
İRFAN SULTANİ’NİN AİLESİ TRUMP’A SESLENDİ: İLMİK BOYNUNA GEÇMEDEN YARDIM EDİN
İran’da gözaltına alınan 26 yaşındaki protestocu İrfan Sultani’nin dün idam edilebileceği yönündeki iddialar, ailesi ve ABD tarafından doğrulanırken, uluslararası düzeyde endişe tırmandı. ABD Dışişleri Bakanlığı, Salı günü X üzerinden yaptığı paylaşımda, İran makamlarının İrfan Sultani isimli bir protestocuyu 14 Ocak’ta idam etmeye hazırlandığını belirtmişti. Euronews’in haberine göre ise Sultani’nin idam cezası kesinleşti. Doğrulanmamış bilgilere göre Sultani, Karaj kentindeki Gazl-Hisar Cezaevi’nde tutuluyor. Yargı makamları, ailesine salı günü cezaevine gelerek Sultani ile görüşmeleri talimatını verdi. Bu zamanlama, söz konusu görüşmenin infaz öncesi son görüşme olabileceği endişelerini artırdı. Sultani’nin ailesi, gösterilere destek veren ABD Başkanı Donald Trump’a seslenerek müdahale çağrısında bulundu. CNN’e konuşan ve güvenlik nedeniyle tam adının yayımlanmasını istemeyen Somayeh,“İran halkı bu sözlere güvenerek sokağa çıktı. Silahsız bir halk şu an kurşunlanıyor. Yalvarırım, ilmik boynuna geçmeden yardım edin. İrfan’ı idam ettirmeyin,” dedi.
NETANYAHU’NUN UÇAĞI YURT DIŞINA GÖTÜRÜLDÜ: KATAR’DAKİ AMERİKAN ÜSSÜNE ‘BOŞALTIN’ TALİMATI
ABD Başkanı Donald Trump’ın İran’daki protestocuları koruma gerekçesiyle ülkeye askeri müdahalede bulunabileceği uyarısının ardından bölgede hareketlilik yaşanıyor. İngiliz haber ajansı Reuters’ın 3 diplomata dayandırdığı haberine göre Katar’da ABD ordusuna ait El Udeid Hava Üssü’ndeki bazı personele dün üssü terk etmeleri tavsiye edildi. Diplomatlardan biri, “Bu bir tutum değişikliği, emredilmiş bir tahliye değil” dedi. Diplomat, tutum değişikliğinin gerekçesine dair herhangi bir bilgisinin olmadığını söyledi. Orta Doğu’daki en büyük ABD üssü olan El Udeid’de yaklaşık 10 bin asker bulunuyor. Öte yandan İran ile ABD arasında giderek artan gerilimin ardından İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu’nun seyahatlerinde kullandığı uçak ülke dışına çıkarıldı. Flight Radar verilerine göre, Netanyahu’ya tahsis edilen “Wings of Zion” isimli uçak İsrail’in güneyinden havalanarak ülkeden ayrıldı. İsrail ile İran arasında Haziran 2025’teki savaşta Netanyahu’nun uçağı ülke dışına çıkarılarak Yunanistan’a götürülmüştü.
