ABD Temsilciler Meclisinin Demokrat üyelerinden Ro Khanna, Batı Şeria’ya gerçekleştirdiği üç günlük ziyaret sırasında silahlı İsrailli sivil işgalciler müdahalesiyle karşılaştı. Sivil işgalcilerin saldırılarının ardından boşaltılan ve daha sonra yıkılan Filistinli Bedevi köyü Khirbet Zanuta’nın kalıntılarında yaşandı.
Khanna ve beraberindeki heyet bölgeden ayrılmaya hazırlanırken, silahlı kişilerin bulunduğu bir araç dar çıkış yolunu kapattı. Sivil işgalcilerin heyettekilere İbranice ve Arapça hakaret ettiği, minibüsün lastiklerini tekmelediği ve geçişe izin vermediği ve Kongre üyesinin ve yanındakilerin 90 dakika boyunca rehin alındığı öğrenildi. Kısa süre sonra bölgeye başka silahlı kişileri taşıyan bir cipin de geldiği bildirildi.
İSRAİL ASKERLERİ YOLU AÇMAK YERİNE KAPATTI
Khanna, İsrail ordusuna ait iki aracın bölgeye gelmesi üzerine askerlerin yolu açacağını düşündüğünü söyledi.
Ancak Kongre üyesinin anlatımına göre askerler sivil işgalcilerle sohbet ederek sigara içti. Sivil işgalcilerin bölgeden ayrılmasının ardından ise askeri araçlardan biri yolun önüne çekilerek heyetin çıkışı engellendi.
Khanna ve beraberindekiler, ABD’nin İsrail Büyükelçiliği ve İsrail polisiyle yapılan telefon görüşmelerinin ardından yaklaşık 90 dakika sonra yollarına devam edebildi.
İsrail ordusunun olayla ilgili sorulara henüz cevap vermediği belirtildi.
“KENDİMİ GÜÇSÜZ HİSSETTİM”
Silahlı sivil işgalcilerden korktuğunu anlatan Khanna, yaşananların ziyaretinin en ürkütücü bölümü olduğunu söyledi.
Khanna şu değerlendirmeyi yaptı:
“Hayatta birçok ayrıcalığa sahip biri olarak o durumda kendimi güçsüz hissettim. Bir Amerikan Kongre üyesini 90 dakika boyunca güçsüz hissettirebiliyorlarsa, işgal altında yaşayan Filistinlilerin her gün nasıl hissettiğini düşünün.”
Khanna, Batı Şeria’da gördüklerinin hem siyasi tutumunu hem de olası başkanlık kampanyasını etkileyeceğini belirtti.
FİLİSTİNLİLERİN YAŞADIKLARINI ABD’DE ANLATACAK
2028’de başkanlığa aday olmayı değerlendiren Khanna, aday olması durumunda Filistinlilerin haklarını temel gündemlerinden biri hâline getireceğini söyledi.
Filistinlilerin maruz kaldığı haksızlıklar konusunda ABD siyasetinde farklı bir perspektif sunabileceğini savunan Khanna, ülkenin farklı bölgelerini dolaşarak Batı Şeria’da yaşananları anlatacağını ifade etti.
Khanna, Batı Şeria’daki gözlemlerinin yalnızca İsrail hükümetinin değiştirilmesinin sorunu çözmeye yetmeyeceğini gösterdiğini belirtti.
İki devletli çözümün sahada uygulanmasının son derece zor olduğunu söyleyen Khanna, bunun için şiddete karışan çok sayıda sivil işgalcinin bölgeden çıkarılması gerekebileceğini savundu.
SİVİL İŞGALCİ ŞİDDETİ 7 EKİM’DEN SONRA ARTTI
İsrailli sivil işgalcilerin Batı Şeria’daki Filistinlilere yönelik saldırıları, Hamas öncülüğünde 7 Ekim 2023’te İsrail’e düzenlenen saldırıların ardından belirgin biçimde arttı.
İsrail makamlarının sivil işgalcilerin şiddetine verdiği cevaplar ise etkisiz soruşturmalar, sorumluluğun başka kurumlara yüklenmesi ve olayların inkâr edilmesi nedeniyle eleştiriliyor.
Khanna’nın ziyareti sırasında görüştüğü Filistinliler, hareket özgürlüğüne ve su kaynaklarına erişimlerine getirilen kısıtlamaları anlattı.
ÖLDÜRÜLEN FİLİSTİNLİLERİN AİLELERİYLE GÖRÜŞTÜ
Khanna, Batı Şeria’nın güneyindeki Umm al-Khair köyünde, Oscar ödüllü “No Other Land” belgeselinde çalışmalarına yer verilen Filistinli aktivist Awdah Hathaleen’in ailesini ziyaret etti.
Hathaleen’in bir İsrailli sivil işgalci tarafından öldürüldüğü belirtilmişti.
Khanna ayrıca 14 yaşındaki bir Filistinli çocuğun bir sivil işgalci tarafından gündüz vakti vurularak öldürüldüğü okulda incelemelerde bulundu. Filistin kökenli Amerikalılarla görüşen Kongre üyesi, darbedilme ve tehdit edilme hikâyelerini dinledi.
“APARTHEID BENZERİ KOŞULLAR GÖRDÜK”
Hint kökenli Amerikalı olan Khanna, ziyaret sırasında hayatında ilk kez ten renginin bu kadar farkında olduğunu söyledi.
Batı Şeria’da “apartheid benzeri koşullar” ve açık bir eşitsizlik gördüğünü belirten Khanna, Amerikalıların sahada yaşananların ayrıntılarını bilmeleri hâlinde bu durumu desteklemeyeceklerini savundu.
DEMOKRATLARIN İSRAİL POLİTİKASI DEĞİŞİYOR
Haberde, Khanna’nın ziyareti ABD’de Demokrat siyasetçilerin İsrail’e yaklaşımındaki değişimin bir örneği olarak değerlendirildi.
Geçmişte başkanlık hedefi bulunan siyasetçiler İsrail’e desteklerini göstermek amacıyla ülkeye gider, İsrailli liderlerle görüşür ve Filistin yönetimini Ramallah’ta ziyaret ederdi.
Yeni dönemde ise Demokrat Parti içindeki bazı başkanlık adaylarının İsrail politikalarını eleştiren kimliklerini güçlendirmek amacıyla bölgeye gittiği belirtiliyor.
Khanna’nın Batı Şeria’da engellendiği saatlerde, olası başkan adaylarından eski Chicago Belediye Başkanı Rahm Emanuel de Tel Aviv Üniversitesinde konuştu.
Emanuel, Başbakan Binyamin Netanyahu ve hükümetinin İsrail’i çıkmaza sürüklediğini belirterek ABD’nin İsrail’e askeri yardımını sona erdirmesi çağrısında bulundu.
2028 YARIŞINDA İSRAİL BİR SINAV KONUSU OLABİLİR
İsrail’e verilen desteğe karşı çıkmak, Michigan’dan New York’a kadar birçok seçim bölgesinde Demokrat Parti içi yarışların önemli başlıklarından biri hâline geldi.
Kamuoyu araştırmaları da Demokrat seçmenlerin artık İsrail hükümetini desteklemekten çok eleştirmeye eğilimli olduğunu gösteriyor.
Khanna ve Emanuel’in ziyaretlerinin, ABD-İsrail ilişkilerinin 2028 başkanlık yarışında Demokrat adaylar açısından temel bir siyasi sınava dönüşebileceğine işaret ettiği değerlendiriliyor.
KHANNA’NIN TUTUMU DA SERTLEŞTİ
Daha önce üç kez İsrail’i ziyaret eden Khanna, Ekim 2024’te İsrail Başbakanı Netanyahu ve Ürdün Kralı 2. Abdullah’la görüşen iki partili bir heyette yer almıştı.
Khanna, İsrail’in Yahudi devleti olarak var olma hakkını desteklemeyi sürdürdüğünü belirtmesine rağmen son dönemde İsrail’e yönelik eleştirilerini sertleştirdi.
İsrail’i Gazze’de soykırım yapmakla suçlayan Khanna, Demir Kubbe hava savunma sistemi için sağlanan ABD desteğinin dahi kesilmesi yönündeki çağrılara destek verdi.
“BAŞKAN ADAYLARINI TUTMAK İYİ BİR FİKİR DEĞİL”
Khanna, ziyaretinin önceden belirlenmiş ve İsrail makamlarının denetimindeki bir program olmadığını, Filistinlilerin yönlendirdiği doğrudan bir saha gezisi olduğunu söyledi.
Daha fazla Kongre üyesinin ve başkan adayının Batı Şeria’daki koşulları yerinde görmesi gerektiğini savunan Khanna, İsrail hükümetine şu mesajı verdi:
“Uzun ihtimalli de olsa başkan adaylarını alıkoymak iyi bir fikir değil. Bir sonraki Amerikan başkanı kim olursa olsun, onunla iyi ilişkiler kurmanın yolu bu değil.”
