Üç haftalık çatışma sürecinde Trump yönetimi, olası müzakerelerin kapsamını değerlendirmeye başladı. ABD’li yetkililer, çatışmaların birkaç hafta daha sürebileceğini öngörüyor, ancak Başkan Trump’ın operasyonu sonlandırmayı düşündüğü belirtiliyor. Bu kapsamda özel elçiler Jared Kushner ve Steve Witkoff, diplomasi zeminini hazırlamak için yürütülen temaslarda görev alıyor.
TALEPLER ARASINDA NELER VAR?
Axios’un konuya yakın kaynaklara dayandırdığı habere göre, olası bir anlaşmada Hürmüz Boğazı’nın yeniden açılması, İran’ın yüksek oranda zenginleştirilmiş uranyum stokunun kontrol altına alınması ve uzun vadeli nükleer program, balistik füze kapasitesi ile bölgesel vekil gruplara destek konularının ele alınması gerekiyor.
Kendi ablukasına takılan ABD'ye Küba'dan veto: Yakıt talebiniz tam bir yüzsüzlük
Son dönemde ABD ile İran arasında doğrudan temas kurulmadı. Ancak Mısır, Katar ve Birleşik Krallık arabuluculuk işlevi üstlenerek taraflar arasında mesaj iletti. İran’ın müzakerelere ilgi gösterdiği, ancak koşulların oldukça sert olduğu bildirildi. Talepler arasında ateşkes, savaşın yeniden başlamayacağına dair garanti ve tazminat bulunuyor.
ABD’NİN İRAN’DAN TALEP ETTİĞİ 6 ŞART
ABD tarafı, İran’dan altı taahhüt talep ediyor:
- Beş yıl boyunca füze programına devam etmeme,
- Uranyum zenginleştirme faaliyetlerinin durdurulması,
- Natanz, İsfahan ve Fordow tesislerinin kapatılması,
- Santrifüjlerin dış denetime açılması,
- Bölgesel ülkelerle füze sayısını 1.000’in altında tutacak silah kontrol anlaşmaları,
- Hizbullah, Husiler ve Hamas gibi vekillere finansman sağlanmaması.
ABD’den İran petrolüne geçici izin
KATAR, RESMİ ARABULUCU OLMAK İSTEMİYOR
İran Dışişleri Bakanı Abbas Araghchi, Hindistanlı mevkidaşına Hürmüz Boğazı’nın normalleşmesi için ABD ve İsrail’in saldırıları durdurması ve gelecekte yeniden başlatmama taahhüdü vermesi gerektiğini belirtti. Ancak Trump yönetimi, ateşkes ve tazminat taleplerini reddetti.
ABD tarafında, İran’a dondurulmuş varlıkların iadesi üzerinden bir uzlaşma zemini oluşturulabileceği değerlendiriliyor. Washington, müzakereler için en uygun muhatabın kim olacağını ve hangi ülkenin arabulucu rolünü üstleneceğini tartışıyor. Katar’ın perde arkasında yardımcı olmaya istekli olduğu, ancak resmi arabulucu olmak istemediği belirtiliyor.
Trump ekibi, görüşmelerin şekillenmesi olasılığına karşı hazırlıklarını sürdürüyor. Witkoff ve Kushner’in önerilerinin, savaş başlamadan iki gün önce Cenevre’de sundukları şartlara benzer olması bekleniyor.
