Amerika Birleşik Devletleri ve İsrail'in İran'a yönelik başlattığı savaşta cephe hattı, dünya petrol ticaretinin yüzde 20'sinin yapıldığı Hürmüz Boğazı'nda kilitlendi. ABD merkezli haber sitesi Axios'un aktardığı bilgilere göre, İran'ın boğazdaki saldırılarının ticari sevkiyatı durdurması ve enerji piyasalarını sarsması, Trump yönetiminin son günlerdeki en temel endişesi haline geldi. Bu tıkanıklığı aşmak isteyen ABD Başkanı Donald Trump, uluslararası toplumu doğrudan askeri eyleme davet etti. Trump'ın savaş gemisi göndereceklerini iddia ettiği ülkelerden İngiltere'den 'tüm seçenekler masada' cevabı geldi. İngiltere Enerji Bakanı Ed Miliband, ülkelerinin Hürmüz Boğazı'ndan geçen önemli petrol sevkiyat rotalarının güvenliğini sağlamak için ABD ve müttefikleriyle çalışmak da dahil olmak üzere "her türlü seçeneği" değerlendirdiğini söyledi.
"ONLARA YARDIM EDECEĞİZ"
Kendi sosyal medya platformu Truth Social üzerinden açıklama yapan Trump, İran'ın Hürmüz Boğazı'nı kapatma girişiminden etkilenen birçok ülkenin boğazı açık ve güvenli tutmak için ABD ile koordineli olarak bölgeye savaş gemileri göndereceğini iddia etti. İran'ın askeri kapasitesinin "yüzde 100'ünü yok ettiklerini" öne süren ancak İranlıların hala drone, mayın ve gemisavar füzeleri kullandığını kabul eden Trump; Çin, Fransa, Japonya, Güney Kore ve İngiltere'ye seslendi. "Bu suni kısıtlamadan etkilenen ülkelerin bölgeye gemiler göndereceğini umuyorum," diyen Trump, petrol ithal eden ülkelerin bu geçiş yoluna sahip çıkması gerektiğini ve ABD'nin onlara "çok yardım edeceğini" vurguladı.
Haberde, diplomatik çağrıların yanı sıra ABD'nin sahada da devasa bir askeri yığınak yaptığına dikkat çekiliyor. ABD Savunma Bakanı Pete Hegseth'in talimatıyla, USS Tripoli amfibi hücum gemisi ve ona bağlı Deniz Piyadeleri Sefer Birliği Hürmüz'deki kriz nedeniyle Orta Doğu'ya sevk ediliyor. Axios'a konuşan yetkililer, bu deniz piyadesi birliğinin emir verilmesi halinde kara harekatı (ground operations) düzenleme kapasitesine sahip olduğunu belirtirken, ABD'li resmi makamlar kara harekatı ihtimali üzerine yorum yapmaktan kaçındı.
"KIYI ŞERİDİNİ AĞIR ŞEKİLDE BOMBALAYACAĞIZ"
ABD ordusunun bir sonraki adımının kıyı bombardımanı olacağı ifade ediliyor. Geçtiğimiz Cuma günü ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM), İran'ın petrol ihracatının kalbi olan Hark Adası'na yönelik geniş çaplı ve hassas bir saldırı düzenlemiş, adadaki mayın depoları ve füze sığınakları dâhil 90 askeri hedefi vurmuştu. Trump, petrol tesislerinin şimdilik hedef alınmadığını ancak gemi saldırılarının durmaması halinde doğrudan petrol altyapısının vurulacağını belirterek bu saldırıyı Tahran'a verilmiş bir "ültimatom" olarak nitelendirmişti. Axios kaynaklarına göre, ABD ordusu ticari gemilere askeri eskortluk yapmaya başlamadan önce İran'ın kıyı bölgelerinde konuşlandırdığı gemisavar füzelerini ortadan kaldırmayı planlıyor. Trump da bu stratejiyi doğrulayarak yayınladığı son mesajda, "Bu arada ABD, kıyı şeridini ağır bir şekilde bombalayacak ve İran teknelerini sudan temizlemeye devam edecek. Öyle ya da böyle Hürmüz Boğazı'nı yeniden açacağız," diyerek çatışmaların boyutunun artacağının sinyalini verdi.
İNGİLTERE'DEN TRUMP'A CEVAP: "MAYIN AVLAYAN DRONLAR MASADA"
Trump'ın savaş gemisi göndermesi için özel olarak çağrı yaptığı ülkelerden biri olan İngiltere'den Washington'ın bu koalisyon planına ilk resmi yanıt geldi. İngiltere Enerji Bakanı Ed Miliband, BBC'de yayınlanan Sunday with Laura Kuenssberg programında yaptığı açıklamalarda, Hürmüz Boğazı'nın deniz trafiğine yeniden açılmasının "dünya için bir öncelik" olduğunu vurguladı.
Yeni İran Dini Lideri Mücteba Hamaney'in boğazı ABD'ye karşı siyasi ve ekonomik bir baskı aracı olarak kapalı tutmaya devam edecekleri yönündeki tutumuna ve boğaza mayın döşendiğine dair artan istihbarat endişelerine değinen Miliband, İngiltere'nin bölgeye savaş gemisi veya insansız hava aracı gönderip göndermeyeceği sorusuna dikkat çekici bir yanıt verdi.
Miliband, "Boğazın yeniden açılmasına yardımcı olabilecek her türlü seçeneğin ABD ve diğer müttefiklerimizle birlikte değerlendirildiğinden emin olabilirsiniz" diyerek askeri işbirliğine yeşil ışık yaktı. Operasyonel detaylara girmekten kaçınan İngiliz bakan, müttefik koalisyonuna "mayın avlayan dronlar" göndererek katkıda bulunabileceklerini belirtti.
Bununla birlikte, savaşın üçüncü haftasına girilirken küresel tedarik zincirlerinin aldığı yıkıcı darbeye de işaret eden Miliband, diplomatik çözümün önemini vurgulayarak, "Çatışmayı sona erdirmek, boğazın yeniden açılmasının en iyi ve en kesin yoludur" ifadelerini kullandı.
