Türk Dışişleri Bakanlığı yetkililerinin, İran'da hükümetin düşmesi veya olası bir ABD müdahalesi durumunda yaşanabilecek mülteci akınını engellemek amacıyla İran tarafında bir tampon bölge oluşturulması seçeneğini değerlendirdiği iddia edildi. Ankara, yeni bir göç dalgasını sınırın ötesinde karşılamayı planlıyor.
Middle East Eye'ın (MEE) haberine göre, Türk Dışişleri Bakanlığı yetkilileri geçtiğimiz Perşembe günü Türkiye Büyük Millet Meclisi'nde (TBMM) milletvekillerine kapalı bir brifing verdi. Toplantıya katılan kaynaklar, Ankara'nın İran'a yönelik olası senaryolara karşı hazırlık yaptığını ve Tahran yönetiminin çökmesi gibi "en kötü durum senaryoları" üzerinde durulduğunu aktardı.
GÖÇ DALGASINA KARŞI 'TAMPON BÖLGE' SEÇENEĞİ
Brifinge katılan bir kaynak, Türk yetkililerin ülkeye yeni bir mülteci dalgasının girişini engellemek için yapılacakları tarif ederken "tampon bölge" ifadesini kullandığını belirtti. Toplantıdaki bir başka kaynak ise yetkililerin bu ifadeyi açıkça kullanmamakla birlikte, alınan önlemlerin olağan sınır güvenliği tedbirlerinin ötesine geçeceğini vurguladıklarını ifade etti.
İkinci kaynak, yetkililerin yaklaşımını, "Esasen, olası bir göç durumunda gelenlerin İran tarafında kalmasını sağlamak için her şeyin yapılması gerektiğini söylediler" sözleriyle özetledi.
Milli Savunma Bakanlığı, bu ayın başlarında yaptığı açıklamada, İran ile olan 560 kilometrelik sınırın güvenliğinin teknolojik olarak güçlendirilmiş fiziki bariyer sistemleriyle artırıldığını duyurmuştu. Bu önlemler arasında 203 elektro-optik kule, 43 asansörlü kule, 380 kilometrelik modüler beton duvar ve 553 kilometrelik savunma hendekleri bulunuyor. Sınır hattının İHA'lar ve keşif uçaklarıyla 7/24 izlendiği de belirtiliyor.
İRAN'DAKİ PROTESTOLAR VE ABD'NİN ASKERİ YIĞINAĞI
Meclis'teki brifingde paylaşılan bilgilere göre, İran'da ekonomik kriz ve enflasyonun tetiklediği, hükümet karşıtı protestolarda bilanço ağırlaşıyor. Türk yetkililerin milletvekillerine verdiği bilgiye göre, bu ayın başlarında gerçekleşen olaylarda yaklaşık 4.000 İranlı hayatını kaybetti, 20.000 kişi ise yaralandı.
Öte yandan, ABD'nin bölgedeki askeri hareketliliği de Ankara'nın endişelerini artırıyor. Körfez kaynaklarına dayandırılan bilgilere göre Washington yönetimi, protestocuların ölümünden sorumlu tuttuğu üst düzey İranlı yetkililere ve komutanlara yönelik hassas vuruşlar yapmayı değerlendiriyor. ABD, bölgeye savaş uçakları, hava savunma sistemleri ve USS Abraham Lincoln uçak gemisini konuşlandırmış durumda.
ANKARA'DAN 'MÜDAHALEYE HAYIR' MESAJI
Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, Cuma günü yaptığı açıklamada Ankara'nın İran'a yönelik herhangi bir dış müdahaleye karşı olduğunu belirterek, ABD hükümetine krizin çözümü için diplomatik kanalları kullanma çağrısında bulundu.
2003 Irak işgali ve Suriye iç savaşının yarattığı istikrarsızlık ve göç dalgalarını tecrübe eden Türkiye, benzer bir senaryonun İran üzerinden gerçekleşmesinden endişe ediyor.
'AÇIK KAPI' POLİTİKASI UYGULANMAYACAK
Haziran ayında yapılan değerlendirmelerde, İsrail ile İran arasında topyekün bir savaş çıkması durumunda 1 milyona yakın İranlı mültecinin Türkiye sınırına dayanabileceği tahmin edilmişti. Kaynaklar, Ankara'nın acil insani yardım gerektiren durumlar haricinde mülteci kabul etmesinin olası olmadığını ve komşu ülkelerden gelecek yeni dalgalar için artık "açık kapı" politikası uygulanmayacağını belirtiyor.
Ancak İran'da yaşayan ve sayıları en az 12 milyonu bulan Azerbaycan Türklerinin durumu planları karmaşıklaştırıyor. Bu grubun kitlesel olarak sınıra dayanması durumunda, Türkiye'nin iç kamuoyunda oluşabilecek baskı nedeniyle nasıl bir tepki vereceği belirsizliğini koruyor.
