ABD ile İran arasında yeniden diplomasi masasının kurulacağına yönelik açıklamalar, haftanın ilk işlem gününde küresel piyasaların yönünü değiştirdi. Bloomberg’in piyasa özetine göre ekim vadeli Brent petrolün varil fiyatı yüzde 7,3’e kadar gerileyerek 81,55 doları gördü. Batı Teksas türü ham petrolün varil fiyatı ise yüzde 6,1 düşüşle 79,54 dolara indi.
Petrol fiyatlarındaki sert gerilemede, ABD Başkanı Donald Trump’ın İran’a yönelik planlanan geniş çaplı saldırıyı durdurduğunu ve yeni görüşmelerin pazartesi günü başlayacağını açıklaması etkili oldu. Reuters ve Associated Press de saldırının ertelenmesinin ardından ham petrol fiyatlarının 4 doların üzerinde gerilediğini bildirdi.
TRUMP SALDIRIYI DURDURDU, GÖRÜŞME KARARI ALDI
Trump, Suudi Arabistan başta olmak üzere bölgedeki müttefiklerin diplomatik çözüm çağrısında bulunmasının ardından İran’a yönelik büyük bir askerî saldırı planını durdurduğunu söyledi.
Yeni müzakerelerin Hürmüz Boğazı’nın yeniden tamamen açılması ve İran’ın nükleer programı etrafında yürütülmesi bekleniyor. Ancak görüşmelerin nerede yapılacağına, heyetlerin kimlerden oluşacağına ve tarafların hangi şartlarla masaya oturacağına ilişkin ayrıntılar henüz açıklanmadı.
İran ile ABD arasındaki gerilimin son aylarda Körfez’deki enerji sevkiyatını aksatması, petrol fiyatlarının ve küresel enflasyon endişelerinin yükselmesine yol açmıştı. Diplomatik çözüm ihtimali ise piyasaların petrol arzındaki daralmanın hafifleyebileceğini fiyatlamasını sağladı.
TAHVİLLER YÜKSELDİ, FAİZLER GERİLEDİ
Petrol fiyatlarındaki düşüş, enflasyon baskısının hafifleyebileceği beklentisiyle ABD tahvillerine alım getirdi.
ABD’nin 10 yıllık tahvil faizi dört baz puan düşerek yüzde 4,69’a geriledi. Gösterge faiz geçen hafta Ocak 2025’ten bu yana görülen en yüksek seviyeye çıkmıştı.
Altının ons fiyatı yüzde 0,5 artarak yaklaşık 4 bin 70 dolara yükseldi. Bloomberg Dolar Spot Endeksi ise yüzde 0,2 geriledi.
ABD VE AVRUPA BORSALARINDA YÜKSELİŞ BEKLENTİSİ
İran geriliminin azalabileceğine yönelik beklenti, ABD ve Avrupa borsalarının vadeli kontratlarını destekledi.
S&P 500 vadeli kontratları yüzde 0,6 yükselirken Nasdaq 100 vadeli kontratlarında artış yüzde 0,9’a ulaştı. Euro Stoxx 50 vadeli kontratları da yüzde 0,9 değer kazandı.
AT Global Markets Baş Piyasa Analisti Nick Twidale, barış anlaşmasına veya Hürmüz Boğazı’nın açılmasına ilişkin somut bir gelişmenin piyasalarda güçlü bir rahatlama hareketi oluşturabileceğini belirtti. Twidale, buna karşın İran görüşmeleri ve yapay zekâ hisseleri nedeniyle oynaklığın sürebileceği uyarısında bulundu.
GÜNEY KORE’DE ÇİP HİSSELERİ SERT DÜŞTÜ
ABD ve Avrupa vadeli endeksleri yükselirken Asya piyasalarında daha zayıf bir görünüm hâkim oldu.
Güney Kore’nin Kospi Endeksi, cuma günü kaydettiği yüzde 18’lik rekor yükselişin ardından yüzde 5’in üzerinde geriledi. Samsung Electronics ve SK Hynix hisselerinde kayıplar yüzde 8’i aştı.
Asya’daki çip şirketlerini takip eden bölgesel endeks yüzde 1,2 düşerken Japonya’daki Renesas Electronics ve Kioxia Holdings gibi bazı yarı iletken şirketleri pozitif ayrıştı.
Japonya’nın Topix Endeksi yüzde 1,2, Çin’de Şanghay Bileşik Endeksi yüzde 0,6 geriledi. MSCI Asya endeksi de yüzde 0,6 değer kaybetti.
ALİBABA YENİ YAPAY ZEKÂ MODELİYLE YÜKSELDİ
Teknoloji hisselerinde yapay zekâ teması yeniden ön plana çıktı.
Alibaba, yeni amiral gemisi yapay zekâ modelini duyurmasının ardından Hong Kong borsasında yüzde 6,5 yükseldi. Şirket, modelin performans bakımından Anthropic gibi küresel rakiplerle rekabet edebilecek düzeyde olduğunu öne sürdü.
Çinli yapay zekâ şirketi DeepSeek de V4 Flash modeline ait uygulama programlama arayüzünün açık beta sürümünü yayımladı. Şirket, yeni modelde bağımsız görev yürütme ve karar alma kabiliyetlerinin geliştirildiğini açıkladı.
YEN, MÜDAHALE BEKLENTİSİYLE GÜÇLENDİ
Japon yeni, Japonya ve ABD’nin döviz piyasasına yeniden müdahale edebileceği beklentisiyle dolar karşısında yüzde 1,4’e kadar değer kazandı ve 155,23 seviyesini gördü.
Japonya Maliye Bakanlığı, 31 Temmuz’da ABD Hazine Bakanlığı ile koordineli biçimde piyasaya müdahale edildiğini doğrularken düzensiz kur hareketlerinin devam etmesi durumunda yeni müdahalelerden kaçınılmayacağını bildirdi.
ABD Hazine Bakanı Scott Bessent de yendeki “düzensiz” hareketlere karşı Japonya’ya destek verdiklerini ve gerekmesi halinde desteğin sürebileceğini söyledi.
BİTCOİN VE ETHER GERİLEDİ
Kripto para piyasalarında ise satış ağırlıklı bir görünüm izlendi.
Bitcoin yüzde 1,1 düşüşle 62 bin 720 dolar civarına gerilerken Ether yüzde 1,5 kayıpla 1.853 dolara indi.
PİYASALARIN GÖZÜ HÜRMÜZ BOĞAZI’NDA
Petrol fiyatlarındaki sert düşüşe rağmen piyasalar temkinli görünümünü koruyor. Washington ile Tahran arasındaki görüşmelerin sonuçsuz kalması veya askerî gerilimin yeniden yükselmesi halinde enerji fiyatlarında yeni bir sıçrama yaşanabileceği değerlendiriliyor.
Hürmüz Boğazı’ndaki gemi trafiğinin hafta sonunda düşük kalması da petrol arzına ilişkin risklerin tamamen ortadan kalkmadığını gösteriyor. Analistler, piyasaların kalıcı bir rahatlama yaşayabilmesi için müzakerelerin somut bir anlaşmayla sonuçlanması ve boğazdaki ticari geçişlerin normale dönmesi gerektiğini belirtiyor.
