Bu sabah saatlerinde Amerika Birleşik Devletleri ve İsrail silahlı kuvvetlerinin İran'a yönelik ortaklaşa başlattığı hava harekatı ve akabinde İran'ın Kuveyt, Bahreyn, Katar, Suudi Arabistan ile İsrail'deki ABD üslerini balistik füzelerle hedef alması, küresel jeopolitik riskleri en üst seviyeye taşıdı. Bölgede tansiyonun benzeri görülmemiş bir noktaya ulaşmasıyla birlikte gözler ekonomiye çevrilirken, Ekonomist Prof. Dr. Emre Alkin sosyal medya hesabı üzerinden yaptığı kapsamlı değerlendirmede, sıcak çatışmanın küresel makroekonomik dengeler üzerindeki muhtemel etkilerini ele aldı. Piyasaların savaştan ziyade belirsizliği fiyatladığına dikkat çeken Alkin, krizin 1 ila 3 ay arasında kalması veya bu süreyi aşması durumunda küresel ekonomiyi nelerin beklediğini iki ana başlık altında inceledi.
İsrail'in İran'a saldırısı sonrası piyasalar diken üstünde: 'Petrol fiyatları yüzde 10 artabilir'
KISA SÜRELİ ÇATIŞMA VE RİSK PRİMİ ETKİSİ
Prof. Dr. Alkin'in analizine göre, çatışmaların coğrafi olarak sınırlı kalması ve en fazla üç ay içinde kontrollü bir ateşkesle sonuçlanması halinde, piyasalardaki sarsıntı ağırlıklı olarak bir "risk primi düzeltmesi" şeklinde hissedilecek. Bu kısa süreli senaryoda petrol fiyatlarında ilk etapta sert bir yükseliş beklendiğini ifade eden Alkin, Brent petrolün varil fiyatında 10 ila 20 dolarlık bir sıçrama yaşanabileceğini, ancak kalıcı bir arz kesintisi olmaması durumunda fiyatların birkaç hafta içinde gerileyeceğini öngördü. Altının klasik güvenli liman refleksiyle değer kazanacağını belirten ekonomist, savaşın sınırlı kalacağının netleşmesiyle bu artışın kalıcı bir trendden ziyade geçici bir hareket olarak kalacağını kaydetti. Hisse senedi piyasalarında ise özellikle Avrupa ve gelişmekte olan ülke borsalarında ilk reaksiyonun negatif olacağı, ABD piyasalarının ise enerji ve savunma sanayisi hisseleri öncülüğünde nispeten dirençli kalabileceği aktarıldı. Analizde, kısa süreli bir krizin 2026 yılı küresel ekonomik büyüme tahminlerinde 0,2 ila 0,4 puanlık aşağı yönlü revizyona neden olabileceği, ancak küresel bir resesyona yol açmayacağı ifade edildi.
ÜÇ AYI AŞAN SÜREÇ VE STAGFLASYON RİSKİ
Krizin üç ayı aşması, İran'ın misillemelerinin geniş bir coğrafyaya yayılması ve özellikle Hürmüz Boğazı'ndaki enerji akışının kesintiye uğraması durumunda ise küresel ekonomi için tablonun bütünüyle değişeceği vurgulandı. Dünya petrol arzının yaklaşık beşte birinin geçtiği bu hattaki olası bir aksamanın, Brent petrol fiyatlarını 120 ile 150 dolar bandına taşıyabileceği uyarısında bulunuldu. Bu durumun salt bir enerji maliyeti artışı değil, küresel çapta bir maliyet enflasyonu dalgası yaratacağı belirtildi. Uzun süreli savaş senaryosunda altının ons fiyatının 5 bin 500 doların üzerinde kalıcılaşabileceğini ifade eden Alkin, altının yalnızca bir güvenli liman olmaktan çıkıp sistemik risk göstergesi haline geleceğini savundu. Borsalarda küresel risk iştahının düşeceği, gelişen piyasalardan sert sermaye çıkışları yaşanacağı ve ABD piyasalarının da artan enerji maliyetlerinin şirket karlılıklarını vurmasıyla ağır baskı hissedeceği aktarıldı.
KÜRESEL EKONOMİ İÇİN YENİ BİR SINAV
Prof. Dr. Alkin, uzayan çatışma senaryosunda Avrupa ekonomisinin enerji bağımlılığı nedeniyle en ağır darbeyi alacak bölgelerden biri olacağını, Asya'daki ithalatçı ülkelerin ise ciddi maliyet baskılarıyla yüzleşeceğini belirtti. Küresel büyümede 0,5 ile 1 puanlık düşüş beklendiği ifade edilirken, merkez bankalarının yükselen enflasyon ile düşen büyüme rakamları arasına sıkışacağı ve faiz indirim alanlarının daralacağı kaydedildi. Bu denklemin dünya ekonomisi için "stagflasyon" (durgunluk içinde enflasyon) riskini yeniden masaya getireceğini belirten Alkin, değerlendirmesini jeopolitik risklerin her zaman var olduğu ancak enerji geçiş sürecinin henüz tamamlanmadığı mevcut küresel düzende, Orta Doğu'da uzayan bir savaşın salt bölgesel bir kriz değil, topyekûn bir küresel ekonomik sınav olacağı uyarısıyla tamamladı.
Değerli Dostlar. Sizler için kısa bir analiz yaptım. Savaşın süresine göre. Daha kapsamlı analiz yarın.
— emre alkin (@emrealkin1969) February 28, 2026
Elbette, Ortadoğu’da barut kokusu yükseldiğinde piyasalar önce refleks verir, sonra akıl yürütmeye başlar. ABD ve İsrail’in İran’a yönelik saldırıları da tam olarak bu etkiyi…
