Çin merkezli otomotiv devi BYD'nin Manisa Organize Sanayi Bölgesi'nde (MOSB) kurulması planlanan 1 milyar dolarlık fabrika yatırımının iptal edildiği iddia edildi. Manisa Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Derneği Başkanı ve emekli Yargıtay üyesi Ali Suat Ertosun, güvenilir kaynaklara dayandırdığı bilgiye göre şirketin Türkiye yatırımından vazgeçtiğini belirtti.
BYD'nin Türkiye yatırımında kriz: Fabrika arazisinde in cin top oynuyor!
Ertosun, Çinli şirketin kararını Şubat veya Mart 2026'da kamuoyuna ilan etmesinin beklendiğini söyledi. BYD'den iddialara yönelik henüz bir yalanlama ya da teyit açıklaması gelmedi.
2024 yılının Temmuz ayında büyük bir lansmanla duyurulan proje, yıllık 150 bin araç üretim kapasitesiyle Türkiye otomotiv sektörünün en büyük yatırımlarından biri olarak görülüyordu. Devletin stratejik teşvik paketiyle desteklenen yatırım kapsamında BYD'ye vergi muafiyetleri ve Özel Tüketim Vergisi (ÖTV) avantajları sunuldu.
OCAK AYINDA MECLİS'E SORU ÖNERGESİ VERİLMİŞTİ
Yatırımın geleceğine ilişkin soru işaretleri, 28 Ocak 2026 tarihinde TBMM gündemine taşınmıştı. CHP İzmir Milletvekili Sevda Erdan Kılıç, Sanayi ve Teknoloji Bakanı Mehmet Fatih Kacır'a hitaben 10 soruluk yazılı soru önergesi vermişti.
Soru önergesinde BYD'nin Türkiye için taahhüt ettiği 1 milyar dolarlık yatırımın ne kadarının gerçekleştirildiği, Manisa OSB'de tahsis edilen alanın özellikleri, şirkete tanınan vergi muafiyetleri ve ÖTV indirimleri, yatırım taahhüdünün yerine getirilmemesi halinde uygulanacak yaptırımlar sorulmuştu.
Önergede ayrıca BYD'nin 2023-2025 döneminde Türkiye'ye ihraç ettiği araçlardan elde ettiği toplam gelir, Macaristan'daki fabrika kurma sürecinin Türkiye yatırımını nasıl etkilediği ve BYD'ye tanınan teşviklerin yerli otomobil markası TOGG ile karşılaştırılması da gündeme getirilmişti.
BAKANLIK CEVABINDA GENEL ÇERÇEVEYİ ÇİZMİŞTİ
Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı'nın soru önergesine verdiği cevapta, küresel otomotiv sektörünün içinde bulunduğu dönüşüm ve Türkiye'nin bu süreçteki stratejisi anlatılmıştı. Bakanlık, "Sektörün üretim, istihdam ve ihracat kapasitesinin artırılması ve küresel arenada daha rekabetçi hale gelmesi" hedefinin öncelik olduğunu belirtmişti.
Cevap metninde elektrikli araçların gelişimi, dijital teknolojilerin yaygınlaşması ve otomotiv sektöründeki dönüşümün Türkiye'nin fırsatları arasında yer aldığı vurgulanmıştı. Bakanlık, mevcut üreticilerin yeni model geliştirmelerinin ve yerli katma değerin artırılmasının desteklendiğini ifade etmişti.
BYD'nin Türkiye'deki yatırımına ilişkin ise "yatırımlara proje bazlı destek verilmesine dair Kararname'sının şartları, proje takvimi, firmanın sorumlulukları tanımlanarak devlet desteklerinden yararlandırılmaktadır" açıklaması yapılmıştı.
Teşvik sisteminin öngörülen şekilde tamamlanmaması durumunda yatırımcılara uygulanacak müeyyidelerin mevzuatta düzenlendiği de belirtilmişti.
2025'TE REKOR SATIŞ, ANCAK FİYATLAR TARTIŞMA YARATTI
BYD Türkiye, 2025 yılında toplam 45 bin 537 adet araç satışı gerçekleştirerek şarj edilebilir hibrit ve yeni enerjili araçlar (NEV) kategorisinde pazar liderliğini ele geçirdi. Henüz yerli üretim başlamadan bu satış rakamına ulaşan şirket, tanınan teşvikler sayesinde ithalatta avantaj elde etti.
Ancak şirketin Türkiye'deki fiyatlandırma politikası eleştirilere neden oldu. BYD modellerinin Çin pazarındaki fiyatların çok üzerinde satıldığı tespit edildi. Bazı modellerde vergisiz fiyat farkının yüzde 100'ü aştığı görüldü.
Şirket yetkilileri bu durumu yüksek gümrük vergileri ve Türkiye'deki ÖTV oranlarıyla açıkladı. Ancak teşviklerden yararlanan bir şirketin yerli üretim öncesi bu fiyat seviyelerine ulaşması kamuoyunda tartışma yarattı.
BYD'de 'Manisa fabrikası' krizi: Kaporalar iade ediliyor
KONU MECLİS GÜNDEMİNDE
Yatırımın geleceğine dair henüz resmi bir iptal açıklaması gelmezken, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı'nın süreci yakından takip ettiği bildirildi.
CHP'li milletvekilleri, fabrikaya dair somut adımların gecikmesini ve teşviklerin sadece ithalatı kolaylaştırmak için mi kullanıldığını sorgulayan soru önergeleriyle konuyu Meclis gündeminde tutmaya devam ediyor.
