Orta Doğu’da ABD ve İsrail’in İran’a yönelik başlattığı askeri operasyonlar, küresel enerji piyasalarını ve Türkiye’deki akaryakıt fiyatlarını doğrudan etkilemeye başladı. Körfez bölgesini saran çatışma ortamı ve Hürmüz Boğazı’ndaki lojistik tıkanıklık petrol fiyatlarını tırmandırırken, Türkiye’de artan maliyetlerin pompa fiyatlarına yansımasını önlemek amacıyla "Eşel Mobil" sisteminin yeniden devreye alınması gündeme geldi.
Motorine ve benzine tüm zamanların zam rekoru geliyor: Gözler 'eşel mobil' için Ankara'da
HÜRMÜZ BOĞAZI’NDA FAALİYET DURMA NOKTASINDA
Küresel ekonomilerin gözü kulağı Basra Körfezi’nden gelecek haberlere çevrildi. Bölgedeki füze saldırıları ve çatışmalar, dünyanın en kritik petrol geçiş noktalarından biri olan Hürmüz Boğazı’ndaki trafiği felç etti. Petrol tankerlerinin mahsur kalması ve körfeze girişlerin durma noktasına gelmesi, arz güvenliğini tehlikeye atarak ham petrol fiyatlarında sert sıçramalara yol açtı.
MOTORİN ZAMMI ERTELENDİ, GÖZLER HAZİNE'DE
Petrol fiyatlarındaki artışın yerel piyasadaki ilk yansıması motorin grubunda görüldü. Bugün yapılması beklenen 6,69 liralık dev motorin zammı, hükümetin Eşel Mobil sistemini tekrar başlatacağı beklentisiyle ertelendi. Sistemin resmen devreye girmesiyle birlikte, uluslararası piyasalardan kaynaklanan fiyat artışları pompa fiyatına yansıtılmadan Özel Tüketim Vergisi’nden (ÖTV) mahsup edilecek.
EŞEL MOBİL NASIL ÇALIŞACAK VE LİMİTLER NE?
2021 yılının son çeyreğinde kaldırılan bu sistemde, akaryakıta gelen zam tutarı kadar ÖTV tutarı indiriliyor. Böylece tüketici fiyatı sabit kalırken devlet vergi gelirinden feragat etmiş oluyor. Ancak sistemin koruma kapasitesi, mevcut ÖTV tutarlarıyla sınırlı.
Güncel durumda akaryakıttaki ÖTV miktarları ve sistemin koruma sağlayabileceği tavan fiyat seviyeleri şu şekilde hesaplanıyor:
Benzin: 14,8277 TL ÖTV bulunuyor. Pompa fiyatı 73,22 TL’ye ulaşana kadar zamlar vergi tarafından göğüslenecek.
Motorin: 13,9006 TL ÖTV bulunuyor. Fiyat 75,48 TL seviyesine çıkana kadar zam yansıtılmayacak.
LPG (Propan): 11,3830 TL ÖTV bulunuyor. 41,67 TL sınırına kadar fiyatlar sabit tutulabilecek.
Eğer gelen toplam zamlar bu ÖTV miktarlarını aşarsa, aradaki fark mecburi olarak pompa fiyatlarına yansıyacak. Örneğin; benzine gelen toplam zam 15 TL olursa, 14,82 TL'lik kısım vergiden karşılanacak, kalan yaklaşık 18 kuruşluk kısım ise tabelaya yansıyacak.
DEVLETİN VERGİ KAYBI KATLANACAK
Eşel Mobil sisteminin uygulanması, sadece ÖTV tahsilatından vazgeçilmesi anlamına gelmiyor. Zam tutarı kadar düşürülen ÖTV nedeniyle, bu vergi üzerinden hesaplanan Katma Değer Vergisi (KDV) de azalacak. Hazine ve Maliye Bakanlığı, hem dezenflasyon sürecini korumak hem de tüketiciyi korumak adına bu çift yönlü vergi kaybını üstlenmiş olacak.
