ABD ve İsrail’in İran’a yönelik saldırılarıyla başlayan çatışmaların küresel emtia piyasalarında yarattığı etkiler sürerken, alüminyum fiyatları son dört yılın en yüksek seviyesine çıktı. Londra Metal Borsası’nda alüminyumun ton başına fiyatı 3 bin 734 dolara kadar yükselerek Mart 2022’den bu yana en yüksek seviyeyi gördü. Fiyatlar daha sonra 3 bin 716 dolar seviyesinde dengelendi.
ABD ve İran arasındaki müzakerelere ilişkin belirsizliklerin devam etmesi ve bölgedeki çatışmaların sürmesi, alüminyum piyasasında arz güvenliğine yönelik endişeleri artırdı. Petrol fiyatlarında savaşın başlamasının ardından görülen sert yükselişler enflasyon baskılarının artabileceği yönündeki kaygıları güçlendirirken, emtia piyasalarında da dalgalanmalara neden oldu.
HÜRMÜZ BOĞAZI’NA İLİŞKİN ENDİŞELER ÖNE ÇIKTI
Piyasalarda dikkatler özellikle Hürmüz Boğazı’na çevrildi. Hürmüz Boğazı’nın kapanması halinde Katar, Bahreyn ve Birleşik Arap Emirlikleri’nin yıllık yaklaşık 6,2 milyon tonluk alüminyum üretimi ve ihracatının risk altına girebileceği değerlendiriliyor. Bu üç ülkenin alüminyum ihracatının yaklaşık yüzde 80’i Hürmüz Boğazı üzerinden gerçekleştiriliyor.
Çatışmaların başlamasının ardından Birleşik Arap Emirlikleri merkezli Emirates Global Aluminium’a (EGA) ait Et-Tavila tesisinin, İran’ın füze ve insansız hava araçlarıyla Halife Ekonomik Bölgesi’ne düzenlediği saldırılarda zarar görmesi de arz tarafındaki kaygıları artıran gelişmeler arasında yer aldı.
Savaş öncesinde de küresel alüminyum piyasasında arz sıkıntıları bulunduğu belirtilirken, çatışmaların başlamasıyla birlikte bu sıkıntıların daha da belirgin hale geldiği ifade ediliyor. Uzmanlara göre yaşanan gelişmeler, Hürmüz Boğazı’nın küresel ham madde piyasaları açısından yalnızca petrol ve doğal gaz için değil, alüminyum gibi sanayi metalleri açısından da kritik öneme sahip olduğunu ortaya koydu.
FİYATLAR SAVAŞIN BAŞLAMASINDAN BU YANA YÜZDE 18’İN ÜZERİNDE ARTTI
Alüminyum, otomotiv, havacılık ve inşaat sektörleri başta olmak üzere birçok alanda kullanılan temel sanayi metalleri arasında yer alıyor. Öte yandan Çin kaynaklı talebin sürmesi de piyasadaki hareketliliği destekleyen unsurlar arasında gösteriliyor.
Yaşanan gelişmelerle birlikte Londra Metal Borsası’nda alüminyumun ton fiyatı 3 bin 734 dolara kadar yükselirken, savaşın başlamasından bu yana fiyatlardaki artış yüzde 18’i aştı.
ÇİN'İN ALÜMİNYUM ÜRETİMİNE ÜST SINIR GETİRMESİ FİYAT HAREKETLERİNDE ETKİLİ OLDU
Vadeli işlem ve emtia piyasaları uzmanı Zafer Ergezen, AA muhabirine yaptığı değerlendirmede, "Alüminyum fiyatlarındaki yükselişin en önemli nedenlerinden bir tanesi savaşla birlikte alüminyum arzının olumsuz etkilenmesi" dedi.
Orta Doğu ve Körfez bölgesinin küresel alüminyum üretiminin yüzde 8-9'unu gerçekleştirdiğini belirten Ergezen, Hürmüz Boğazı'nın kapalı olması nedeniyle alüminyum arzının olumsuz etkilendiğini ifade etti.
Ergezen, talep güçlü olunca arz da azalınca alüminyumda yukarı yönlü fiyatlamaların desteklendiğini söyledi.
Savaş devam ettiği sürece bu güçlü fiyat trendinin devam edeceği öngörüsünde bulunan Ergezen, bununla beraber son dönemde veri merkezleri, yapay zeka altyapısı, yenilenebilir enerji tarafı ve elektrikli araçların alüminyum talebini desteklediğini vurguladı.
Ergezen, şu ifadeleri kullandı:
"Bütün bunların ötesinde elektrik maliyetleri de alüminyum fiyatlarını etkiliyor. Alüminyum üretiminde maliyetin yüzde 30'u, yüzde 40'ı, elektrik maliyetinden kaynaklanmaktadır. Bu enerji maliyetinde son dönemde yaşanan artış alüminyum maliyetlerinde artışa yol açıyor. Bu da fiyatlamaları yukarı çeken diğer bir unsur. Dünyada en fazla alüminyum üreten ülke Çin. Çin alüminyum üretimine üst sınır getirmiş durumda. Bu üst sınırdan dolayı talep artığı zaman arz bunu desteklemiyor."
