İspanya'da zeytinyağı üreticilerini yakından ilgilendiren karar, Resmî Gazete'de (BOE) yayımlanan düzenlemeyle yürürlüğe girdi. Buna göre fabrikalar, Kasım 2026'dan itibaren her ay gerçekleştirdikleri üretimin yüzde 12'sini stoklarında tutacak. Depolama işlemi üreticilerin kendi tesislerinde yapılabileceği gibi başka işletmelere ait depolarda da gerçekleştirilebilecek.
Uygulama, Ekim 2026 ve öncesinde üretilen zeytinyağlarını kapsamıyor. Depoya alınacak ürünlerin 30 Eylül 2027 tarihine kadar piyasaya çıkarılmasına izin verilmeyecek. Tarım Bakanlığı, bu yöntemle piyasadaki arzın yaklaşık 188 bin ton azaltılmasını hedefliyor.
YÜKSEK STOK VE YENİ HASAT BEKLENTİSİ FİYATLARI DÜŞÜRDÜ
Piyasadan geçici olarak ürün çekilmesi kararında, mevcut stokların yüksekliği ve yeni sezonda üretimin artacağı beklentisi etkili oldu.
Resmî verilere göre İspanya'da sezon başı zeytinyağı stokları 357 bin 40 tona ulaştı. Yeni sezonda üretimin ise 1 milyon 602 bin 596 ton seviyesinde gerçekleşmesi öngörülüyor. Yüksek stok miktarına eklenecek yeni hasadın, piyasadaki arzı artırarak üretici fiyatlarını daha da aşağı çekebileceği değerlendiriliyor.
El País'in aktardığı verilere göre, kasım ayının başında İspanya'da natürel sızma zeytinyağının üretici fiyatı kilogram başına yaklaşık 3 euroya kadar indi. Geçen yılın aynı döneminde bu fiyat yaklaşık 4 euro düzeyindeydi.
İspanya'da yürürlükteki mekanizma, sezon başındaki stoklarla beklenen üretimin toplamı önceki altı sezonun ortalamasını en az yüzde 20 geçtiğinde devreye girebiliyor. Bu sezon belirlenen koşulun sağlanmasıyla birlikte piyasadan ürün çekilmesi kararı alındı.
İSPANYA DÜNYA ZEYTİNYAĞI ÜRETİMİNİN YÜZDE 45'İNİ KARŞILIYOR
İspanya, küresel zeytinyağı piyasasında belirleyici ülkelerin başında geliyor. Tarım Bakanlığı verilerine göre ülke, dünya üretiminin yaklaşık yüzde 45'ini, Avrupa Birliği üretiminin ise yüzde 70'ini gerçekleştiriyor. Bu oranlar hasat dönemlerine göre farklılık gösterebiliyor.
Öte yandan son yıllarda kuraklık ve aşırı sıcaklıkların zeytin rekoltesini düşürmesi, uluslararası piyasada fiyatların yükselmesine neden olmuştu. Üretimin yeniden artış göstermesiyle fiyatlarda ters yönde hareket başladı.
İspanya'nın aldığı depolama kararıyla piyasadaki fazla arzın sınırlandırılması ve üreticilerin fiyat düşüşünden daha az etkilenmesi amaçlanıyor.
