Avrupa genelinde nüfusun hızla yaşlanması dikkat çekerken, emekli bireylerin finansal durumları ve net servetleri arasındaki uçurum da giderek derinleşiyor. Avrupa Merkez Bankası (ECB) tarafından gerçekleştirilen anket ve veriler, Euro Bölgesi ülkelerinde yaşayan emeklilerin ekonomik refah seviyelerinin ülkeden ülkeye çarpıcı biçimde değiştiğini ortaya koydu. En yüksek ve en düşük net servete sahip emekliler arasındaki farkın 34 kata kadar ulaştığı bu tabloda, ev sahipliği oranları ve ülkelerin sosyal güvenlik yapıları en belirleyici etkenler olarak öne çıkıyor.
SERVET FARKLILIKLARINI BELİRLEYEN TEMEL DİNAMİKLER
Dünya'dan Remziye Karakuş'un haberine göre; emeklilerin net servet birikimlerinde küresel ve yerel pek çok yapısal faktör rol oynuyor. ECB'nin araştırmasına göre, ülkeler arasındaki finansal makasın bu denli açılmasında hane yapısı, konut piyasalarının durumu, krediye erişim kolaylığı ve aileler arası maddi destekler kritik önem taşıyor.
EV SAHİBİ OLMAK SERVETİ KATLIYOR
Mülkiyet Avantajı: Yaşlı nüfusta ev sahipliği oranının yüksek olduğu ülkelerde, emeklilerin toplam net serveti de belirgin şekilde yukarı çıkıyor. Konut fiyatlarındaki artış, ev sahibi emeklilerin varlıklarını doğrudan büyütüyor.
KİRA KÜLTÜRÜNÜN FİNANSAL ETKİSİ: Kiracılık oranının geleneksel olarak yüksek seyrettiği Almanya ve Avusturya gibi ülkelerde, emeklilerin büyük bir bölümü mülk sahibi olmak yerine kirada yaşamayı sürdürüyor. Bu durum, söz konusu ülkelerdeki emeklilerin net servet ortalamalarının diğer ülkelere kıyasla daha düşük hesaplanmasına yol açıyor.
EMEKLİLİK SİSTEMLERİNİN GÜCÜ: Güçlü ve koruyucu bir emeklilik yapısına ya da sosyal devlet modeline sahip olan ülkelerde, bireyler yaşlılık dönemleri için çok büyük kişisel birikimler yapma ihtiyacı hissetmiyor.
KUŞAKLARARASI MADDİ DESTEK: Konut ediniminin maliyetli hale geldiği günümüz piyasasında, aile büyüklerinden alınan maddi desteklerin önemi artıyor. Genç yaşlarda servet biriktirebilmek ve mülk edinebilmek, aileden gelen bu sermaye aktarımıyla doğrudan ilişkili bulunuyor.
AVRUPA’DA EMEKLİLERİN ÜLKELERE GÖRE ORTALAMA NET SERVET DAĞILIMI
Avrupa Birliği’nin düşük nüfuslu ve özel ekonomik yapılara sahip iki ülkesi olan Lüksemburg ve Malta listenin ilk sıralarında yer alıyor. Lüksemburg, 1 milyon 219 bin 500 euro ortalama emekli servetiyle Avrupa'nın açık ara zirvesinde bulunurken, Malta 310 bin euro ile ikinci sırada geliyor.
Bu iki küçük nüfuslu ülke analiz dışında tutulduğunda, büyük ölçekli Avrupa ekonomileri arasında en yüksek emekli servetine sahip ülkeler sırasıyla 307 bin 700 euro ile Belçika ve 296 bin 700 euro ile İrlanda oluyor. Bu ülkeleri 232 bin 800 euro ortalama servetle Fransa ve 232 bin 100 euro ile Almanya takip ediyor. Akdeniz ülkesi İspanya'da emeklilerin ortalama varlığı 200 bin euro sınırını aşarak 200 bin 800 euro seviyesine ulaşırken, Avusturya'da bu miktar 188 bin 500 euro, Finlandiya'da ise 176 bin 100 euro olarak kaydediliyor.
Avrupa'nın büyük ekonomilerinden İtalya ise 168 bin euro ortalama varlıkla dikkat çekici biçimde alt sıralarda yer alıyor. İtalya'yı sırasıyla 138 bin 200 euro ile Slovenya takip ederken, Hollanda güçlü ve gelişmiş emeklilik sistemine karşın 134 bin 400 euro ile emeklilerinin kişisel birikim seviyesinin daha düşük kaldığı ülkeler arasında yer alıyor. Avrupa'da emekli varlığı 100 bin euronun hemen üzerinde olan son ülkeler ise 104 bin 300 euro ile Yunanistan, 102 bin 900 euro ile Çek Cumhuriyeti ve 100 bin 800 euro ile Slovakya olarak öne çıkıyor.
NET SERVETİ 100 BİN EURONUN ALTINDA KALAN ÜLKELER
Avrupa'da emekli varlıklarının en düşük seviyede kaydedildiği ve 100 bin euro barajının altında kalan ülkelerin başında 99 bin 200 euro ile Portekiz geliyor. Portekiz'i 75 bin 900 euro ortalama servetle Hırvatistan ve 73 bin 500 euro ile Estonya izliyor. Listenin en son basamaklarında ise 54 bin 400 euro ile Macaristan ve 51 bin 400 euro ile Litvanya yer alıyor. Avrupa genelinde emeklilerin en az birikime sahip olduğu ülke ise 36 bin 300 euro ortalama net servetle Letonya oluyor.
Bu verilere göre, zirvedeki Lüksemburg ile en dipteki Letonya arasındaki emekli serveti farkı yaklaşık 34 kat olarak kayıtlara geçiyor.
İLERİ YAŞ GRUBUNDA VARLIKLAR ERİMEYE BAŞLIYOR
Araştırma, emeklilerin sadece ülkelerine göre değil, kendi içlerindeki yaş gruplarına göre de ciddi bir servet farklılığı yaşadığını ortaya koyuyor. Euro Bölgesi genelinde yapılan incelemelerde, yaş ilerledikçe net servet miktarının azaldığı görülüyor.
YÜZDE 22 DAHA DÜŞÜK: Euro Bölgesi'nde 75 yaş ve üzerindeki emeklilerin ortalama net serveti 144 bin 400 euro seviyesinde seyrediyor. Bu miktar, 65-74 yaş aralığındaki daha genç emeklilerin servetine kıyasla yüzde 22 daha düşük bir seviyeye karşılık geliyor. Lüksemburg ve Belçika, yaş grupları arasındaki bu servet düşüşünün yaşanmadığı iki istisnai ülke olarak listede ayrışıyor.
