Hürmüz Boğazı’ndaki tedarik sıkıntısı ve enerji maliyetlerindeki artış, Avrupa’da gübre fiyatlarını sert şekilde yükseltti. Bu durum, üretim maliyetlerinin tüketiciye yansımasıyla yeni bir gıda enflasyonu riskini gündeme getiriyor.
Sentetik gübre, doğrudan enerji maliyetine bağlı bir ürün. Doğal gazdan elde edilen hidrojen ve azotla üretilen amonyak, gübrenin temel hammaddesi. Ancak kritik Hürmüz Boğazı’ndaki aksaklıklar maliyetleri hızla artırdı; üre fiyatları ton başına 300 dolardan 700 dolara çıktı.
ÇİFTÇİLER ZOR DURUMDA
Artan maliyetler çiftçileri iki seçenek arasında bırakıyor: Yüksek maliyetle üretime devam etmek veya gübre kullanımını kısmak ve verim kaybını göze almak. Her iki durumda da tüketici fiyatları artacak. İngiltere’de yerli gübre üretimi ihtiyacın yalnızca yarısını karşılayabiliyor.
KRİZ, UKRAYNA’DAN DAHA AĞIR OLABİLİR
Sektör temsilcileri, durumun ciddi olduğunu belirtiyor. Nitrasol Başkanı John Fuller, son haftalarda fiyatların yüzde 25 arttığını ve yeni siparişlerin çok daha pahalıya geldiğini söyledi. Fuller, bu tablonun dört yıl önceki Ukrayna krizinden daha olumsuz etkiler yaratabileceğini vurguladı.
HAYVANCILIK VE SERACILIK TEHLİKEDE
Sadece tarım değil, hayvancılık ve seracılık da risk altında. İngiltere’de bazı çiftçiler gübre fiyatlarının ton başına 370 sterlinden 500 sterline çıktığını ve verim kaybı riskiyle karşı karşıya olduklarını ifade ediyor. Seralarda yetiştirilen sebzeler ise hem enerji hem de gübre maliyetleri nedeniyle baskı altında.
GIDA ENFLASYONU KAPIDA
Uzmanlar, artan maliyetlerin zincirleme olarak tedarik zincirine ve tüketiciye yansıyacağını belirtiyor. Enerji ve gübre fiyatlarındaki yükseliş devam ederse, Avrupa’da yeni bir gıda enflasyonu dalgası kaçınılmaz görünüyor ve üreticiler devlet müdahalesinin şart olduğunu vurguluyor.
