Ekonomi yazarı Alaattin Aktaş, İstanbul Ticaret Odası (İTO) bünyesinde hazırlanan tüketici fiyat endeksi (TÜFE) hesaplamalarında temel bir yöntem hatası yapıldığını duyurdu.
İstanbul için hazırlanan enflasyon sepetinde ürünlerin aylık fiyat seyrinin ay ortalamasıyla değil, ayın son günündeki fiyatlarla hesaplandığı açığa çıktı.
Uzman isim, söz konusu teknik hesaplama tercihinin piyasa gerçekleriyle bağdaşmadığını, tablodaki bu çarpıklığın ağustos ayı motorin fiyatı değişimi incelendiğinde somut şekilde belgelendiğini paylaştı.
AKARYAKIT FİYATLARINDAKİ ÇELİŞKİ GÜN YÜZÜNE ÇIKTI
Uygulanan yöntem nedeniyle piyasadaki yüksek oranlı fiyat artışlarının tüketici endeksine düşüş olarak yansıdığı görüldü.
Kurumun benimsediği ay sonu kıyaslama tekniğine göre, motorin fiyatları ağustos ayı genelinde yüzde 4,3 oranında gerilemiş görünüyor.
Oysa enflasyon ölçüm standartlarına göre temel alınması gereken aylık ortalama fiyat uygulandığında, motorin grubunda tam tersine yüzde 11,7 oranında zam meydana geldiği kayıtlara geçiyor.
ENFLASYON VERİSİ PİYASA GERÇEĞİNİ YANSITMIYOR
Hesaplamadaki bu teknik tercih, megakent için duyurulan genel tüketici fiyat endeksi rakamlarının güvenilirliğini tartışmaya açtı.
İstanbul Ticaret Odası, motorin fiyatlarını yüzde 4,3 oranında ucuzlamış kabul ederek genel endeksi belirledi.
Meydana gelen sapma sonucunda, kurumun ağustos dönemi için kamuoyuna ilan ettiği yüzde 1,66 oranındaki tüketici fiyat endeksi artışının hayatın olağan akışından ve reel piyasa koşullarından uzak kaldığı ifade edildi.
TÜM TÜKETİM KALEMLERİNİ KAPSAYAN HESAP SAPMASI
Metodolojik problemin sadece akaryakıt verileriyle sınırlı kalmadığına dikkat çekildi.
Alaattin Aktaş, "Bu yanlışlık yalnızca motorin değil, çoğu kalem için geçerli" değerlendirmesinde bulunarak endeksteki çok sayıda temel mal ve hizmet grubunun aynı hatalı formülle ölçüldüğünü kaydetti.
Çoğu tüketim maddesinde ay sonu fiyatlarının baz alınması, aylık periyotta gerçekleşen ara zamların ve piyasadaki fiyat hareketliliğinin resmi oranlara girmesini bütünüyle engelliyor.
Türkiye ortalaması 158 TL, Adana'da 343,9 TL, Van'da 96,83 TL
