Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu (BDDK), faizsiz konut, çatılı iş yeri ve taşıt edindirme faaliyetlerini yürüten tasarruf finansman şirketlerine yönelik mevzuatta köklü değişiklikler yaptı.
Yüksek banka faizlerine alternatif arayan milyonlarca vatandaşın tasarruflarını aktardığı ve kamuoyunda evim sistemi olarak anılan sektöre yönelik yeni düzenlemeler Finansal Kurumlar Birliği Başkanlığı'na gönderilen talimatla resmiyet kazandı.
Kurul tarafından alınan kararlar; tasarruf fon havuzlarında biriken milyarlarca TL tutarındaki kaynağın güvenliğini sağlamayı, şirketlerin risk yoğunlaşmasını engellemeyi, yüksek tutarlı sözleşme limitlerini piyasa şartlarına göre güncellemeyi ve kişi bazında açılabilecek dosya sayılarını sınırlandırmayı hedefliyor.
KİŞİ BAŞINA EN FAZLA İKİ AKTİF SÖZLEŞME YAPILACAK
Yeni düzenleme kapsamında 1 Ekim 2026 tarihinde yürürlüğe girecek kurallarla birlikte katılımcıların açabileceği sözleşme sayılarına doğrudan kota getirildi.
Buna göre aynı kişinin sistem üzerinden en fazla 1 taşıt finansmanı sözleşmesi yapmasına imkan tanınacak ve geçmişte görülen 2 ya da 3 araç sözleşmesi açma uygulaması tamamen son bulacak.
Bireyler aynı zamanda en fazla 1 konut veya çatılı iş yeri finansmanı sözleşmesi imzalayabilecek; böylece bir kişinin sahip olabileceği toplam aktif sözleşme adedi 1 taşıt ve 1 konut veya iş yeri olmak üzere en çok 2 ile sınırlandırılacak.
Yeni kanun teklifi esnafı ayağa kaldırdı: Bu bizi uçurur
KONUT VE İŞ YERİ FİNANSMANINDA TAVAN 62 MİLYON 500 BİN TL
Kişi ya da dahil olduğu risk grubu bazında belirlenen azami sözleşme tutarları da yukarı yönlü revize edildi.
Yeni limitlere göre taşıt finansmanı için azami sözleşme tutarı 6 milyon 250 bin TL seviyesine yükseltilirken, konut veya çatılı iş yeri finansmanında üst sınır 62 milyon 500 bin TL olarak belirlendi.
Kararla birlikte tek bir kişi ya da aynı risk grubuna ait tüm sözleşmelerin toplam parasal büyüklüğü de en fazla 62 milyon 500 bin TL olacak şekilde bağlandı.
YÜZDE 7 HİZMET BEDELİ HARİCİNDE EK MASRAF ALINMIYOR
Tasarruf finansman şirketleri, konut, iş yeri veya taşıt talebinde bulunan katılımcılardan talep edilen finansman tutarının yüzde 7'si oranında hizmet bedeli tahsil ediyor.
Sisteme giriş yapan bir kişi, 1 milyon TL tutarındaki finansman paketi için 70 bin TL organizasyon ücreti ödüyor.
Katılımcılardan bu hizmet bedelinin yanı sıra tapu harcı, ipotek masrafı ve araç devir noter harçları gibi devlete ödenmesi yasal olarak zorunlu olan resmi harçlar haricinde hiçbir ek ödeme talep edilmiyor.
Cepler rahatlayacak, bütçeler bayram edecek: 1 milyon TL'ye kadar ödeme kolaylığı
TOPLANAN FONLAR SADECE DÜŞÜK RİSKLİ ARAÇLARDA İŞLETİLECEK
Tasarruf fon havuzları ile şirketlerin kendi hesaplarında toplanan nakit varlıkların yönlendirilebileceği yatırım alanları daraltılarak yüksek riskli enstrümanların önüne geçildi.
Şirketler toplanan bu kaynakları sadece katılım bankalarında açılacak Türk lirası cinsi özel cari hesaplar veya katılma hesaplarında, Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından ihraç edilen ve altına dayalı olmayan Türk lirası cinsi yurt dışı sukuk (kira sertifikası) veya yurt içi sukuk varlıklarında ya da risk değeri 1 veya 2 olan Türk lirası cinsi katılım esaslı yatırım fonlarında değerlendirebilecek.
GETİRİSİZ FON HAVUZUNA BİNDE İKİ TAVANI GELDİ
Tasarruf fon havuzlarında atıl ve nemalandırılmadan bekletilen bakiyelere de kesin bir kota uygulandı.
Buna göre günlük getirisiz bakiye miktarının, şirketin bir önceki ay sonu itibarıyla hesaplanan toplam tasarruf fon havuzunun binde 2'sini aşmaması şart koşuldu.
Merkez Bankası bünyesindeki Elektronik Fon Transferi (EFT) sisteminin kapanış saatinden sonra şirket hesaplarına aktarılan ödemeler ise bir sonraki iş gününün hesaplama tablosuna dahil edilecek.
Yurt dışındaki birikimini Türkiye'ye getirenlere mali inceleme muafiyeti
YÜKSEK TUTARLI SÖZLEŞME EŞİĞİ 12 MİLYON 500 BİN TL OLDU
Şirket portföylerindeki risk dengesini korumak amacıyla yüksek tutarlı sözleşme sınırları güncellendi.
Taşıt finansmanı sözleşmelerinde yüksek tutarlı eşiği 2 milyon 509 bin 800 TL'den 5 milyon TL'ye, konut veya çatılı iş yeri sözleşmelerinde ise 6 milyon 274 bin 500 TL'den 12 milyon 500 bin TL düzeyine yükseltildi.
Bu kapsamdaki sözleşmelerin toplam tutarının şirketin ilgili dönemdeki genel sözleşme tutarına oranı yüzde 5 ile sınırlandırıldı.
Yeni kurulan şirketlere kolaylık sağlamak amacıyla 1 Ocak 2025 tarihinden sonra faaliyete geçen kurumlarda bu oran 30 Haziran 2027 tarihine kadar yüzde 15, 1 Temmuz-31 Aralık 2027 döneminde ise yüzde 10 şeklinde kademeli olarak uygulanacak.
YÜZDE 45 PEŞİNATI 6 AYDA ÖDEYEN FİNANSMANI HAK EDİYOR
Bankaların sunduğu yüksek faizli kredilerden kaçınan vatandaşlar, sözleşme tutarının yüzde 45'lik kısmını ödeyerek hedeflenen finansmana ulaşabiliyor.
Örneğin, 1 milyon TL tutarında otomobil almak isteyen bir müşteri, sisteme 70 bin TL hizmet bedeli ödeyerek kaydoluyor.
İster peşin ister taksitle 450 bin TL (yüzde 45) yatırıldığında, kalan 550 bin TL tutarındaki finansmanı şirket 6. ayın bitiminde doğrudan teslim ediyor.
Sistemde otomobil alımları için azami 60 ay, konut alımları için ise en fazla 120 ay vade imkanı tanınıyor.
Cüzdanında kredi kartı olanları ilgilendiriyor: 1 ayda 24 bin TL eriyip gitti
VADE UZADIKÇA TESLİMAT SÜRESİ 27. AYA KADAR ÇIKIYOR
Müşterilerin 450 bin TL tutarındaki yüzde 45'lik peşinatı 6 ay içinde yatırma zorunluluğu bulunmuyor; bu ödeme bütçeye göre 24 veya 36 aya yayılabiliyor.
Peşinatsız 1 milyon TL taşıt finansmanında 12 ay vadede aylık 83 bin 333 TL taksit ödenerek 6. ayda finansman alınabiliyor.
Vade 24 aya çıktığında taksit 41 bin 666 TL olurken teslimat 11. ayda gerçekleşiyor.
36 ay vadede taksit 27 bin 777 TL'ye inip teslimat 16. aya, 48 ay vadede taksit 20 bin 833 TL'ye inip teslimat 22'nci aya, 60 ay vadeli senaryoda ise aylık taksit 16 bin 666 TL'ye gerileyip teslimat 27. aya uzuyor.
BİRİKİMLERE KÂR PAYI VERİLMEDİĞİ İÇİN ENFLASYON RİSK OLUŞTURUYOR
Tasarruf finansman şirketlerinde katılımcıların teslimat gününe kadar ödedikleri taksitlere katılım bankalarının sunduğu aylık yaklaşık yüzde 2,5 oranındaki kâr payı aktarılmıyor ve yatırılan ana para olduğu gibi kalıyor.
Peşinat olmadan uzun vadeli taksitlerle sisteme dahil olunduğunda, paranın satın alma gücünün yüksek enflasyon karşısında değer kaybetmesi ve araç ya da konut fiyatlarının süreç içinde artması mali kayıp yaratabiliyor.
Bu nedenle uzmanlar, satın alma gücünü korumak adına yüzde 45'lik tutarın 6 aylık ilk dönemde tamamlanmasını en makul yol olarak tavsiye ediyor.
Asgari ücretliye ev değil, çadır bile çok görülüyor
SEKTÖR ADET BÜYÜMESİNDEN DEĞER ODAKLI YAPIYA GEÇİYOR
Düzenlemenin sektöre etkilerini değerlendiren Adil Tasarruf Finansman A.Ş. Yönetim Kurulu Üyesi Ekrem Yüksel, şunları söyledi:
"Bu düzenleme, tasarruf finansmanı sektöründe adet odaklı büyüme döneminden değer odaklı büyüme dönemine geçişin işaretlerinden biri.
Artık önemli olan müşteriye mümkün olduğunca fazla sözleşme yapmak değil, müşterinin gerçek ihtiyacına uygun doğru finansman çözümünü sunmak.
1 Ekim 2026 itibarıyla getirilen düzenlemeyi, tasarruf finansmanı sektörünün büyümesini sınırlayan bir adım olarak değil, sistemin daha sağlıklı ve sürdürülebilir büyümesini sağlayacak bir çerçeve olarak değerlendiriyoruz."
FİNANSMAN KAPASİTESİ KORUNURKEN HİZMET KALİTESİ ÖNE ÇIKACAK
Konut tarafındaki limitlerin sektörün gücünü ortaya koyduğunu belirten Ekrem Yüksel, şöyle konuştu:
"Burada özellikle dikkat çekici olan, konut ve çatılı iş yeri tarafındaki 62,5 milyon TL'lik üst limitin, araç tarafındaki 6,25 milyon TL'nin oldukça üzerinde olması.
Bu da sistemin özellikle konut ve iş yeri ediniminde yüksek tutarlı finansman ihtiyacına cevap verme kapasitesinin korunduğunu göstermekte.
Dolayısıyla biz bu düzenlemeyi 'daha az müşteri' ya da 'daha az finansman' olarak değil, müşteri başına daha doğru finansman, daha güçlü finansal disiplin ve daha kaliteli büyüme olarak yorumluyoruz."
Deneyimli yönetici, rekabet şartlarına ilişkin olarak şu ifadeleri kullandı:
"Son olarak önümüzdeki dönem şirketlerin rekabeti, müşteriye kaç tane sözleşme sattığı üzerinden değil; müşterinin ihtiyacını ne kadar doğru analiz ettiği, finansmana ne kadar hızlı ulaştırdığı ve tasarruf sürecini ne kadar iyi yönettiği üzerinden şekillenecek."
Faizler sıfırlandı: Milyarlarca TL nakit limit sahaya sürüldü
