Gelir İdaresi Başkanlığı (GİB), son günlerde bazı basın ve yayın organlarında yer alan akaryakıt üzerinden alınan Özel Tüketim Vergisi (ÖTV) tahsilatına ilişkin iddiaları yanıtlayarak, güncel rakamları ve eşel mobil sisteminin bütçe üzerindeki etkilerini kamuoyuyla paylaştı. Yapılan açıklamada, jeopolitik krizin etkisiyle devreye alınan sistem sonucunda vergi kaybının şimdiden 100 milyar TL barajını geçtiği vurgulandı.
EŞEL MOBİL SİSTEMİ VE TAHSİLAT VERİLERİ
GİB, küresel petrol fiyatlarındaki artışın enflasyon ve vatandaş bütçesi üzerindeki baskısını hafifletmek amacıyla 10995 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı uyarınca 5 Mart 2026 tarihi itibarıyla eşel mobil sistemine geçildiğini hatırlattı. Söz konusu sistemin kapsamı ve tahsilat süreciyle ilgili şu detaylar paylaşıldı:
KAPSAM: Eşel mobil sistemine dahil edilen ürünlerin, toplam ÖTV'ye tabi ürünler içindeki payı yüzde 96'nın üzerine çıkmış durumdadır.
MART AYI RAKAMLARI: Şubat ayında 44,3 milyar TL olarak gerçekleşen ÖTV tahsilatı, Mart ayında yüzde 18'lik bir azalışla 36,3 milyar TL'ye geriledi.
DÖNEMSEL ETKİ: Mart ayı tahsilat rakamlarının, krizin henüz başlamadığı 16 Şubat - 4 Mart dönemini ve krizin derinleşmediği 5 - 15 Mart dönemindeki kısmi maktu ÖTV tutarlarını kapsadığı ifade edildi.
KRİZİN ASIL ETKİSİ NİSAN TABLOSUNDA BELİRECEK
Başkanlık, jeopolitik krizin bütçe üzerindeki gerçek etkisinin Nisan ayı tahsilat verilerinde netleşeceğini bildirdi. 16-31 Mart ve 1-15 Nisan dönemlerini yansıtan Nisan ayı tahsilatına ilişkin veriler şöyle özetlendi:
NİSAN TAHSİLATI: Henüz resmi olarak ilan edilmeyen Nisan ayı akaryakıt ÖTV tahsilatı 6,9 milyar TL seviyesinde gerçekleşti.
İLAN TARİHİ: Bu rakamların da dahil olduğu resmi verilerin 15 Mayıs 2026 tarihinde kamuoyuna açıklanacağı hatırlatıldı.
DÖRT AYLIK TOPLAM: Yılın ilk dört ayındaki kümülatif tahsilat miktarı 136,8 milyar TL olarak açıklandı.
BÜTÇE HEDEFLERİ VE OLASI VERİ KAYIPLARI
GİB tarafından yapılan projeksiyonlar, yılın geri kalanı için ciddi bir tahsilat ihtiyacı ve potansiyel vergi kaybı tablosu ortaya koydu. 2026 yılı bütçe hedefleri doğrultusunda şu veriler paylaşıldı:
YILLIK HEDEF: 2026 yılı için akaryakıt ürünlerinden beklenen toplam ÖTV geliri 656,5 milyar TL'dir.
EK TAHSİLAT İHTİYACI: Yılın geri kalan kısmında bütçe hedeflerine ulaşılabilmesi için 519,7 milyar TL tutarında ek tahsilat yapılması gerekmektedir.
KDV KAYBI: Eşel mobil nedeniyle vazgeçilen ÖTV'nin üzerinden alınan KDV'nin de tahsil edilemediği; yıl sonuna kadar yaklaşık 104 milyar TL'lik KDV gelirinden mahrum kalınacağı öngörülmektedir.
TOPLAM RİSK: Mevcut petrol fiyatları ve maktu ÖTV oranlarının yıl sonuna kadar değişmemesi durumunda, toplam vergi kaybının 600 milyar TL'yi aşabileceği uyarısı yapıldı.
GÜNCEL VERGİ ORANLARI
Açıklamanın sonunda, bugün itibarıyla uygulanan maktu ÖTV tutarlarına da yer verildi. Buna göre:
MOTORİN VE LPG: Maktu ÖTV tutarı sıfır olarak uygulanmakta.
BENZİN: Maktu ÖTV tutarı 3,0206 TL seviyesinde.
5 Mart 2026'dan bugüne kadar olan süreçte, 86 milyar TL ÖTV ve bu tutar üzerinden alınamayan 17 milyar TL KDV ile birlikte toplam vergi kaybının şimdiden 103 milyar TL'ye ulaştığı hesaplanmakta.
