Türkiye ekonomisinde yüksek enflasyon ve sıkı para politikası kıskacındaki vatandaş için krediye ulaşmak artık neredeyse imkansız hale geldi. Geçtiğimiz hafta ihtiyaç kredisi faizlerinde yaşanan ani sıçrama, piyasalarda soğuk duş etkisi yarattı.
Ekonomist İris Cibre, sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımla, faizlerdeki bu agresif yükselişin nedenlerini ve vatandaşın içinde bulunduğu "borç sarmalını" verilerle gözler önüne serdi.
FAİZLER BİR HAFTADA YÜZDE 63.5'E FIRLADI
Verilere göre, ihtiyaç kredisi faizleri sadece bir hafta içinde 9 puan birden artarak yüzde 63.5 seviyesine yükseldi. Bu ani artış "Herkes şaşkın" yorumlarına neden olsa da, uzmanlara göre bu tablo aslında "geliyorum" diyen bir krizin göstergesi.
İris Cibre, 32 aydır ortalama politika faizinin yüzde 42 seviyelerinde seyrettiğini hatırlatarak, mevcut durumun sürpriz olmadığını vurguladı.
"VATANDAŞ GIDADAN KESİP KİRA ÖDÜYOR"
Mevcut ekonomi politikalarının en çok dar gelirli vatandaşı vurduğunu belirten Cibre, hanehalkının harcama alışkanlıklarındaki zorunlu değişimi şu çarpıcı sözlerle özetledi:
"Vatandaş, gıdadan kesip kira ödüyor. Kredi kartına takla attırıp, gıda alıyor. Bu politika en çok vatandaşı vuruyor. Bu vatandaşın hangi talebini keseceksiniz? Talep edebilen zaten bu faizden etkilenmiyor."
BANKALAR NEDEN FRENE BASTI? İŞTE O KRİTİK VERİ
Faizlerin aniden yukarı çekilmesinin temelinde ise "batık kredi" korkusu yatıyor. Paylaşılan grafikte de net bir şekilde görüldüğü üzere, ihtiyaç kredisi takip oranı yüzde 5.35'e yükselmiş durumda. Ticari kredilerdeki (kırmızı çizgi) yatay seyre karşın, bireysel kredilerdeki (mavi çizgi) bu dikey yükseliş, bankaları alarma geçirdi.
Cibre, bankaların stratejisini şöyle yorumladı:
"Takibe düşecek krediye bankaların iştahı yok. Bu yüzden faizi, yüzde 50 politika faizi seviyesine ve üzerine çekiyorlar."
KREDİ TAKİP ORANI NEDİR?
Kredi takip oranı, bankaların verdikleri kredilerin geri ödenememe riskini gösteren en önemli veridir. Bu oranın yükselmesi (grafikteki mavi çizginin yukarı hareketi), vatandaşın borcunu ödemekte zorlandığını ve bankaların verdikleri parayı geri alamama riskinin arttığını gösterir. Bankalar bu riski gördüklerinde, yeni kredi vermemek veya riski azaltmak için faizleri caydırıcı seviyelere yükseltirler.
İhtiyaç kredi faizleri geçen hafta 9 puan birden artarak 63.5%'a attı
— İris Cibre ???? (@iriscibre) January 19, 2026
Herkes şaşkın
Neden ki?
Demedik mi," 32 aydır ortalama politika faizi 42%
Vatandaş, gıdadan kesip kira ödüyor
Karta takla attırıp, gıda alıyor, bu politika en çok vatandaşı vuruyor, bu vatandaşın hangi… pic.twitter.com/B7rIVrGW87
