Yapay zekâ teknolojilerinin iş dünyasındaki kullanım alanları genişlerken insan kaynakları (İK) departmanları da dijital dönüşümün merkezine yerleşiyor. İşe alımdan çalışan performansının değerlendirilmesine, veri analizinden çalışan deneyimine kadar birçok alanda yapay zekâ destekli sistemlerin kullanımı artıyor.
İK platformu Plena Pro tarafından derlenen İnsan Kaynaklarında Dijitalleşme Raporu, sektörün büyüme potansiyelini ve şirketlerin yeni teknolojilere uyum sağlama sürecinde karşılaştığı güçlükleri ortaya koydu.
Rapora göre küresel insan kaynakları teknolojileri pazarının 2026'da 46,3 milyar dolar, 2034'te ise 86,1 milyar dolar büyüklüğe ulaşması bekleniyor. İnsan kaynaklarında yapay zekâ pazarının ise 2026'daki 6,3 milyar dolarlık seviyesinden 2030'da 15,2 milyar dolara çıkacağı tahmin ediliyor.
İK LİDERLERİNİN YAPAY ZEKÂYA İLGİSİ ÜÇ KATINA ÇIKTI
Raporda yer verilen verilere göre üretken yapay zekâyı kullanan veya kullanmayı planlayan insan kaynakları liderlerinin oranı, Haziran 2023'te yüzde 19 iken Ocak 2025'te yüzde 61'e yükseldi.
Society for Human Resource Management'ın (SHRM) 2026 araştırması da şirketlerin yapay zekâya yöneldiğini gösterdi. Araştırmaya göre kurumların yüzde 39'u insan kaynakları süreçlerinde yapay zekâ kullanırken yüzde 7'si yıl içinde bu teknolojiyi kullanmaya başlamayı planlıyor.
Bununla birlikte rapor, teknolojinin benimsenme hızının şirketlerin büyüklüğüne ve sahip oldukları dijital altyapıya göre önemli farklılıklar gösterdiğine dikkat çekiyor.
BÜYÜK ŞİRKETLERDE KULLANIM YÜZDE 60'A ULAŞTI
İnsan kaynaklarında yapay zekâ kullanımı, büyük ölçekli şirketlerde daha yaygın.
Raporda yer verilen araştırmaya göre çok büyük ölçekli şirketlerde yapay zekâ kullanım oranı yüzde 60'a ulaşırken orta ölçekli şirketlerde yüzde 35, küçük ölçekli işletmelerde ise yüzde 33 seviyesinde bulunuyor.
KOBİ'lerin yüzde 50'den fazlasının insan kaynakları yazılımlarını kullanmaya başlamasına rağmen veri altyapılarındaki yetersizlikler, sistemlerin birbiriyle uyumsuzluğu ve çalışanların teknoloji yetkinliklerindeki eksiklikler dönüşümü zorlaştırıyor.
TÜRKİYE HİBRİT ÇALIŞMADA KÜRESEL ORTALAMANIN ÜZERİNDE
Raporun Türkiye'ye ilişkin verileri de dikkat çekti.
Türkiye'deki katılımcıların yüzde 50'si kurumlarının insan kaynakları veri olgunluğunu ileri seviyede değerlendiriyor.
Çalışan değer önerisini güçlü bulanların oranı Türkiye'de yüzde 33 olurken küresel ortalama yüzde 19 seviyesinde kalıyor.
Hibrit çalışma modelinin benimsenme oranı ise Türkiye'de yüzde 67'ye ulaşıyor. Bu oran küresel ölçekte yüzde 60 olarak hesaplanıyor.
Veriler, Türkiye'nin özellikle hibrit çalışma ve çalışan değer önerisi göstergelerinde küresel ortalamanın üzerinde bulunduğunu ortaya koyuyor.
"DİJİTALLEŞMENİN BAŞARISINI TEKNOLOJİ DEĞİL, YARATTIĞI DEĞER BELİRLEYECEK"
Plena Pro Kurucu Ortağı Gizem Güneşdoğdu, insan kaynaklarında dijital dönüşümün yalnızca mevcut süreçlerin otomatikleştirilmesi olarak görülmemesi gerektiğini söyledi.
Yapay zekâ ve dijital çözümlerin insan kaynaklarının çalışma biçimini hızla değiştirdiğini belirten Güneşdoğdu, şu değerlendirmeyi yaptı:
“Ancak asıl mesele, yeni teknolojileri kullanmaya başlamak değil; bu teknolojilerle çalışan deneyimini iyileştirmek, operasyonel yükü azaltmak ve daha doğru kararlar alabilmek. İK ekiplerinin rutin işlere ayırdığı zamanı azaltarak çalışanlara ve kuruma değer katan alanlara odaklanmasını sağlamalıyız.”
Dijitalleşmenin başarısının teknoloji yatırımlarının büyüklüğüyle değil, çalışanlara ve kurumlara sağlanan somut faydayla ölçülmesi gerektiğini vurgulayan Güneşdoğdu, insan odaklı bir yaklaşımın önemine işaret etti.
YILLIK PERFORMANS DEĞERLENDİRMESİNDE DÜŞÜŞ
Raporda, şirketlerin insan kaynakları süreçlerindeki değişimi gösteren veriler de paylaşıldı.
Kurumların yüzde 80'i işe alım süreçlerinde başvuru takip sistemi kullanırken yıllık performans değerlendirmesi yapan şirketlerin oranı 2016'daki yüzde 82 seviyesinden yüzde 54'e geriledi.
Plena Pro'ya göre bu değişim, şirketlerin geleneksel yıllık performans değerlendirmeleri yerine daha sık geri bildirim verilen ve veriye dayalı kararların öne çıktığı yönetim modellerine yöneldiğini gösteriyor.
Güneşdoğdu, konuyla ilgili şu ifadeleri kullandı:
“İK'nın geleceğini daha fazla teknoloji değil, teknolojiyi ne kadar doğru kullandığımız belirleyecek. Veriyi yalnızca raporlamak değil, doğru kararları almak ve çalışan deneyimini iyileştirmek için kullanmak gerekiyor.”
TEKNOLOJİ YATIRIMI TEK BAŞINA YETERLİ DEĞİL
Raporda şirketlerin dijital dönüşüm süreçlerinde karşılaştığı temel sorunlar arasında veri entegrasyonu, kurum içi yetkinlik eksikliği ve teknoloji yatırımlarıyla iş süreçleri arasındaki kopukluk gösterildi.
Şirketlerin farklı yazılım ve veri sistemlerini birbiriyle uyumlu hâle getirememesi, dijital araçlardan beklenen verimin elde edilmesini zorlaştırıyor.
Güneşdoğdu, sürdürülebilir başarı için anlık geri bildirim, ölçülebilir hedefler ve veri odaklı karar alma kültürünün iş süreçlerinin merkezine yerleştirilmesi gerektiğini belirtti.
Plena Pro'nun raporu, insan kaynaklarında dijital dönüşümün sürdürülebilir hâle gelmesi için entegre veri sistemlerinin kurulması, uçtan uca dijital süreçlerin geliştirilmesi, çalışanların teknolojik yetkinliklerinin artırılması ve yapay zekâ uygulamalarında insan denetiminin korunması gerektiğini vurguluyor.
